II SA/Gl 713/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi A.P. w przedmiocie niewykonania wyroku przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego odprowadzenia wód opadowych na teren drogi dojazdowej oddala skargę. Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 442/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odprowadzenia wód opadowych z terenu działki nr [1] poprzez układ 3 rur drenarskich na drogę dojazdową ( działka nr [2]) i dalej – poprzez otwory kanałów oraz podłoże gruntowe na działki nr [3] i [4], stanowiące własność A. P.. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 31 października 2009 r., zaś akta administracyjne zwrócono organowi odwoławczemu w dniu 13 listopada 2009 r. Następnie pismem z daty [...] r. nr [...] organ II instancji zwrócił akta nr [...] wraz z kopią powyższego wyroku Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z.. W dniu [...]r. A. P. wystąpiła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o podjęcie działań mających na celu wykonanie prawomocnego wyroku w sprawie II SA/Gl 442/09. W odpowiedzi Naczelnik Wydziału Orzecznictwa Administracyjnego pismem z dnia [...]r. nr [...] wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o przedstawienie biegu prowadzonego postępowania, informując równocześnie A. P. , że w aktualnym stanie rzeczy organem prowadzącym postępowanie jest ten organ, a tym samym ewentualne skargi dotyczące działalności ( bezczynności ), winny dotyczyć organu I instancji. Z kolei A. P. pismem z dnia [...]r. przesłanym faxem, nawiązując do powyższego pisma wniosła o sprostowanie jego treści, bowiem przedmiotem jej interwencji było niewykonanie prawomocnego orzeczenia sądu. Nadto, wskazała na nieprecyzyjny opis stanu faktycznego sprawy poprzez pominięcie okoliczności, że przedmiotem jej roszczeń jest fakt kierowania wody opadowej z działki nr [1] na drogę dojazdową, a następnie na jej działki nr [3] i [4], co pominięto w piśmie z dnia [...]r. Wreszcie, kolejnym pismem z daty [...]r., skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., A. P. wskazała na szereg uchybień w działaniu tego organu, m.in. brak wydania postanowienia w trybie art. 149 § 1 kpa o wznowieniu postępowania w oparciu o orzeczenie WSA w sprawie II SA/Gl 442/09 oraz nienależyte gromadzenie dowodów, domagając się uzupełnienia materiału we wskazanym zakresie. Pismo to doręczono do wiadomości [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w dniu [...]r. Następnie w skardze do sądu administracyjnego wniesionej w dniu [...]r. A. P. domagała się ukarania Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. grzywną z tytułu niewykonania orzeczenia sądu z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 442/09. Skarżąca zarzuciła, że z uwagi na bezczynności organu, w dniu [...]r. złożyła wniosek o wykonanie powyższego wyroku. Tymczasem organ ograniczył swoje działania do przeprowadzenia w dniu [...]r. nierzetelnych oględzin, a następnie zawiesił postępowanie wydając niezgodne z prawem postanowienie z dnia [...]r. znak [...]. Zdaniem skarżącej, takie działania organu stanowią niewykonanie orzeczenia sądu, w tym wskazań co do dalszego postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy, bowiem nie przeprowadzono dowodu w kwestii odprowadzania wód opadowych i nie wskazano dowodu na okoliczność usunięcia drenażu w całości na terenie działki nr [4]. Nadto, organ nie odniósł się do zarzutów i wniosków złożonych w piśmie z dnia [...]r. Stąd też w ocenie skarżącej, takie działania świadczą o zalegalizowaniu samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, że jej zarzuty dotyczą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. , a ponadto, skarżąca nie wniosła uprzednio zażalenia na bezczynność organu. Na wezwanie Sądu pismem z dnia [...]r. skarżąca wskazała, że skarga dotyczy [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. W kolejnym piśmie z dnia [...]r. skarżąca podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniosła nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W toku rozprawy sądowej skarżąca dodatkowo wskazała, że organem zobowiązanym do wykonania wyroku jest [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, bowiem wynika to z treści art. 153, ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i art. 149 kpa. Wykonanie wyroku w jej ocenie miało polegać na dostosowaniu się do zaleceń i wytycznych zawartych w uzasadnieniu tego wyroku. Nadto, skarżąca wniosła o przyznanie odszkodowania w trybie art. 154 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem do wykonania prawomocnego wyroku w sprawie sygn. akt II SA/GL 442/09 nie był właściwy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. jako organ odwoławczy, a to w sytuacji uchylenia na jego mocy decyzji organów obydwu instancji. Na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona po uprzednim pisemnych wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W niniejszej sprawie skarżąca na wezwanie Sądu i w toku rozprawy sądowej jednoznacznie wskazała jako zobligowanego do wykonania wyroku organ odwoławczy, zaś skargę wniosła po dopełnieniu wymogu wezwania ( vide: pismo z dnia 7 kwietnia 2010 r.). Stąd też brak było podstaw prawnych do odrzucenia skargi. Jednakże skarga wniesiona na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest nieuzasadniona. Skoro wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 442/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zarówno decyzję organu odwoławczego, która była przedmiotem skargi, jak i podjął działania z art. 135 cyt. ustawy, uchylając jednocześnie utrzymaną w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...]r., wytyczne co do dalszego biegu działania dotyczyły organu I instancji. Wbrew poglądowi skarżącej, po wydaniu orzeczenia kasacyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie ma zastosowania tryb wznowienia postępowania administracyjnego jako instytucja nadzwyczajna, której celem jest zarówno uchylenie dotychczasowej decyzji ostatecznej, jak i ponowne rozstrzygnięcie sprawy ( art. 151 kpa ). Skoro wyrokiem w sprawie II SA/Gl 442/09, uchylono decyzje organów obydwu instancji, nie jest możliwe wznowienie postępowania przez organ odwoławczy na podstawie art. 149 § 1 kpa i wyznaczenie organu właściwego do załatwienia sprawy w świetle art. 150 § 2 kpa. Takie działanie podważałoby wprost orzeczenie sądu. Nie zmienia postaci rzeczy fakt związania wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu – organ którego działanie było przedmiotem zaskarżenia ( art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Ocena prawna i wskazania Sądu dotyczą sprawy administracyjnej w szerokim ujęciu. W przypadku organu odwoławczego, regulacja ta dotyczy tego organu wówczas, gdy będzie rozpatrywał odwołanie od decyzji organu I instancji. Przypadek taki nie zachodzi w niniejszej sprawie po wydaniu wyroku z dnia 28 sierpnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku tego orzeczenia nie rozpoznaje ponownie odwołania od decyzji organu I instancji. Nie może też podejmować żadnych czynności procesowych – poza przesłaniem akt do organu I instancji jako właściwego do ponownego rozpoznania sprawy zgodnie ze wskazaniami, zawartymi w tym wyroku. W niniejszej sprawie organ odwoławczy po zwrocie akt, przesłał je zaś organowi I instancji, dopełniając tym samym wszelkim wymogom, wynikającym z treści wyroku w sprawie II SA/Gl 442/09. Stąd też nie sposób zarzucić organowi odwoławczemu, aby pozostawał w bezczynności po wyroku tut. Sądu, a w szczególności nie prowadził postępowania zgodnie z jego zaleceniami i wytycznymi, skoro nie był właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. Na ten etap postępowania administracyjnego powróciła zaś sprawa w wyniku uchylenia decyzji organów obydwu instancji na mocy prawomocnego wyroku. W tym stanie rzeczy skarga o wymierzenie grzywny organowi II instancji jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto, odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie odszkodowania w trybie art. 154 § 4 tej ustawy, wyjaśnić przyjdzie, że w świetle § 5 tego przepisu dochodzenie roszczeń z tego tytułu następuje w drodze powództwa przed sądem powszechnym.