II SA/Rz 640/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 października 2010 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej S. R. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi S. R. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o zatwierdzeniu operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków obrębu J. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: pismem z dnia 3 sierpnia 2004 r., S. R. zwróciła się do WINGiK w unieważnienie decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], zatwierdzającej operat opisowo-kartograficzny modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu J., Gmina [...]. Decyzje WINGiK oraz Starosty [...] załatwiające ten wniosek S. R. zostały uchylone na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (WSA) z dnia 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 830/05. Organy zostały zobowiązane przez Sąd do wyjaśnienia kwestii prawidłowego udziału stron w postępowaniu i zgłoszonych prze S. R. okoliczności związanych z zastrzeżeniami do projektu operatu opisowo – kartograficznego obrębu J., Gmina [...]. WSA kolejnym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 849/08 uchylił decyzję WINGiK z dnia [...] października 2008 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo - kartograficznego. W uzasadnieniu tego wyroku zobowiązano organy, aby ponownie załatwiając sprawę wyjaśniły: 1) sposób załatwienia sprzeciwu złożonego przez skarżącą, co do braku zgody na nową powierzchnię działki nr 1484 w czasie okazania projektu, 2) treść i sposób załatwienia zapisku urzędowego na karcie nr 13, znajdującego się w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji. Ponadto organ powinien pouczyć stronę skarżącą o przesłankach wynikających z treści art. 145 § 1 pkt 1 – 8 K.p.a. Od ustalenia przesłanki wznowienia oraz wyjaśnienia terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a., tj. złożenia wniosku o wznowienie postępowania, Sąd uzależnił dalsze postępowanie w sprawie. Starosta Powiatu [...] rozpatrując żądanie S. R. o wznowienie postępowania, zwrócił się do wnioskodawczyni o podanie daty uzyskania wiedzy o wydaniu przez Starostę decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...]. Wobec tego, że strona nie podała dokładnej daty otrzymania tej informacji, organ w decyzji o odmowie wznowienia postępowania z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] przyjął, iż datą tą jest dzień, w którym strona otrzymała z Sądu Rejonowego w M. zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2004 r., Dz.Kw. [...] o wpisaniu zmiany powierzchni nieruchomości położonej w Jaślanach działki nr 1484 z 2300 m2 na 2 222 m2. Ponieważ strona nie podała w swoich pismach żadnej daty otrzymania zawiadomienia, uznano że był to dzień 31 maja 2004 r., tj. dzień otrzymania przez Starostwo Powiatowe zawiadomienia z Sądu Rejonowego w M. z dnia 22 kwietnia 2004 r., Dz.Kw. [...]. Zawiadomienie to zostało wysłane przez Sąd Rejonowy do Starostwa równocześnie z zawiadomieniem skierowanym do S. R. Wobec tej okoliczności wniosek o wznowienie postępowania z dnia 3 sierpnia 2004 r., został złożony po terminie przewidzianym w art. 148 k.p.a., a to uniemożliwia wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] o zatwierdzeniu operatu opisowo - kartograficznego ewidencji gruntów i budynków obrębu J., Gmina [...]. Z decyzją Starosty z dnia [...] lutego 2010 r. nie zgodziła się S. R., która w odwołaniu z dnia 2 marca 2010 r. podkreśliła nieprawidłowości, jakimi obciążone było postępowanie w sprawie zatwierdzenia operatu gruntów i budynków. Strona odpowiedziała na wezwanie organu, iż swój wniosek o wznowienie postępowania złożyła w terminie ustawowym. Nie była w sposób prawidłowy powiadamiana o toczącym się postępowaniu. Nie miała więc możliwości zapoznać się z danymi ewidencyjnymi. Dopiero 3 sierpnia 2004 r., skarżąca uzyskała informację o toczącym się postępowaniu. Strona skorzystała z pouczenia Sądu Administracyjnego o złożenie do organu nadzoru geodezyjno – kartograficznego wniosku o przedstawienie starego operatu sprzed dokonanych zmian, jednakże wobec odmowy wznowienia postępowania, wniosek ten pozostał bez rozpoznania. WINGiK decyzję organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] potwierdził stanowisko organu pierwszej instancji, iż strona pomimo wezwania organu nie podała dokładnej daty, w której dowiedziała się o okoliczności stanowiącej przesłankę wznowienia postępowania. Jej oświadczenie o złożeniu wniosku w odpowiednim terminie nie stanowi dowodu w przedmiocie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków wsi J. było podane do publicznej wiadomości. Projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji został wyłożony do wglądu, zaś o miejscu i terminie wyłożenia strony zostały poinformowane. Organ odniósł się także do kwestii braku wyjaśnienia różnic powierzchni działek. Stwierdzono, że zgodnie z § 61 i § 62 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S. R. ponownie podniosła, iż zachowała termin do złożenia wniosku o wznowienie ostatecznie zakończonego postępowania. Dlatego też w jej ocenie nie ma podstaw, aby żądać przywrócenia terminu do zgłoszenia żądania wznowienia. Dopiero w dniu 3 sierpnia 2004 r. uzyskała wiedzę o zakończeniu postępowania administracyjnego bez jej udziału. O toczącym się względem jej działki postępowaniu strona nie była zawiadamiana. Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z pouczeniem zawartym w powołanym wyroku o sygn. akt II SA/Rz 849/08 złożyła wniosek o przedstawienie starego operatu, sprzed dokonanej modernizacji, lecz nie został on rozpoznany z uwagi na odmowę wznowienia postępowania. Skarżąca sprostowała zawarty w odwołaniu błąd dotyczący powierzchni działek – jej prawidłowa powierzchnia wynosi 0,24 ha dla działki nr 1484 oraz 0,17 ha dla działki nr 1483. Istota jej roszczenia zawiera się w przedstawieniu starego operatu i powierzchni, która jest w księdze wieczystej. Dokonane przez organy naruszenia powinny spowodować uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, WINGiK wniósł o oddalenie skargi. W przekonaniu organu skarżąca została prawidłowo powiadomiona o wyłożeniu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków Gminy [...]. Pomimo wskazania, skarżąca nie odpowiedziała, kiedy uzyskała wiedzę o wydanej przez Starostę decyzji Nr [...]. Sprawa powierzchni działki nr 1484, jak i dokumentów w tym zakresie, była wielokrotnie skarżącej wyjaśniana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stanowiący że sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 powyższej ustawy Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub postanowienia bądź stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niegodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Sąd – w ramach sprawowanej kontroli legalności – stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy cyt. wyżej). Dokonując kontroli w omawianym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie i dlatego też należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] zatwierdzającą operat opisowo-kartograficzny modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu J., Gmina [...], Powiat [...], w odniesieniu do działki nr 1484. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Według art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu (tzn. z inicjatywy organu) lub na żądanie strony, przy czym niedopuszczalne jest wznowienie postępowania z urzędu, gdy chodzi o podstawę wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Z chwilą złożenia wniosku o wznowienie postępowania rzeczą organu jest zbadanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 k.p.a. Jeżeli termin został zachowany właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), co następuje w drodze postanowienia. Natomiast wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) możliwe jest między innymi wtedy, gdy – strona żąda wznowienia w sprawie, w której organy działały w innej formie prawnej, np. umowy cywilnej, czynności materialno-technicznej, zaświadczenia itp.; - w podaniu o wznowienie postępowania nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 k.p.a. - żądanie wznowienia zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Ustalenie, czy w danej sprawie występują podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym stanowi expressis verbis art. 149 § 2 k.p.a. Przeprowadzenie tej fazy postępowania następuje na podstawie postanowienia o wznowienie postępowania. Oznacza to, że ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia jest niedopuszczalna. W warunkach rozpoznawanej sprawy wniosek skarżącej z dnia 3 sierpnia 2004 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] Starosty, został załatwiony decyzją podjętą na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., tj. o odmowie wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji przyjęły, że nie został przez skarżącą zachowany termin do złożenia podania o wznowienie postępowania wynikający z art. 148 k.p.a. W ocenie Sądu, taki pogląd organów administracji nie zasługuje na akceptację. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Według § 2 tego artykułu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, a którym strona dowiedziała się o decyzji. Z uzasadnienia decyzji wydanej w pierwszej instancji wynika, że skarżąca – wzywana przez organ – nie wykazała dowodnie, iż zachowała termin z art. 148 § 2 k.p.a., a jej oświadczenie o złożeniu podania "w odpowiednim terminie ustawowym" nie stanowi dowodu. Wypada więc zauważyć, że w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji nie wskazał, z jakich powodów nie uznał tego oświadczenia za dostateczny dowód w sprawie i nie wytłumaczył się dlaczego nie dał wiary skarżącej. Ustalając jednocześnie, że podanie z dnia 3 sierpnia 2004 r. zostało złożone przez skarżącą z uchybieniem terminu organ I instancji przyjął, iż skarżąca dowiedziała się o decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. Starosty w dniu z dnia 31 maja 2004 r. Jest to data otrzymania przez Starostwo Powiatowe zawiadomienia Sądu Rejonowego w M. Wydział Ksiąg Wieczystych Dz. Kw. [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. (o wpisaniu na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] zmiany powierzchni działki położonej w J., nr 1484 z 2 300 m2 na 2 222 m2), wysłanego jednocześnie do skarżącej. Jest przy tym niesporne, że organ ten nie dysponował dowodem doręczenia skarżącej tegoż zawiadomienia. Pomimo tego, a więc w rzeczywistości całkowicie dowolnie uznał, że w dniu 31 maja 2004 r. skarżąca dowiedziała się o decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2004 r. Nieuprawnionym zatem było dokonanie ustaleń, iż od tej daty, tj. 31 maja 2004 r. biegnie skarżącej termin ustanowiony w art. 148 k.p.a., czyli jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania. W rezultacie nie było podstaw do uznania, że podanie skarżącej o wznowienie postępowania wpłynęło do organu po upływie terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o wspomnianej decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. (skarżąca w żadnym czasie nie potwierdziła też otrzymania powołanego zawiadomienia z dnia 22 kwietnia 2004 r./. W tej sytuacji należało dojść do wniosku, że organ orzekający w pierwszej instancji nie wywiązał się należycie z obowiązków proceduralnych określonych przepisami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie tych przepisów poczytane musi być również organowi II instancji, który utrzymał w mocy wadliwie wydaną decyzję z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...]. Oznacza to tym samym, że organy te nie respektowały w pełni wskazań wyrażonych w wyroku tut. Sądu z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 849/08. Nie ulega wątpliwości, że to strona musi udowodnić, w jakiej dacie dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.), ale jednocześnie organ zobowiązany jest zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, a jego ocena powinna znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W rezultacie odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. (z powodu uchybienia przez skarżącą terminu) była przedwczesna, a tym samym nie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania Sądu.