I SA/Gl 462/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-10-25
Skład orzekający: Przemysław Dumana, Grzegorz Granieczny, Wojciech Organiściak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką, które nie uległo przedawnieniu, może być egzekwowane z majątku innego niż nieruchomość obciążona hipoteką, pomimo upływu terminu przedawnienia dla zobowiązań nieposiadających zabezpieczenia?Ratio decidendi
Zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Po upływie terminu przedawnienia mogą być one egzekwowane, jednakże po tym terminie egzekucja może być prowadzona wyłącznie z przedmiotu hipoteki. W przypadku, gdy zobowiązania istnieją i są wymagalne, a zabezpieczenie hipoteczne zostało ustanowione przed upływem terminu przedawnienia, brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nawet w części dotyczącej majątku innego niż obciążony hipoteką.Stan faktyczny
Skarżący K. P. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. Skarżący argumentował, że zobowiązania te uległy przedawnieniu, a jeśli nie, to egzekucja powinna być prowadzona wyłącznie z nieruchomości obciążonej hipoteką. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że zobowiązania nie uległy przedawnieniu z uwagi na zabezpieczenie hipoteczne.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Grzegorz Granieczny (spr.), Wojciech Organiściak, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę
W dniu [...] 2009r. K. P. wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w K. zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych:
1) [...] z dnia [...] 2001r., obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995r. w wysokości [...] zł,
2) [...] z dnia [...] 2002r., obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995r. w wysokości [...] zł,
Zobowiązany K. P. w powyższym zażaleniu zarzucił organowi egzekucyjnemu naruszenie przepisów: art. 59, art. 70 i art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwą interpretację stanu faktycznego oraz przepisu art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zobowiązany podniósł, że jego zobowiązania podatkowe, będące przedmiotem postępowań egzekucyjnych, prowadzonych na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych, wygasły na skutek przedawnienia.
Postanowieniem z dnia [...] r. – Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K.:
1) uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. Nr [...] w części dotyczącej tytułu wykonawczego Nr [...] i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie,
2) utrzymał w mocy w/w postanowienie w pozostałej części tj. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., nr [...]
Uzasadniając powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w K. powołał się na przepis art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz na przepisy art. 70 § 1 i § 8 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji enumeratywnie wymienia przypadki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadku, gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo, jeżeli obowiązek nie istniał. Natomiast art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Organ odwoławczy stwierdził, że tytuł wykonawczy [...] z dnia [...] 2002r. został wystawiony na uzupełniające zobowiązanie K.P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. Termin płatności tego zobowiązania upłynął z dniem 30 kwietnia 1996r. Wobec tego przewidziany w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej 5-letni okres przedawnienia upłynął z dniem 31 grudnia 2001r., czyli jeszcze przed wystawieniem tytułu wykonawczego nr [...] . Z tego względu postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej tego tytułu wykonawczego należało umorzyć. Odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wydanego przez ten organ podatkowy, Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniał okolicznością, że zobowiązania K. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. egzekwowane na podstawie tego tytułu wykonawczego nie uległy przedawnieniu, gdyż zostały zabezpieczone hipoteką. Zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym.
Skarżący K. P., działający przez pełnomocnika adw. L. C., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] .
W skardze zarzucono naruszenie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości, czyli również w zakresie, w jakim skierowane jest do składników majątkowych innych niż nieruchomość obciążona hipoteką. Podnosząc zarzut naruszenia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, skarżący nie wskazał jednak, na czym polegało naruszenie tego przepisu. W bardzo krótkim uzasadnieniu skargi stwierdza się, że "z zaskarżonym postanowieniem nie można się zgodzić". Jednakże uzasadnienie tej tezy ogranicza się do wskazania, że "w przypadku, gdy 5-letni termin przedawnienia upłynął, a zobowiązanie podatkowe nie wygasło w oparciu o art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, to prowadzenie egzekucji możliwe jest jedynie z nieruchomości obciążonej hipoteką zabezpieczającą dochodzoną należność". Wobec tego, niezasadna jest odmowa umorzenia postępowań egzekucyjnych "w części" tj. co do składników majątkowych skarżącego, innych niż nieruchomość obciążona hipoteką.
Wskazując na powyższy zarzut pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto na rozprawie w dniu 20 października 2010r. skarżący dodatkowo podniósł, że pomimo ustanowienia hipoteki organ egzekucyjny prowadzi egzekucje administracyjną ze składników jego mienia innych niż nieruchomość obciążona hipoteką.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej K. wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy ponownie powołał się na przepisy art. 70 § 1 i § 8 Ordynacji podatkowej oraz okoliczność, że zobowiązania K. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995, objęte tytułem wykonawczym nr [...] , zostały zabezpieczone hipoteką przymusową. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przedmiotowa hipoteka została ustanowiona na nieruchomości, będącej własnością zobowiązanego. Ustanowienie tej hipoteki nastąpiło przed upływem okresu przedawnienia zobowiązań podatkowych K. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej K. wskazał, że nie istnieje częściowe umorzenie postępowania egzekucyjnego, gdyż takiej możliwości nie przewiduje art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Umorzenie postępowania oznacza jego zakończenie. Natomiast nie jest możliwe ani dopuszczalne zakończenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Urzędu Skarbowego w S. nr [...] , w sytuacji gdy nie zostały wyegzekwowane zobowiązania objęte tym tytułem egzekucyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Okolicznością bezsporną jest, że zobowiązania podatkowe K. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995, będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego, wszczętego na podstawie, wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. tytułu egzekucyjnego nr [...] z dnia [...] 2001r., zostały zabezpieczone hipoteką, ustanowioną na nieruchomości będącej własnością tego zobowiązanego. Również bezsporna jest okoliczność, że ustanowienie hipoteki zabezpieczającej przedmiotowe zobowiązania podatkowe K. P., nastąpiło przed upływem okresu ich przedawnienia. Wobec tego błędne jest twierdzenie skarżącego, że wyżej wymienione zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu. Przepis art. 70 § 8 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową, w sposób jednoznaczny określa, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Prowadzenie przez organy egzekucyjne postępowania egzekucyjnego określają przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz.1954 z późn. zm.). Art. 59 § 1 tej ustawy określa przypadki, w których następuje obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidziano, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo, jeżeli obowiązek nie istniał. Zobowiązania podatkowe K. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995, będące przedmiotem postepowania egzekucyjnego, wszczętego na podstawie, wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. tytułu egzekucyjnego nr [...] z dnia [...] 2001r., bezspornie istnieją i są wymagalne. Ponadto wobec zabezpieczenia hipoteką przymusową ustanowioną na nieruchomości skarżącego, przedmiotowe zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu. Oznacza to, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje również podstaw do uznania, że zachodzą inne (wymienione art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 3-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zakres sądowej kontroli administracji publicznej, z mocy art. 1 § 12 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zawarte w skardze zarzuty naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej są bezpodstawne. Sąd nie stwierdził również naruszenia przez organy egzekucyjne przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec tego nie ma żadnych podstaw do uwzględnienia skargi.
Zgodnie z art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.) w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło