I SA/Gd 792/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-10-25
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Sławomir Kozik, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego, od którego zapłacono podatek akcyzowy w kraju, przysługuje zwrot tego podatku, jeśli nabywca odebrał samochód na terytorium kraju i sam go wywiózł do innego państwa członkowskiego?Ratio decidendi
Podatnikowi, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego, od którego zapłacono podatek akcyzowy w kraju, przysługuje zwrot tego podatku, niezależnie od tego, czy przemieszczenie samochodu nastąpiło środkiem transportu dostawcy, nabywcy, czy też przewoźnika. Kluczowe jest dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej, a nie sposób jej realizacji pod względem transportu.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wystąpiła o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowej dostawy trzech samochodów osobowych. Jeden z samochodów, Suzuki Swift, został sprzedany niemieckiemu kontrahentowi, który odebrał go w Polsce i własnym transportem przewiózł do Niemiec. Organy celne odmówiły zwrotu akcyzy, uznając, że Spółka nie dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej, ponieważ to nabywca wywiózł samochód. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując argumentację, że istotne jest dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej, a nie sposób jej transportu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej, orzekł, że decyzja nie może być wykonana, i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 października 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 8 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotwej samochodu osobowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 czerwca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej,
po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 11 marca 2010 r. odmawiającą zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Pismem z dnia 17 grudnia 2009 r. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. – dalej jako "Spółka", wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego z wnioskiem o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowej dostawy trzech samochodów osobowych (Suzuki SX4 o nr nadwozia [...], Suzuki SX4 o nr nadwozia [...]
i Suzuki Swift o nr nadwozia [...]) w łącznej kwocie 3.880 zł.
Jako podstawę prawną swojego żądania Spółka wskazała art. 107 ust. 1 ustawy
z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.) – dalej jako "ustawa o podatku akcyzowym z 2008 r.", oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodów osobowych (Dz. U. Nr 32, poz. 246 ze zm.) – dalej jako "rozporządzenie".
Do wniosku dołączono dokumenty związane z zakupem i sprzedażą ww. samochodów, m.in. oświadczenie, że samochód o nr nadwozia [...] został sprzedany i wywieziony poza terytorium RP na lawecie w dniu 27 marca 2009 r.
Odpowiadając na wezwanie organu podatkowego Spółka wyjaśniła, że przedmiotowy pojazd został odebrany przez niemieckiego kontrahenta w S., skąd został na lawecie przewieziony do Niemiec.
Decyzją z dnia 11 marca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił Spółce zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego Suzuki Swift o nr nadwozia [...].
Mając na uwadze treść art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r., zgodnie z którym zwrot akcyzy przysługuje podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej, oraz fakt, że z dołączonych do wniosku dokumentów i wyjaśnień wynika, iż kontrahent niemiecki odebrał i sam wywiózł poza granicę RP przedmiotowy samochód, organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że to nie Spółka dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej, w związku z tym nie przysługuje jej zwrot akcyzy.
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu Spółka, wnosząc o jej uchylenie
w całości i zwrot podatku akcyzowego zgodnie z wnioskiem, zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r. poprzez przyjęcie, że nie dokonała ona wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodów i w związku z tym nie przysługuje jej zwrot podatku akcyzowego z tego tytułu.
W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że kwestią sporną jest rozstrzygnięcie, czy podatnikowi, który sprzedał samochód osobowy kontrahentowi z innego państwa członkowskiego, który to kontrahent wywiózł go własnym sumptem, przysługuje prawo do uzyskania zwrotu akcyzy. Spółka podała, że problem ten na gruncie przepisów obowiązujących do 28 lutego 2009 r. doczekał się rozstrzygnięcia w orzecznictwie sądowym. Mianowicie, w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FSK 333/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że o zwrot podatku akcyzowego na podstawie art. 77 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) – dalej jako "ustawa o podatku akcyzowym z 2004 r.", może wystąpić podatnik, który
w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonał dostawy wewnatrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, bez względu na fakt czyim środkiem transportu dokonano tej dostawy, czy dostawcy, czy nabywcy, czy też przewoźnika lub spedytora, któremu czynności przewozu zlecił czy to dostawca czy nabywca. Odwołująca podkreśliła, że w wyroku tym prawo do dochodzenia zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych dostarczanych do innego państwa członkowskiego przyznano także podmiotom dokonującym takiej sprzedaży, w której nabywca z innego państwa członkowskiego nabywa samochód osobowy na terytorium RP i następnie sam go wywozi do innego państwa członkowskiego.
Spółka zaakcentowała, że powyższy problem został uwzględniony w przepisach ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r., gdzie w art. 107 przyznano prawo do zwrotu akcyzy z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodu osobowego także podmiotom, w imieniu których dostawa wewnątrzwspólnotowa jest realizowana. Nie ma więc znaczenia, czy sprzedawca sam przemieścił samochód osobowy do innego państwa członkowskiego, lecz to, czy między sprzedażą i wywozem (do innego państwa członkowskiego) występuje związek uzasadniający potraktowanie tych czynności jako całości. Zdaniem odwołującej oznacza to, że także w przypadku, gdy sprzedaż następuje w kraju, a następnie nabywca z innego państwa członkowskiego sam wywozi takie samochody do swojego państwa członkowskiego, sprzedawca ma prawo do zwrotu akcyzy.
Dyrektor Izby Celnej nie podzielił argumentacji odwołującej się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 8 czerwca 2010 r. organ odwoławczy przytoczył treść art. 107 ust. 1 i 4 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r. oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia i wskazał, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż Spółka na podstawie faktury
z dnia 27 marca 2009 r. dokonała sprzedaży samochodu osobowego Suzuki Swift o nr nadwozia [...] niemieckiej firmie. Ponadto z oświadczenia o wywozie nowego środka transportu poza terytorium Polski wynika, że ww. samochód został zakupiony i odebrany przez kupującego w S. Zdaniem Dyrektora z akt sprawy oraz treści odwołania wynika jednoznacznie, że przedmiotowy samochód został sprzedany i wydany w Polsce, zatem – w myśl ww. przepisów – nie miała miejsce dostawa wewnątrzwspólnotowa dokonana przez wnioskodawcę. Jak wynika z przedstawionych przez Spółkę dokumentów, odbiorca – klient odebrał samochód na terenie Polski i własnym sumptem przetransportował zakupiony samochód do Niemiec.
W ocenie organu odwoławczego za powyższym wnioskiem przemawia treść art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr, poz. ze zm.) – dalej jako "k.c.", albowiem z dniem zawarcia umowy klient – odbiorca stał się właścicielem pojazdu. Co więcej, doszło także do wydania tego pojazdu, co jednoznacznie potwierdza, że na terenie kraju (w S.) doszło do nabycia przez klienta – odbiorcę prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel. Z tym samym momentem Spółka utraciła więc tę cechę i przestała spełniać warunki instytucji uregulowanej w art. 107 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r.
Dyrektor podał, że z wiążących ustaleń faktycznych wynika, iż przesłanki przeniesienia własności zostały spełnione. Spółka wydała niemieckiemu kontrahentowi pojazd i dokumenty, i z tym momentem firma niemiecka uzyskała wszystkie możliwości rozporządzania rzeczą. Z momentem sprzedaży i wydania pojazdu, na klienta – odbiorcę przeszło ryzyko utraty i uszkodzenia pojazdu i to on jako jedynie uprawniony i ponoszący ryzyko tej czynności, fizycznie przemieszczał pojazd poza granicę RP, czyli wypełnił kryteria czynności kwalifikowanej jako dostawa wewnątrzwspólnotowa.
Organ odwoławczy podniósł, że z dyspozycji zawartej w art. 107 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r. wynika, iż zwrot akcyzy przysługuje podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej. Mając na względzie, że w momencie przemieszczania samochodu osobowego z terytorium kraju na terytorium Niemiec to klient – odbiorca dysponował już prawem rozporządzania samochodem jak właściciel, Dyrektor Izby Celnej uznał, że dokonaną transakcję należy potraktować jako sprzedaż w kraju. Dokonana na terenie kraju sprzedaż samochodu osobowego obywatelowi państwa członkowskiego nie jest wewnatrzwspólnotową dostawą zdefiniowaną w art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r.
Opierając się na gramatycznej wykładni pojęcia "otrzymanie przez nabywcę towaru" organ odwoławczy podał, że z jednej strony jest to fizyczne wydanie towaru przez sprzedawcę, z drugiej zaś – jego odebranie przez nabywcę. Skoro Spółka odsprzedała
w S. przedmiotowy samochód w maju 2009 r. firmie niemieckiej, to zdaniem Dyrektora organ pierwszej instancji dokonał właściwej interpretacji i prawidłowo zaklasyfikował czynność jako sprzedaż na terenie kraju w myśl ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r.
Reasumując Dyrektor Izby Celnej podniósł, że skoro bezspornym jest fakt sprzedaży samochodu na terenie kraju obywatelowi kraju Unii Europejskiej (przeniesienia prawa własności do rzeczy), to uznać należy, że dostawa wewnątrzwspólnotowa tego samochodu dokonywana jest przez klienta – odbiorcę, bowiem to klient jako właściciel
i posiadacz pojazdu dokonuje przemieszczenia wyrobu akcyzowego z terytorium kraju na terytorium kraju członkowskiego (art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r.). Zdaniem organu odwoławczego przeciwne stanowisko prowadziłoby do wniosku, że na gruncie przepisów prawa podatkowego każda sprzedaż na rzecz obywatela kraju członkowskiego dokonana na terytorium kraju, o ile rzecz nabyta zostanie przemieszczona przez nabywcę poza terytorium RP, stanowiłaby dostawę wewnątrzwspólnotową, a nie sprzedaż na terenie kraju, który to wniosek jest na gruncie obowiązujących przepisów niemożliwy do zaakceptowania.
Odnosząc się do przywołanego w odwołaniu wyroku NSA z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FSK 333/07 organ odwoławczy wyjaśnił, że stanowi on rozstrzygniecie
w indywidualnej sprawie, osadzony jest w określonym stanie faktycznym i tylko do niego się ogranicza, w związku z powyższym nie ma mocy powszechnie obowiązującego prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego [...], zarzuciła decyzji Dyrektora Izby Celnej:
1. obrazę prawa materialnego poprzez naruszenie art. 107 w zw. z art. 2 pkt 8 ustawy
o podatku akcyzowym z 2008 r. poprzez błędne ich zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. obrazę prawa materialnego poprzez naruszenie § 2 rozporządzenia poprzez błędne jego zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3. obrazę przepisów postępowania poprzez wadliwe i niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie, co miało istotny wpływ na wydaną w sprawie decyzję.
W uzasadnieniu skargi podtrzymano dotychczasową argumentację zaprezentowaną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo podniesiono, że zgodnie
z art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r. dostawą wewnątrzwspólnotową jest przemieszczenie samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego, przy czym ustawa nie definiuje, kto ostatecznie powinien dokonać takiego przemieszczenia. Tym samym podmiot przemieszczający samochód osobowy jest w tym przypadku obojętny. Podkreślono, że przepisy ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r. nie uzależniają możliwości wnioskowania o zwrot zapłaconego na terytorium kraju podatku akcyzowego od momentu przejścia prawa własności na podmiot, a od faktu dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej. Skarżąca podała, że strony zawarły umowę sprzedaży samochodu osobowego, który następnie został zarejestrowany w Niemczech przez kupującego oraz przez niego przemieszczony z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego, co wypełnia literalnie definicję dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej. Podano, że strony umówiły się na takie rozwiązanie sprawy w celu zmniejszenia kosztów transportu samochodu osobowego poza granice kraju. Dostawa wewnątrzwspólnotowa została więc wykonana w imieniu sprzedawcy – skarżącej.
Zdaniem strony skarżącej nie ulega wątpliwości, że podatek akcyzowy uiszczony przez skarżącą w niniejszej sprawie powinien jej zostać zwrócony. Inne postępowanie prowadziłoby do sytuacji, w której na terytorium UE podatek zostałby uiszczony dwukrotnie – zarówno przez sprzedającego, jak i kupującego, i byłby de facto podwójnym opodatkowaniem, sprzecznym z zasadami europejskiego prawa podatkowego. Za błędne uznano przy tym stanowisko organu odwoławczego, że każda rzecz nabyta przez obywatela kraju członkowskiego czy też osobę mającą swoją siedzibę w innym kraju członkowskim, a następnie przemieszczona poza granice RP, byłaby dostawą wewnątrzwspólnotową, albowiem ustawa o podatku akcyzowym z 2008 r. skutek taki przewiduje jedynie wobec wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych.
Mając na uwadze powyższe zarzuty oraz argumentację na ich poparcie strona skarżąca wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 29 września 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej wskazał na niejednolitą praktykę organów administracyjnych w zakresie zwrotu akcyzy, załączając do pisma kserokopie decyzji innych urzędów celnych, w których – uznając, że transakcje dokonywane przez skarżącą są dostawami wewnątrzwspólnotowymi – dokonano zwrotu akcyzy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269
ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Stan faktyczny pomiędzy stronami nie jest sporny.
W dniu 27 marca 2009 r. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. nabyła w kraju samochód osobowy Suzuki Swift o nr nadwozia [...], od którego zapłacono podatek akcyzowy. W tym samym dniu Spółka dokonała na rzecz niemieckiego kontrahenta dostawy wewnątrzwspólnotowej ww. samochodu osobowego. Samochód ten został odebrany przez nabywcę w S., skąd na lawecie został przewieziony do Niemiec.
Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest możliwość ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego w sytuacji, gdy wewnątrzwspólnotowa dostawa samochodu osobowego została dokonana środkiem własnym nabywcy tego towaru, a nie środkiem jego dostawcy.
Na wstępie rozważań należy wskazać na przywoływany przez stronę skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FSK 333/07 (ONSAiWSA 2009/6/108), w którym wyrażono pogląd, że o zwrot podatku akcyzowego może wystąpić podatnik, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, bez względu na fakt, czyim środkiem transportu dokonano tej dostawy: dostawcy, nabywcy czy też przewoźnika lub spedytora, któremu czynności przewozu zlecił bądź to dostawca, bądź nabywca.
Co prawda ww. wyrok zapadł na tle przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r.
o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), jednakże – wobec bardzo zbliżonego uregulowania w tej, jak i w zastępującej ją ustawie, instytucji zwrotu akcyzy – zaprezentowane w uzasadnieniu tego wyroku stanowisko i rozważania można przenieść na grunt niniejszego postępowania.
Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U.
z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.) podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami
o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego.
Natomiast art. 77 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r. stanowił, że podmiotowi, który dostarczył wyroby akcyzowe niezharmonizowane na terytorium państwa członkowskiego, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, przysługuje zwrot akcyzy. Zwrot akcyzy następuje na wniosek podmiotu.
Z dniem 1 maja 2004 r., wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, częścią polskiego porządku prawnego stał się autonomiczny system prawa wspólnotowego, tzw. acquis communautaire, do przestrzegania którego zobowiązane są wszystkie organy państwa polskiego. Wejście w życie uregulowań wspólnotowych
z zakresu podatku akcyzowego spowodowało w prawodawstwie polskim podział wyrobów objętych akcyzą na zharmonizowane i niezharmonizowane, ponieważ w myśl przepisów Dyrektywy Rady Nr 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. Urz. UE L. 1992.76.1 ze zm.) dyrektywę tę stosuje się na poziomie wspólnotowym do takich wyrobów, jak: oleje mineralne, alkohol i napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe, o czym stanowi jej art. 3 ust. 1. Te wyroby są objęte wewnątrzwspólnotowym systemem opodatkowania, a prawa krajowe dotyczące tych wyrobów muszą być zgodne z przepisami unijnymi. Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 tej dyrektywy państwa członkowskie zachowały prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż wymienione w ust. 1, pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi.
Wobec tego w zakresie wyrobów niezharmonizowanych, z jakimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie (samochody osobowe), obowiązują akty prawne prawa krajowego, a przede wszystkim ustawa o podatku akcyzowym z 2008 r.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy dostawą wewnątrzwspólnotową jest przemieszczanie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego.
Instytucją, która ma urzeczywistnić funkcjonowanie podstawowej zasady jednokrotnego poboru tego podatku, w wypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej, jest możliwość zwrotu podatku, jeżeli od wyrobu niezharmonizowanego akcyza została zapłacona na terenie kraju, jako że w stosunku do wyrobów niezharmonizowanych nie stosuje się takich rozwiązań jak np. procedura zawieszenia poboru akcyzy, funkcjonująca w odniesieniu do wyrobów zharmonizowanych. Wobec tego, aby umożliwić podmiotom dokonującym dostawy na terytorium państwa członkowskiego ubieganie się o zwrot akcyzy zapłaconej na terytorium kraju, ustawodawca wprowadził uregulowania zawarte w art. 77 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r. (art. 107 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r.).
Prawodawca dał podmiotom taką możliwość, z uwagi na to, że wywóz samochodu
z kraju do innego państwa członkowskiego oznacza, iż miejsce konsumpcji tego dobra znajduje się poza granicami RP, i tym samym powinna być realizowana zasada opodatkowania wyrobów akcyzowych w kraju ich konsumpcji.
Orzekające w sprawie organy podatkowe nie kwestionowały, że samochód osobowy został przewieziony do innego państwa członkowskiego ani też faktu, że podatek akcyzowy został zapłacony w kraju. Przyjęły natomiast, że z uwagi na fakt wywozu tego samochodu przez kontrahenta niemieckiego poza granicę RP, to nie Spółka dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej, w związku z czym nie przysługuje jej zwrot akcyzy.
Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić.
Tutejszy Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w przywołanym wyżej wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FSK 333/07, zgodnie
z którym podatnik podatku akcyzowego, dokonujący dostawy wewnątrzwspólnotowej
z użyciem środka transportu nabywcy wyrobów akcyzowych lub przewoźnika albo spedytora działającego na zlecenie nabywcy, jest podmiotem, który dostarczył wyroby akcyzowe niezharmonizowane, i jednocześnie jest uprawniony do żądania zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego na terytorium kraju, pod warunkiem, że nastąpi przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium RP na terytorium państwa członkowskiego, udokumentowane w sposób wskazany w art. 77 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym
z 2004 r. (art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r.).
Opierając się na wykładni językowej oraz interpretując przepisy ww. artykułów przez pryzmat podstawowej zasady dotyczącej podatku akcyzowego, to jest jednokrotności opodatkowania, stwierdzić zatem należy, że o zwrot podatku akcyzowego może wystąpić podatnik, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych (samochodów osobowych), od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, bez względu na fakt, czyim środkiem transportu dokonano tej dostawy: dostawcy, nabywcy czy też przewoźnika lub spedytora, któremu czynności przewozu zlecił bądź to dostawca, bądź nabywca.
Teza taka jest uprawniona, gdyż ani art. 77 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r., ani też art. 107 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r., nie zawierają żadnych ustaleń co do kwestii środka transportu.
Nie zmienia prawidłowości takiej interpretacji także przepis § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodów osobowych (Dz. U. Nr 32, poz. 246 ze zm.). Z treści tego paragrafu nie można wyciągnąć wniosku, że właśnie jego treść przesądza o wykluczeniu podatnika z kręgu uprawnionych do zwrotu akcyzy tylko z tego powodu, że nabywca odebrał towar transportem własnym lub zlecił te czynności przewoźnikowi. Takie stanowisko zaprzecza treści przepisu aktu prawnego rangi ustawowej, to jest art. 107 ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Celnej uwzględni zaprezentowaną w niniejszym orzeczeniu wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło