II GZ 447/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zarządu Województwa [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 25 października 2010 r.; sygn. akt I SA/Kr 1534/10 w zakresie przywrócenia terminu do złożenia dokumentu w sprawie ze skargi U. [...] na rozstrzygnięcie Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia [...] września 2010 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia protestu w sprawie wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z 25 października 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1534/10 przywrócił U. termin do złożenia dokumentu, w sprawie ze skargi tego podmiotu na rozstrzygnięcie Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z [...] września 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy rozpatrzenia protestu w sprawie wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że 21 września 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wpłynęła skarga U. Pismem z 28 września 2010 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] maja 2010 r., nr [...]. W treści wniosku wskazano, iż wskutek nieszczęśliwego zbiegu okoliczności przedmiotowa decyzja nie mogła zostać dołączona do skargi. Decyzja przechowywana była bowiem w szafie pancernej, do której klucze miała pracownica strony skarżącej przebywająca na urlopie. Niezałączenie decyzji do skargi nastąpiło więc bez winy strony skarżącej, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono decyzję z [...] maja 2010 r. Przywracając termin do złożenia dokumentu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca dopełniła wymogów wskazanych w przepisach art. 86-87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Skarżąca w treści złożonego pisma wraz z załącznikami uprawdopodobniła, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu, dokonała czynności, a wniosek o przywrócenie terminu złożyła w ciągu 7 dni licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (za datę ustania przyczyny uchybienia terminu należy przyjąć dzień zakończenia urlopu przez pracownicę). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Zarząd Województwa [...], który zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 30e ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie dochowała terminu na skutek okoliczności niezależnych od strony, tj. naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 189 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 30c ust. 5 w zw. z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, organ wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia i pozostawienie skargi bez rozpatrzenia, względnie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a i w zw. z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju stanowi, że - w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Z przepisu tego wynika, że w kwestii wniosku o przywrócenie terminu zastosowanie w sprawie znajdują przepisy art. 86 do 89 p.p.s.a. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W przepisie art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKW 273/99, OSNAP 2000, Nr 20, poz. 757). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okoliczności wskazujące na spełnienie tej przesłanki strona ma obowiązek wskazać we wniosku, a sąd rozpoznając wniosek winien jest je przeanalizować oraz ocenić, z jakich przyczyn wniosek ten zasługuje, a z jakich nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie wywiązał się z tego obowiązku i nie rozważył wystąpienia przesłanki braku winy strony w uchybieniu terminu, wskazując jedynie, że strona uprawdopodobniła, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu, czym naruszył normy wynikające z art. 86 p.p.s.a. W związku z tym przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zbada, czy strona spełniła przesłanki do przywrócenia terminu i rozważy, czy wskazane we wniosku okoliczności przemawiają za uznaniem, że do uchybienia terminu w rozpoznawanej sprawie doszło z przyczyn obiektywnych, to jest niezawinionych przez skarżącą. Niezależnie od powyższego Sąd powinien również rozważyć kwestię wpływu ewentualnego braku pouczenia ze strony organu na prawo skarżącej do wniesienia kompletnej skargi w terminie. W ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nałożony został na właściwe instytucje informujące wnioskodawcę o wynikach procedury odwoławczej, obowiązek pouczenia o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 30b ust. 4). Nie powinno budzić wątpliwości, że pouczenie to powinno być pełne i zawierać wszystkie informacje dotyczące: terminu do wniesienia skargi, kompletności skargi oraz obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, których spełnienie przez wnioskodawcę nie spowoduje pozostawienia skargi bez rozpatrzenia (art. 30c ust. 5). Przy wykładni przepisów w zakresie wymagań prawidłowego pouczenia strony o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c ww. ustawy, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 30d ust. 3 tej ustawy błędne pouczenie lub brak pouczenia nie wpływają negatywnie na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a więc na prawo do sądu wyrażone wprost w art. 45 ust. 1 oraz zagwarantowane w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Pozostawienie skargi bez rozpatrzenia w sytuacji, gdy skarga nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 30c ust. 5 tej ustawy wskutek błędnego pouczenia lub braku pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i 4, pozbawia stronę prawa do domagania się kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem. Braki skargi w tym zakresie podlegają wówczas usunięciu przez sąd przy odpowiednim zastosowaniu przepisów p.p.s.a., i tak brak formalny skargi polegający na jej niekompletności podlega usunięciu przy zastosowaniu przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a. Pogląd ten został przedstawiony w postanowieniu NSA z 22 października 2009 r. (sygn. akt II GSK 811/09) i Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia.