II SA/Sz 337/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi G. M.-H. na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. nr XXI/289/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r., Nr XXI/289/08, II. zasądza od Rady Gminy Darłowo na rzecz skarżącej G. M.-H. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rada Gminy D. w dniu [...] r., działając na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), podjęła uchwałę Nr XXI/289/08 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo. Rada Gminy powołując się na własną uchwałę Nr XIII/170/2007 z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Darłowo uchwalonego uchwałą Nr XXII/282/2005 Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r., po stwierdzeniu zgodności ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Darłowo przyjętego uchwałą Nr XLI/373/97 Rady Gminy Darłowo z dnia 30 grudnia 1997 r. zmienionego uchwałą Nr XXI/284/08 Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r., uchwaliła zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Darłowo dla obszaru części obrębu Krupy, Nowy Jarosław, Słowino Słowinko, Stary Jarosław w gminie Darłowo dla lokalizacji farmy elektrowni wiatrowych wraz z urządzeniami infrastruktury towarzyszącej. W piśmie z dnia [...] r. G. M. – H. działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591) wezwała Radę Gminy D. do usunięcia naruszenia prawa dokonanego uchwalą z dnia 26 listopada 2008 r., Nr XXI/289/08, wskazując, że na terenie objętym zmianą planu znajdują się działki stanowiące jej własność. W związku z tym, że obszar ten został wyłączony spod wszelkiej działalności pozarolniczej, nie jest możliwe prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej i tym samym zostało naruszone jej prawo własności. Uchwałą z dnia 30 kwietnia 2009 r. Nr XXV/341/2009 Rada Gminy Darłowo nie uwzględniła wezwania G. M. – H., do usunięcia naruszenia prawa. W dniu [...] r. G. M. – H. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r., Nr XXI/289/08. Skarżąca powołując się na art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zaskarżyła uchwałę w całości i zarzuciła, że narusza ona: - art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ wyłącza przeznaczenie działek skarżącej spod wszelkiej działalności gospodarczej, pozarolniczej, w sytuacji, gdy Konstytucja chroni własność i prawo dziedziczenia; - art. 22 Konstytucji RP, ponieważ wyłącza przeznaczenie działek skarżącej spod wszelkiej działalności pozarolniczej, a ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny; - art. 31 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ przedmiotowa uchwała wyłącza przeznaczenie działek z działalności pozarolniczej, a ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw; - art. 64 Konstytucji, ponieważ każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia; własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej a własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności, a uchwała te prawa narusza - art. 140 k.c., ponieważ wyłącza przeznaczenie działek skarżącej spod wszelkiej działalności pozarolniczej, podczas gdy w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społecznogospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy; - art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ wyłącza uprawnienia przysługujące skarżącej, natomiast ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, ale nie ograniczają prawa własności; - art. 3 ust. 1 oraz 15 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ponieważ wyłącza przeznaczenie działek skarżącej z działalności pozarolniczej i jest czynem nieuczciwej konkurencji jako działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami i naruszającym interes innego przedsiębiorcy utrudniając dostęp do rynku. W obszernym uzasadnieniu skarżąca przedstawiła szczegółową argumentację przemawiającą, jej zdaniem, za trafnością podniesionych zarzutów podkreślając zwłaszcza, że w wyniku podjęcia przedmiotowej uchwały ograniczono przysługujące jej prawo własności, naruszając podstawowe zasady Konstytucji RP, prawa cywilnego oraz przepisy regulujące swobodę działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Gmina D. wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej, ponieważ w skardze nie wykazano przesłanki w postaci naruszenia zaskarżoną uchwałą interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej. Takie samo stanowisko Gmina D. wyraziła w piśmie procesowym z dnia [...] r. Na rozprawie w dniu [...] r. skarżąca podtrzymała wszystkie podnoszone w toku postępowania zarzuty, a nadto sformułowała dodatkowo zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227). Skarżąca stwierdziła, że ustawa ta obowiązywała w chwili podejmowania przedmiotowej uchwały i nie został spełniony wymóg sporządzenia strategicznej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz prognozy oddziaływania na środowisko. Tym samym zaskarżona uchwała została podjęta z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie procesowym z dnia [...] r. Gmina D. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w kwestii bezzasadności skargi i wskazała, że spełnione zostały wymogi ustawowe, ponieważ dokonano obwieszczeń o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Tym samym spełnione zostały wymogi ustawowe gwarantujące społeczeństwu udział w działaniach planistycznych gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej uchwały dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Działania planistyczne Gminy D. zostały podjęte na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Podstawa prawna uchwały Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. Nr XXI/289/08 została wskazana w części wstępnej uchwały oraz w § 1 ust. 1. Podjęcie uchwały poprzedziła procedura planistyczna łącznie z podaniem do publicznej wiadomości oraz pouczeniem o przysługujących środkach prawnych. Sporządzona została także, w [...] r. Prognoza oddziaływania na środowisko planu. Podstawę tego opracowania stanowiły akty prawne wskazane w pkt. 2 Prognozy (dokumentacja w aktach administracyjnych sprawy i przedstawiona w toku postępowania przed sądem administracyjnym).Wszystkie powołane akty prawne mają daty wcześniejsze niż dzień [...] r. W dniu [...] r. została uchwalona ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227). Ustawa ta weszła w życie w dniu 15 listopada 2008 r. (art. 174). Jest to zatem data wcześniejsza od daty podjęcia zaskarżonej uchwały. Rada Gminy D. otrzymała wcześniej informację o mających nastąpić zmianach prawnych w piśmie z dnia [...] r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. (znak pisma [...] ), dotyczącym zaopiniowania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D. W piśmie tym organ uzgadniający stwierdził: "Ponadto informuję, że w związku z wejściem w życie z dniem 15 listopada 2008 r. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) zgodnie z art. 46 ww. ustawy zachodzi obowiązek przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej zmiany planu". Niezależnie od powyższej informacji organy gminy miały obowiązek z urzędu uwzględnić zmiany w stanie prawnym, ponieważ działają na podstawie i w granicach określonych w obowiązujących przepisach. Zgodnie z art. 46 pkt 1 powołanej ustawy przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wymagają projekty koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, planów zagospodarowania przestrzennego oraz strategii rozwoju regionalnego. Z zebranego w sprawie materiału procesowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że strategiczna ocena oddziaływania na środowisko o której mowa w art. 46–50 powołanej ustawy, nie została sporządzona, a uchwałę o zmianie planu podjęto bez uwzględnienia aktualnego stanu prawnego. Stanowisko organu wyrażone w piśmie z dnia [...] r., aczkolwiek wskazuje na przepisy nowej ustawy, to jednak stwierdzenie, że ich nie naruszono w pracach planistycznych, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ cała dokumentacja została sporządzona przed dniem wejścia ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku..., o czym świadczą daty i powołane podstawy prawne, a uchwałę o zmianie planu podjęto nie uwzględniając aktualnego stanu prawnego. W związku z tym, że uchwała Nr XXI/289/08 z dnia 26 listopada 2008 r. została podjęta z pominięciem obowiązującego stanu prawnego Sąd stwierdził jej nieważność, nie odnosząc się do pozostałych zarzutów sformułowanych przez skarżącą i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.