I FSK 1400/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-13
Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Artur Mudrecki, Jan Zając
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek budowlanych, uzbrojonych i reklamowanych jako osiedle, przez osobę fizyczną, która nabyła nieruchomość rolną i doprowadziła do zmiany jej przeznaczenia, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem?Ratio decidendi
Sprzedaż działek budowlanych, które zostały uzbrojone i były przedmiotem profesjonalnych działań marketingowych, takich jak reklama w prasie i Internecie, a także były oferowane jako "Osiedle S.", stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Aktywne działania polegające na uzbrojeniu terenu czy działaniach marketingowych nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, co uzasadnia uznanie takiej sprzedaży za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.Stan faktyczny
Małżonkowie nabyli nieruchomość rolną, która następnie, z ich inicjatywy, została przekształcona w działki budowlane. W okresie od 2001 do 2007 roku sprzedali znaczną liczbę tych działek, stosując przy tym profesjonalne metody marketingowe. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że sprzedaż ta stanowi działalność gospodarczą opodatkowaną VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę podatniczki, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od M.S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Jan Zając (sprawozdawca), Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Ol 507/10 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 31 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 i 2007 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M.S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 3600 zł (słownie: trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 5 maja 2011 r., I SA/Ol 507/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z 31 maja 2010 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 i 2007 r.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym przyjętym przez Sąd pierwszej instancji: małżeństwo M. i J. S.w dniu 12 października 1994 r. nabyli do majątku wspólnego nieruchomość położoną we wsi S., oznaczoną w ewidencji gruntów nr 192/34. Na ich wniosek z dnia 14 lutego 1999 r. Rada Gminy G. w dniu 30 września 1999 r. podjęła uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy G.. Zmiana ta, dotycząca zabudowy mieszkalno – usługowej, została zatwierdzona uchwałą Rady Gminy G. z dnia 29 września 2000 r. Następnie Wójt Gminy G. decyzją z dnia 29 stycznia 2001 r. nr 5/2001 zatwierdził projekt podziału działki nr 92/34 na 80 działek, przy czym 63 działki uzyskały przeznaczenie pod zabudowę mieszkalno – usługową. Ponadto organ ten decyzją z dnia 17 maja 2001 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę sieci uzbrojenia technicznego na działce nr 192/34.
Małżonkowie w 2002 r. rozpoczęli sprzedaż gruntów budowlanych, powstałych w wyniku podziału działki nr 192/34 (wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 grudnia 2002 r. małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód; w związku z czym przyjęto, że sprzedawane działki były własnością w 50 % M.S. oraz w 50 % J.S.). Oferty sprzedaży tych gruntów zamieszczane były m.in. w Gazecie [...] (387 ogłoszeń w okresie od marca 2003 r. do lipca 2005 r.), na stronach internetowych i w ulotkach reklamowych Agencji G. w K., a także na tablicy reklamowej na obszarze sprzedawanych działek, gdzie oznaczano je jako osiedle "S.". W okresie od września 2001 r. do października 2005 r. małżonkowie sprzedali łącznie 35 działek, zaś w okresie od 1 stycznia 2006 r. do końca roku 2007 r. zawarli 26 aktów notarialnych dotyczących sprzedaży działek budowlanych.
W tym stanie rzeczy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. w decyzji z 30 listopada 2009 r. uznał, że strona prowadziła działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą o VAT", i określił zobowiązanie podatkowe za wymienione na wstępie okresy oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za wskazane miesiące.
Po rozpatrzeniu odwołania wskazaną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca zarzuciła organ podatkowym naruszenie:
- art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie,
- art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 23.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej poprzez błędne uznanie, że skarżąca sprzedając działki była podatnikiem podatku od towarów i usług prowadzącym działalność gospodarczą,
- zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych wynikającej z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: "O.p." poprzez brak dbałości o wyjaśnienie wszelkich faktycznych i prawnych aspektów sprawy,
- dyspozycji art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym,
- art. 122 O.p. poprzez brak jakiegokolwiek dążenia do ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrania w tym zakresie wszelkich istotnych dowodów i wyjaśnienia wszelkich nasuwających się w sprawie wątpliwości, a tym samym prowadzeniu postępowania w celu ustalenia prawdy wygodnej dla organu podatkowego, a nie prawdy obiektywnej,
- art. 210 O.p. poprzez zawarcie w decyzji treści niedopuszczalnych, niemających wpływu na rozstrzygnięcie sprawy,
- art. 123 § 1 O.p. poprzez złamanie zasady informowania stron o przeprowadzonych czynnościach oraz art. 190 § 1 poprzez braki w zawiadomieniach o przesłuchaniu świadków, które miały istotny wpływ na wynik postępowania.
W piśmie uzupełniającym skargę strona podniosła ponadto zarzut naruszenia art. 86 ust. 1, ust. 2 i ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, które polegało na uwzględnieniu w rozliczeniu podatku od towarów i usług należnego od J. S., połowy kwot podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych na rzecz skarżącej i przez nią otrzymanych. W ocenie skarżącej cała kwota podatku naliczonego z faktur wystawionych dla skarżącej powinna być uwzględniona na jej rzecz.
Po zbadaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że nie jest ona zasadna.
Na wstępie Sąd wskazał, że istota sporu w sprawie sprowadza się do wyjaśnienia kwestii, czy sprzedaż gruntu budowlanego po dniu 1 maja 2004 roku podlega opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Sąd przytoczył treść art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT i wskazał, że ustawa pojęciem "podatnik" obejmuje wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność gospodarczą, przy czym ustawa wprowadza wymóg częstotliwości prowadzonej działalności.
Zdaniem Sądu ustalony w sprawie stan faktyczny pozwalał na przyjęcie, że małżonkowie prowadzili działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, skoro w okresie od 1 stycznia 2006 r. do końca 2007 r. zawarli 26 aktów notarialnych dotyczących sprzedaży działek budowlanych, przy czym dwie działki z rozpoczętymi budowami. Nieruchomości te miały charakter budowlany, z przeznaczeniem pod zabudowę domami mieszkalnymi, w stanie faktycznym niespornym. Ponadto z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżący posiadali około 80 działek budowlanych, z których do 1 maja 2004 r. zbyli 28 działki, natomiast po tym okresie do 31 grudnia 2005 r. dokonali 11 sprzedaży notarialnych, 15 działek budowlanych.
Sąd nie zgodził się również z twierdzeniami skarżącej, że transakcje dotyczące działek budowlanych związane były ze sprzedażą majątku osobistego. W ocenie Sądu, z chwilą dokonania podziału geodezyjnego działki nr 192/34 skarżący przejawiali zamiar prowadzenia działalności, polegającej na sprzedaży działek uzyskanych w wyniku podziału, w sposób częstotliwy. W przeciwnym razie dzielenie gruntów byłoby co najmniej niecelowe i nieekonomiczne. Oznacza to, iż liczyli się z częstotliwą sprzedażą działek budowlanych.
Sąd podkreślił, że skarżący podjęli szereg działań oraz ponieśli szereg kosztów, aby wyżej wskazany zamiar zrealizować. Po podziale nieruchomości i zmianie przeznaczenia gruntów z niej wyodrębnionych, z terenów rolniczych na teren zabudowy mieszkaniowej (dotyczy 63 działek), dokonali ich uzbrojenia w gaz, wodę, kanalizację, burzówkę, a następnie zbywali je z zyskiem w sposób właściwie profesjonalny (przez reklamę publiczną). Jak wynika z treści ogłoszeń do sprzedaży oferowano działki uzbrojone oraz działki uzbrojone z rozpoczętą budową domów, a ponadto działkę budowlaną o powierzchni 2,5 ha z zatwierdzonym projektem budynku mieszkalno-usługowego i dziennikiem budowy. W ulotkach reklamowych oferowany do sprzedaży kompleks działek nazwano osiedlem "S.".
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi organy podatkowe nie naruszyły wymienionych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej, albowiem prawidłowo i wyczerpująco zebrały materiał dowodowy, a organ odwoławczy dogłębnie przeanalizował materiał dowodowy oraz stan faktyczny i stwierdził, że czynności zbycia przez skarżących działek pod zabudowę, dokonywane są w warunkach wskazujących na zamiar wykonywania ich w sposób częstotliwy, zatem jak już wyżej wskazano wypełniają dyspozycję art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
Przechodząc do zarzutu naruszenia art.86 ust.1, ust.2 ust.10 pkt 1 ustawy VAT, dot. obciążenia J. S. połową wartości z faktur wystawionych na rzecz skarżącej, a także przyjęcia do rozliczenia ½ podatku naliczonego z tych faktur, organy podatkowe zasadnie zdaniem Sadu przyjęły, że przy sprzedaży towarów, stanowiących współwłasność łączną byłych małżonków, nakłady należy dzielić według udziałów w połowie, razem z konsekwencjami podatkowymi w zakresie podatku VAT odnośnie podatku należnego i podatku naliczonego.
