II FZ 17/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Antoni Hanusz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 679/10 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 8 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, wskutek wznowionego postępowania podatkowego, ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. postanawia: oddalić zażalenie. II FZ 17/11 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 679/10, odmówił J.T. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2010 roku w przedmiocie odmowy uchylenia wskutek wznowionego postępowania podatkowego ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. Sąd wskazał, że J.T. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. odmawiającą uchylenia, po wznowieniu postępowania podatkowego, ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 7 lipca 2009 r. określającej skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. W skardze zawarty był m. in. wniosek o wstrzymanie wykonania w całości ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Konieczność zgłoszenia przedmiotowego wniosku podatnik umotywował trudną sytuacją finansową. Wskazał, że na skutek działań organów skarbowych od półtora roku pozostaje bez jakichkolwiek środków do życia oraz bez możliwości prowadzenia działalności zarobkowej. Podkreślił, że prowadzenie egzekucji na podstawie decyzji, której istnienie w obrocie podatnik kwestionuje, zagraża nie tylko prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale także jego egzystencji, bowiem doprowadzi do nieodwracalnych skutków prawnych i narazi go na niepowetowane straty, włącznie z utratą dachu nad głową. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, że art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), zobowiązuje wnioskodawcę do wskazania co najmniej jednej z wymienionych w nim przesłanek oraz uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących o zasadności wniosku. Sąd nie uznał za wystarczający w tym względzie wywód strony, w którym nie przytoczono żadnych okoliczności faktycznych ani dowodów na ich poparcie. Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o jego złej sytuacji finansowej i majątkowej, potwierdzającej zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, nie wskazał jakie postępowania egzekucyjne są aktualnie skierowane przeciwko jego majątkowi. Z treści rozpoznawanego wniosku wynika jedynie, iż przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji może stanowić zagrożenie dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz dla jego bytu w szczególności poprzez utratę dachu nad głową. Informacje te były w ocenie Sądu zbyt ogólne, żeby uznać istnienie niebezpieczeństwa powstania niepowetowanej szkody czy też trudnych do odwrócenia skutków. Dodatkowo Sąd podniósł, że brak jest dokumentów, pozwalających na ustalenie aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wstrzymanie do czasu rozpoznaniu niniejszego zażalenia wykonania ww. decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w chwili obecnej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej ma na celu uchronienie skarżącego przed utratą domu. W przypadku pozytywnego dla skarżącego zakończenia postępowania wypłata jakiegokolwiek odszkodowania nie zrekompensuje mu krzywdy i szkody spowodowanej utratą domu. Skarżący podniósł dalej, że wielokrotnie uprawdopodobnił istnienie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Okoliczności te były wielokrotnie wskazywane w korespondencji skarżącego znajdującej się w aktach sprawy, a sąd administracyjny zobowiązany jest do zbadania całości materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wniesienie skargi do Sądu ze względu na treść art. 61 § 1 u.p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo złożenia skargi na nią. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 u.p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżący nie wykazał okoliczności spełniających zakres przesłanek z tego przepisu. Także, co Sąd I instancji prawidłowo ustalił, z akt sprawy nie wynika, aby przesłanki te zachodziły. Okoliczności te nie wynikają z pewnością z pism powołanych w zażaleniu. We wniosku o wznowienie postępowania strona, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej nie wskazała żadnego dowodu, który uzasadniałby twierdzenie, iż wykonanie tej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Argumentacja przedstawiona w tym piśmie, a mająca uzasadniać wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej skupia się na twierdzeniach podważających zgodność z prawem decyzji ostatecznej; tego rodzaju argumentacja nie wypełnia jednak przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 u.p.p.s.a. Natomiast argumentacja skarżącego przedstawiona w skardze została uwzględniona i oceniona przez Sąd pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 22 października 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, że utrata domu, w którym skarżący zamieszkuje wraz z rodziną spowoduje skutki trudne do odwrócenia. Zwrot świadczenia oraz wypłata ewentualnego odszkodowania nie gwarantują w pełni zadośćuczynienia za poniesione szkody, zarówno materialne jak i moralne. Jednak to rzeczą wnoszącego o wstrzymanie wykonania decyzji jest przedstawienie takich dowodów i okoliczności, które przekonają Sąd, iż taka groźba istnieje rzeczywiście a nie tylko potencjalnie. Tymczasem skarżący poza ogólnymi wywodami o istnieniu takiej groźby nie przedstawił na tą okoliczność żadnych dowodów. Także w zażaleniu brak jest sytuacji, które uprawdopodabniałyby co najmniej twierdzenia strony o istnieniu realnej groźby utraty domu. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowany w zażaleniu pogląd, iż to sąd ma obowiązek poszukiwania dowodów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Podzielić należy ocenę prawną wyrażoną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.05.2009 r. w sprawie o sygn. akt I FZ 148/09, iż w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania należy zauważyć, że stosownie do art. 209 u.p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 u.p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 u.p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym. Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszył prawo w zaskarżonym postanowienia, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a.