II SAB/Wa 177/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.) Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w przedmiocie uzupełnienia Raportu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej - oddala skargę K. P. w dniu 6 stycznia 2009 r. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o niezwłoczne spowodowanie uzupełnienia Raportu przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego zgodnie z art. 70d ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104 poz. 711) – zwanej dalej ustawą – Przepisy wprowadzające. Powyższy wniosek został przekazany Szefowi SKW, który pismem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] poinformował skarżącego, że brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku. K. P. w dniu 16 lutego 2009 r. wezwał pisemnie Szefa SKW do usunięcia naruszenia prawa, tj. art. 51 ust. 4 i art. 47 w zw. z art. 8 Konstytucji RP oraz art. 8 i art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez odmowę opracowania uzupełnienia Raportu w zakresie informacji dotyczących jego służby oraz jego rzekomo niezgodnych z prawem działań. Pismem z dnia 9 kwietnia 2008 r. K. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa SKW w przedmiocie przygotowania uzupełnienia Raportu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej WSI polegającego na sprostowaniu oraz usunięciu informacji nieprawdziwych, niepełnych i zebranych przez Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej w sposób sprzeczny z przepisami ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz art. 51 ust. 4 Konstytucji RP. Skarżący wskazał, iż nie otrzymał od organu odpowiedzi na wystosowane wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SAB/Wa 55/09 odrzucił wskazaną wyżej skargę, ponieważ uznał ją za niedopuszczalną z uwagi na brak obowiązku wydania w sprawie decyzji lub innego aktu określonego w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ppsa. Sąd wyjaśnił bowiem, że uzupełnienie Raportu, o którym mowa w art. 70a ustawy, nie następuje w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. W przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak również umocowania do rozstrzygania tego rodzaju kwestii w drodze innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Stąd rozpoznanie wniosku w tym przedmiocie nie prowadzi do wydania aktu ani nie zobowiązuje do podjęcia czynności, które podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł K. P. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego – w postaci niewłaściwej interpretacji podstawy wydania postanowienia o odrzuceniu skargi, tj. art. 3 § 1 - 4a ppsa, a tym samym uchylanie się od obowiązku kontroli działalności administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1495/09 uwzględnił skargę kasacyjną skarżącego i uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd odwoławczy przyjął bowiem, że żądanie uzupełnienia Raportu rodzi po stronie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, będącego centralnym organem administracji rządowej (art. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego, Dz. U. Nr 104, poz. 709 ze zm. – zwaną dalej ustawą o SKW i SWW) obowiązek wynikający z przepisów prawa, bowiem podejmuje on akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, ale na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 zd. 1 ppsa). Wobec powyższego powtórzyć należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. – Przepisy wprowadzające zniosła z dniem 30 września 2006 r. Wojskowe Służby Informacyjne i uchyliła ustawę z dnia 9 lipca 2003 r. o Wojskowych Służbach Informacyjnych (Dz. U. Nr 139, poz. 1326 ze zm.) – zwaną dalej ustawą o WSI. Zamiast Wojskowych Służb Informacyjnych ustanowione zostały Służba Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służba Wywiadu Wojskowego, działające na podstawie wskazanej wyżej ustawy o SKW oraz SWW. Ustawa Przepisy wprowadzające zawiera szczegółowe regulacje związane z zakończeniem działalności przez Wojskowe Służby Informacyjne i utworzeniem nowych służb. Ustawa w art. 70a nakazywała również Przewodniczącemu Komisji Weryfikacyjnej sporządzenie Raportu o działaniach żołnierzy i pracowników WSI oraz wojskowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie wywiadu i kontrwywiadu wojskowego przed wejściem w życie ustawy o WSI. Raport ten miał między innymi obejmować czyny podlegające ujawnieniu w oświadczeniach składanych przez osoby, które pełniły służbę w WSI lub były zatrudnione w WSI, a także byłych żołnierzy i byłych pracowników WSI lub wojskowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie wywiadu lub kontrwywiadu wojskowego, a także inne działania wykraczające poza sprawy obronności państwa i bezpieczeństwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W Raporcie należało także ujawnić informacje o osobach zajmujących kierownicze stanowiska państwowe w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe (Dz. U. Nr 20, poz. 101 ze zm.), które powzięły wiadomość o działaniach objętych Raportem i nie podjęły czynności zmierzających do zaprzestania takich działań. Przewodniczący Komisji Weryfikacyjnej zobowiązany został do przekazania Raportu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesowi Rady Ministrów i wiceprezesom Rady Ministrów. Z kolei Prezydent miał obowiązek przekazać Raport Marszałkowi Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Marszałkowi Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, po zasięgnięciu opinii Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Marszałka Senatu Rzeczypospolitej Polskiej miał obowiązek podać Raport do publicznej wiadomości w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Ustawa przewiduje ponadto możliwość uzupełniania Raportu. Jeżeli po przekazaniu Raportu przez Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesowi Rady Ministrów i wiceprezesom Rady Ministrów ujawnią się nowe okoliczności, które powinny zostać objęte Raportem lub wpływają na jego treść, Przewodniczący Komisji Weryfikacyjnej, niezwłocznie po ujawnieniu nowych okoliczności, sporządza odpowiednie uzupełnienie Raportu. Jeżeli nowe okoliczności, które powinny zostać objęte Raportem lub wpływają na jego treść, zostaną ujawnione w toku działalności SKW lub SWW po zakończeniu działalności Komisji Weryfikacyjnej, uzupełnienie Raportu sporządzane jest odpowiednio przez Szefa SKW lub Szefa SWW, niezwłocznie po ujawnieniu nowych okoliczności. Uzupełnienie Raportu podlega podaniu do wiadomości publicznej w trybie przewidzianym dla samego Raportu. Z uwagi na wykazanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w obszernym uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 listopada 2009 r., iż w sprawie z wniosku osoby objętej Raportem o jego uzupełnienie Szef SKW lub Szef SWW powinien podjąć inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, zbędne jest ponowne przeprowadzenie rozważań w kwestii dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Podnieść natomiast należy, że w konstytucyjnych zasadach ogólnych rozdziału dotyczącego wolności, praw i obowiązków człowieka i obywatela zawarte zostało prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić ustawa (art. 51 ust. 3 Konstytucji RP) oraz prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą (art. 51 ust. 4 Konstytucji RP). Z kolei art. 70d ustawy – Przepisy wprowadzające stanowi, że jeżeli nowe okoliczności, które powinny zostać objęte Raportem lub wpływają na jego treść, zostaną ujawnione w toku działalności SKW lub SWW po zakończeniu działalności Komisji Weryfikacyjnej, uzupełnienie Raportu sporządzane jest odpowiednio przez Szefa SKW lub Szefa SWW, niezwłocznie po ujawnieniu nowych okoliczności. W ocenie Sądu Szef SKW nie pozostaje w bezczynności w stosunku do wniosku skarżącego o uzupełnienie Raportu Komisji Weryfikacyjnej. Po przekazaniu przez Ministra Obrony Narodowej wniosku K. P. z dnia 6 stycznia 2009 r. do Szefa SKW organ ten pismem z dnia [...] lutego 2009 r. poinformował skarżącego o braku podstaw do uzupełnienia Raportu Komisji Weryfikacyjnej WSI. Z uwagi zaś na dokonaną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2009 r. wykładnię prawa uznać należy, że pismo to wyczerpuje z kolei przesłanki do uznania je za akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ppsa). Zgodzić się nadto należy z twierdzeniem Szefa SKW, iż rozpatrzenie wniosku odmiennie od woli skarżącego nie oznacza bezczynności organu. Rozpoznając natomiast zarzuty skargi Sąd ocenia działania organu administracji publicznej wszczęte po wniesieniu wniosku osoby zainteresowanej, a w rozpatrywanej sprawie Szef SKW udzielał odpowiedzi na każde pismo K. P., zatem nie można uznać by pozostawał w bezczynności wobec wniosku skarżącego. Dodać nadto należy, że wszelkie oznaczone jako nowe okoliczności, które, w ocenie skarżącego, wpływają na treść Raportu, były przywoływane w pismach K. P., adresowanych do Ministra Obrony Narodowej – jako przełożonego Szefa SKW, jeszcze przed zakończeniem działalności Komisji Weryfikacyjnej, czyli przed dniem 30 czerwca 2008 r. Natomiast treść przepisu art. 70d ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające wyraźnie wskazuje jako jedną z przesłanek umożliwiających uzupełnienie przez Szefa SKW Raportu ujawnienie nowych okoliczności już w toku działalności SKW lub SWW i po zakończeniu działalności Komisji Weryfikacyjnej. Powyższej oceny nie zmienia również fakt umorzenia przez Wojskową Prokuraturę Okręgową śledztwa o popełnieniu przez skarżącego przestępstwa oświadczenia nieprawdy w oświadczeniu weryfikacyjnym, ponieważ umorzenie śledztwa nastąpiło w dniu [...] lipca 2007 r., a więc jeszcze w okresie działania Komisji Weryfikacyjnej WSI. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.