W skardze kasacyjnej strona zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.; naruszenie to polegało na nieuwzględnieniu przez WSA, iż postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 190 O.p., polegającym na błędnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez organy podatkowe, jak też w zaakceptowaniu tego błędnie ustalonego stanu faktycznego przez sąd administracyjny ze względu na zastosowaną normę prawa materialnego i w konsekwencji uznanie, że skarżąca dokonując sprzedaży udziałów w prawie własności nieruchomości działała jako podatnik podatku od towarów i usług; w rezultacie tych naruszeń WSA wydał wyrok oddalający skargę, pomimo tego, że istniały przesłanki jej uwzględnienia;
2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez ich błędną wykładnię; błędna wykładnia powołanych przepisów polegała na przyjęciu, że dostawa towarów stanowiących współwłasność dwóch osób uzasadnia uwzględnianie w rozliczeniu podatkowym jednego współwłaściciela tylko połowy podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług stanowiących nakłady na tę nieruchomość i to także w sytuacji, w której nabycia towarów i usług dokonał tylko ten jeden współwłaściciel we własnym imieniu i na własny rachunek;
3) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a – mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.; naruszenie wskazanych przepisów przez WSA polegało na nieodniesieniu się w sposób dostateczny i poddający się kontroli sądowoadministracyjnej do zarzutów wyrażonych przez skarżącą w uzupełnieniu skargi, dotyczących uwzględnienia jej w rozliczeniu podatku od towarów i usług tylko ½ kwot podatku naliczonego wynikającego z nabycia przez nią we własnym imieniu i na własny rachunek usług związanych ze sprzedażą dziełek gruntu;
4) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, polegające na ich błędnej wykładni, która doprowadziła do wniosku, że za działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu może być uznana działalność osoby fizycznej, która dokonuje sprzedaży składników swojego majątku, którego nie nabyła w celach handlowych;
5) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, przez niewłaściwe zastosowanie; błędna wykładnia art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT dokonana przez organy podatkowe obu instancji, podzielona również przez WSA doprowadziła w konsekwencji do niewłaściwego zastosowania przez organ odwoławczy, co zostało zaaprobowane przez WSA, wskazanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, który nie miał w ogóle zastosowania w niniejszej sprawie.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Autor skargi kasacyjnej wskazał na obie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W tej sytuacji w pierwszej kolejności zbadaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe, a następnie przyjęty przez Sąd pierwszej instancji, nie został skutecznie podważony możliwe będzie skontrolowanie procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego.
Zarówno w pkt 1, jak i w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej strona wskazuje na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Wskazany przepis formułuje zatem wymogi konstrukcyjne, jakie powinno spełniać we właściwy sposób sporządzone uzasadnienie wyroku. Nie ma wątpliwości, że Sąd pierwszej wszystkie te wymagane prawem elementy zawarł w pisemnych motywach wyroku. W szczególności okoliczności faktyczne sprawy zostały przedstawione w sposób obszerny i szczegółowy z uwzględnieniem chronologii w zakresie badanej działalności małżonków. Argumentacja skargi kasacyjnej wskazuje, że strona skarżąca w istocie nie zgadza się z oceną materiału dowodowego zebranego przez organy podatkowe, ale tego rodzaju zarzuty nie mogą prowadzić do stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut ten uznać więc należy za bezskuteczny.
Przechodząc zatem do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego wymienionych w pkt 1 stwierdzić należy, że również nie mogły one odnieść pożądanego przez skarżącą skutku. Przede wszystkim powołane przez stronę przepisy Ordynacji podatkowej wyrażają ogólne zasady prowadzenia postępowania dowodowego przez organy podatkowe, tj: zasadę praworządności (art. 120 O.p.), zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) oraz zasadę prawdy obiektywnej, czyli nakaz podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.), której dopełnienie stanowi z kolei art. 187 § 1 ustawy, nakazujący organowi podatkowemu zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy z przepisu art. 191 tej ustawy wynika zaś zasada swobodnej oceny dowodów. Przepisy powyższe wyrażają dyrektywy prowadzenia postępowania podatkowego. Nie jest wystarczające samo stwierdzenie, że organy podatkowe dopuściły się naruszenia owych zasad, bez wytknięcia konkretnych błędów w przeprowadzonym postępowaniu. Tymczasem strona skarżąca poza ogólnymi stwierdzeniami nie wykazała na czym dokładnie polegało wadliwe działanie organów podatkowych.
Analizując argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że strona zarzuca organom podatkowym nie tyle błędne ustalenia faktyczne, co w istocie błędną ocenę ustalonych okoliczności. Mimo bowiem twierdzenia, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności stanu faktycznego skarżąca nie podaje jakie dowody powinny być jeszcze w tej sprawie przeprowadzone. Wobec ustalonych w sprawie okoliczności trudno przypisać organom podatkowym rozumowanie sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i logiki. Z materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że małżonkowie zakupili w 1994 r. nieruchomość rolną o dużej powierzchni, której przeznaczenie z ich inicjatywy uległo zmianie na zabudowę mieszkaniową, także z ich inicjatywy została ona podzielona na 80 działek o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkalno – usługową. Działalność małżonków w zakresie sprzedaży działek miała miejsce na przestrzeni kilku lat, a oferty sprzedaży były zamieszczane w prasie, Internecie, na ulotkach mieszkaniowych i tablicy reklamowej, gdzie w odniesieniu do nieruchomości posługiwano się sformułowaniem "Osiedle S.". Nie podważono też w żaden sposób oceny, by udziały małżonków w prowadzonej działalności gospodarczej były równe. Nie sposób zatem przypisać organom podatkowym, że ocenienie opisanej aktywności małżonków jako działalność gospodarcza było dowolne, czy też nie znajdujące oparcia w zasadach logiki i doświadczenia życiowego. Ocena ta mieści się w ramach zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p.. Wbrew więc zarzutom skargi kasacyjnej nie doszło w tej sprawie do naruszenia wskazanych w tym zarzucie przepisów.
.Zarzucając z kolei naruszenie art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w sposób dostateczny i poddający się kontroli sądowo- administracyjnej do kwestii dotyczących uwzględnienia w rozliczeniu podatku od towarów i usług ½ kwot podatku naliczonego skarżąca kwestionuje w istocie ocenę materiału dowodowego dokonaną w tej sprawie, a jak już wskazano wyżej za pomocą jedynie przepisu określającego wymogi formalne uzasadnienia, czy też przepisu określającego sposoby rozstrzygnięcia sądu nie ma możliwości kwestionowania oceny materiału dowodowego dokonanej w sprawie.
Wobec nie podważenia stanu faktycznego sprawy nieuprawniony okazał się zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. W myśl pierwszego z nich opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 1 podatnikami są m.in. osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W myśl ust. 2 art. 15 działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących za zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Nie ma wątpliwości, że w tej sprawie organy podatkowe, a w ślad za nimi Sąd pierwszej instancji słusznie przyjęły, że strona skarżąca nabyła nieruchomość w celach handlowych i prowadziła działalność gospodarczą, która w świetle art. 15 ust. 1 i 2 powoduje, że ma ona status podatnika podatku od towarów u usług. W tym miejscu wspomnieć warto, że spornym w tej sprawie zagadnieniem zajmował się również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który w wyroku w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10), oraz Emilian Kuć, Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10), zajął stanowisko, zgodnie z którym aktywne działania strony mogące polegać na przykład na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji dostawy terenu budowlanego nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Mając zatem na uwadze, że na gruncie badanej sprawy po stronie skarżącej zaangażowane były na przestrzeni kliku w stosunku do gruntu znaczne środki finansowe, podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osobę wykonująca prawo własności, jak również biorąc pod uwagę okoliczności wcześniejsze związane z zakupem nieruchomości i jej przekształceniem, zarzut błędnej wykładni powołanych przepisów (pkt 4 i 5 skargi kasacyjnej) jest całkowicie bezzasadny.
Autor skargi kasacyjnej wskazywał również w pkt 2 na błędna wykładnię art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, że dostawa towarów stanowiących współwłasność dwóch osób uzasadnia uwzględnienie w rozliczeniu podatkowych jednego ze współwłaścicieli tylko połowy naliczonego podatku również wówczas, gdy nabycia towarów i usług dokonał tylko jeden ze współwłaścicieli we własnym imieniu i na własny rachunek. W tym zakresie powtórzyć należy za Sądem pierwszej instancji, że skoro faktury związane z nabyciem towarów i usług wystawiane były na oboje małżonków to uznać należało, że koszty zakupu towarów i usług ponoszone były z równych udziałów w majątku wspólnym. Udziały były równe, albowiem z chwila orzeczenia rozwodu w odniesieniu do zakupionych w trakcie trwania małżeństwa nieruchomości ustała małżeńska wspólność majątkowa o charakterze łącznym przekształcając się we wspólność o charakterze ułamkowym. W sytuacji, gdy udziały małżonków w nieruchomości były równe, to ze względu na art. 207 kodeksu cywilnego w związku z art. 46 kodeksu rodzinnego oraz w związku z art. 1035 kodeksu cywilnego po ustaniu małżeństwa pożytki i inne przychody przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów, w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Z tego też względu uprawnienie skarżącej do obniżenia kwoty podatku należnego ograniczone zostało do połowy kwot podatku naliczonego. Zaznaczyć przy tym należy, że Sąd pierwszej instancji do omawianej kwestii w sposób zwięzły, aczkolwiek trafny odniósł się na stronie 21 uzasadnienia wyroku, przez co zarzut ujęty w pkt 3 ocenić należy również jako bezpodstawny.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło