VI SA/Wa 1285/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-26
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Piotr Borowiecki, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za naruszenie warunków zezwolenia dotyczących wyznaczonych przystanków w transporcie drogowym osób została nałożona prawidłowo, przy uwzględnieniu procedury kontroli i zebranego materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów procesowych (art. 7, 8, 77 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalono, że materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadka A. Z., nie został zebrany zgodnie z prawem, a ocena jego wiarygodności budzi wątpliwości. Organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący naruszył warunki zezwolenia dotyczące wyznaczonych przystanków.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej przewozów regularnych funkcjonariusz WITD A. Z. przebywał w autobusie skarżącego, obserwując trasę i zatrzymanie na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy. Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za naruszenie warunków zezwolenia dotyczących wyznaczonych przystanków. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania mimo obligatoryjnej przesłanki zawieszenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2010 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
W dniu [...] września 2009 r. funkcjonariusz Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] A. Z. działając w ramach obowiązków służbowych z zamiarem przeprowadzenia kontroli drogowej przewozów regularnych dokonywanych na linii W. – S. o godzinie [...] min [...] na przystanku przy ul S. w W. wsiadł do autobusu marki [...] nr rej [...] oznakowanego tablicami kierunkowymi nr [...].Był to pojazd wykonujący przewóz regularny na linii W. – S. na podstawie zezwolenia nr [...] oraz licencji nr [...] udzielonych na rzecz T. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą T., - zwanego skarżącym. Funkcjonariusz A. Z. był nieumundurowany a przedmiotową kontrolę miał rozpocząć na przystanku końcowym, po opuszczeniu pojazdu przez pasażerów, okazując kierowcy swoją legitymację służbową. Kontroli jednak ostatecznie nie podjął, gdyż ubiegli go inni (umundurowaniu) funkcjonariusze WITD, którzy na przystanku końcowym w S., Os. P., ul. M. okazali kierowcy legitymację służbową. Inspektor A. Z. przesłuchany w niniejszej sprawie w charakterze świadka zeznał, że w czasie przejazdu zapisywał wszystkie miejsca wymiany podróżnych a także odnotował fakt, iż kierujący pojazdem o godzinie [...] min [...] zatrzymał autobus na przystanku przy ul. D. w obrębie budynku A., na którym wsiadł jeden pasażer. A. Z. stwierdził ponadto, że zachowanie kierowcy a także zatrzymanie pojazdu na wzmiankowanym przystanku było całkowicie naturalne i nie powodowane żadnymi czynnikami zewnętrznymi. Kierowca H. G. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że nie pamięta czy w czasie zakończonego właśnie kursu zatrzymywał pojazd na nieuwzględnionym w rozkładzie jazdy przystanku przy ul. D. w obrębie budynku A. w celu zabrania pasażera. Wskazał, że wcześniej czasami zdarzało mu się zatrzymać pojazd na tym przystanku, jeżeli przewożony aktualnie pasażer o to poprosił. Wówczas zdarzało się, że w międzyczasie ktoś wsiadł na tym przystanku.
Z kontroli sporządzono protokół Nr [...] w którym stwierdzono, że realizacja przejazdu do S. z godziny [...] min [...] odbyła się z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia w zakresie wyznaczonych przystanków, gdyż pojazd poddany kontroli zatrzymał się na przystanku autobusowym zlokalizowanym przy ul. D. na wysokości budynku A., gdzie do pojazdu wsiadła jedna osoba, czego świadkiem był inspektor transportu drogowego, który w sposób bierny obserwował realizowanie linii komunikacyjnej, przebywając w pojeździe. Kierowca H. G. odmówił podpisania powyższego protokołu.
Ostateczną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków.
Jako podstawę prawną do nałożenia kary pieniężnej wskazano m.in. przepis art. art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., zwanej dalej utd). w zw. z lp. 2.2.3. załącznika do ww. ustawy. Zgodnie z art. 20 ust.1 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, w zezwoleniu określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów (pkt 1); przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów (pkt 2); miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób (pkt 3).
Z kolei w myśl art. 20 ust. 1a powołanej ustawy załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy. W świetle art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z tej ustawy zagrożone jest karą pieniężną w kwocie od 50 zł do 15.000 zł. Zgodnie zaś z lp. 2.3.3. załącznika do utd wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczącym wyznaczonych przystanków sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 3.000 zł. Według organów administracji publicznej ustalenia protokołu kontroli z dnia [...] września 2009 r. uzasadniają nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, gdyż kierowca realizował sporny przejazd niezgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy zatrzymując się na przystanku nie ujętym w tym rozkładzie tj. na ul. D. w W. o czym zeznał wprost naoczny świadek inspektor WITD A. Z. Organ odwoławczy przytoczył również opisane wyżej zeznania kierującego pojazdem uznając, że organ I instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a nałożona kara jest słuszna i zgodna z prawem.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. Główny Inspektor stwierdził, że są one niezasadne. Zdaniem organu odwoławczego w omawianej sprawie nie można mówić o prowokacji czy "zakupie kontrolowanym" gdyż Inspektor ITD w żaden sposób nie nakłaniał kierowcy do zatrzymania się na przystanku nieobjętym rozkładem jazdy. Był on jedynie pasażerem przesłuchanym później w charakterze świadka. W ocenie GITD, zawarty w odwołaniu wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż postępowania toczące się z wniosków skarżącego w Prokuraturze Rejonowej w S. ( 2 Ds. 1189/09) oraz przed Urzędem Kontroli Skarbowej w W. nie stanowią zagadnienia wstępnego o jakim mowa w tym przepisie.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący – reprezentowany przez adwokata- zarzucił naruszenie art. 7, 77 k.p.a poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto zarzucono naruszenie przepisu art. 97§1 pkt 4 k.p.a., gdyż organ prowadził postępowanie pomimo, iż zaszła obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego albowiem zgłoszone przez stronę zarzuty wskazują iż w trakcie prowadzonego przed organem I instancji postępowania mogło dojść do przestępstwa, a organem uprawnionym do takiego stwierdzenia jest prokuratura i sąd.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm ).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. naruszają przepisy procesowe tj. art. 7, 8, 77 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie Sąd nie podzielił zarzutów skargi o dopuszczeniu się przez organ naruszenia przepisu art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Odpierając ten zarzut stwierdzić należy, że zarówno postępowanie karne prowadzone w Prokuraturze Rejonowej w S. w sprawie wymuszenia rozbójniczego dokonanego na kierowcy P. R. a także postępowanie administracyjne prowadzone w Urzędzie Kontroli Skarbowej w W. na podstawie zawiadomienia złożonego przez skarżącego, dotyczące tego, że funkcjonariusze publiczni z inspekcji transportu drogowego w porozumieniu z przewoźnikami, którzy są ich informatorami poprzez prowadzenie kontroli w stosunku do innych przewoźników próbują wyeliminować ich z rynku (v. treść odwołania od decyzji WITD k. 28-30 akt adm) nie są prejudykatami w rozumieniu powołanego przepisu. Sąd zwraca uwagę, że na konstrukcję zagadnienia wstępnego o jakim mowa w powołanym przepisie składają się cztery istotne elementy (które muszą wystąpić łącznie): 1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; 3)wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz 4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Podkreślić przy tym należy, że ostatni z wymienionych elementów, w istocie najważniejszy, jest najbardziej sporny. Pojawiające się kontrowersje wynikają z faktu, że formułując wymóg istnienia zależności, kodeks nie określa jej charakteru.
W ocenie Sądu, przepis art. 97 k.p.a wymaga zależności bezpośredniej, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 1999 r. IV SA 7444/97 niepubl.).
O kwestii prejudycjalnej w postępowaniu administracyjnym wypowiadali się niejednokrotnie zarówno przedstawiciele doktryny jak i w swoich orzeczeniach - Naczelny Sąd Administracyjny. Przegląd poglądów na temat pojęcia oraz istoty prejudycjalności zaprezentował m.in. J. Rodziewicz (w:) Prejudycjalność w postępowaniu cywilnym , Gdańsk 2000r., strony 7-18. , gdzie podaje m.in. że pod pojęciem prejudycjalności rozumie się najczęściej przesądzające znaczenie, jakie posiada rozstrzygnięcie jednej sprawy dla rozstrzygnięcia drugiej sprawy lub technicznoprawną konieczność rozstrzygnięcia jednej sprawy po to, aby następnie można było rozstrzygnąć inną sprawę. Z kolei Wojciech Jakimowicz w artykule pt . "O kwestii prejudycjalnej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym" opublikowanym (w:) Samorząd Terytorialny 2003/10/29 wskazuje: "samo zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ, na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Na interpretację zagadnienia wstępnego jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego nie mają wpływu względy natury celowościowej i ekonomiki postępowania". Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 17 lipca 2003r II SA 427/02 podkreślił, iż prejudycjalność zachodzi tylko wtedy gdy rozstrzygnięcie, co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.
Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła tego rodzaju bezpośrednia zależność, że rozstrzygnięcie w którejkolwiek z przytoczonych dwóch spraw administracyjnych stanowiło wiążącą przesłankę wydania decyzji w sprawie niniejszej. Postępowanie toczące się w Prokuraturze dotyczy bowiem innego kierowcy niż ten, który występował w rozpoznawanej aktualnie sprawie. Natomiast ewentualny wynik postępowania w Urzędzie Kontroli Skarbowej nie ma wpływu na ustalenie stanu faktycznego i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący nie złożył w rozpoznawanej sprawie administracyjnej wniosku o wyłączenie któregokolwiek z pracowników inspekcji transportu drogowego (art. 24 k.p.a.). Natomiast sam fakt, że zawiadomienia złożone przez skarżącego o ewentualnych przestępstwach dotyczą pracowników organu administracji, który ma wydać decyzję, wbrew twierdzeniom skarżącego (v. odwołanie k.30) nie stanowią przesłanki o jakiej mowa w art. 24 §1 pkt 6 k.p.a. obligatoryjnego wyłączenia pracownika od rozpoznania sprawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne. Wymagane jest zatem wszczęcie postępowania przeciwko osobie a nie jedynie "w sprawie" jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku.
Jak już wspomniano na wstępie rozważań, w niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów art. 7, 8, 77 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010r. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a.
W niniejszej sprawie organ ustalił, że skarżący dopuścił się naruszenia wskazanych w decyzji przepisów ustawy o transporcie drogowym jedynie na podstawie zeznań złożonych przez świadka A. Z. Świadek ten jest pracownikiem organu kontrolującego i działając w ramach obowiązków służbowych inspektora transportu drogowego przebywał w skontrolowanym pojeździe podczas spornego przewozu regularnego. Podkreślenia przy tym wymaga, że rola jaką pełnił A. Z. podczas spornego przejazdu od chwili wejścia do pojazdu na przystanku przy ul. S. w W., aż do chwili podjęcia kontroli przez inspektora E. P. na przystanku końcowym jest bezsporna i wynika wprost z zeznań złożonych przez tego świadka w dniu [...] września 2009 r. A. Z. stwierdził bowiem, że wsiadł do tego pojazdu w celu przeprowadzenia kontroli dlatego czynił szczegółowe zapiski dotyczące tego przewozu. Przy czym miał zamiar okazać kierowcy swoją legitymację służbową dopiero na przystanku końcowym.
W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie odgrywa ustalenie czy czynności kontrolne zostały podjęte zgodnie z obowiązującymi przepisami, gdyż nie jest dopuszczalne aby organ administracyjny zbierał i oceniał materiał dowodowy zebrany w trybie pozaprocesowym. Należy podkreślić, że decyzję wydaną na podstawie dowodów zebranych bez prowadzonego formalnego postępowania administracyjnego należałoby wyeliminować z obrotu prawnego jako naruszającą prawo w stopniu uzasadniającym takie rozstrzygnięcie.
Pragmatykę kontroli przewozu drogowego na dzień kontroli tj. [...] września 2009 r. regulowało, oprócz przepisów ustawy o transporcie drogowym (m.in. art. 69 -75 ustawy), Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2009r. Nr 145, poz. 1184). Inspektor wykonując zadania kontrolne ma prawo do m.in. wstępu do pojazdu, kontroli dokumentów (v. art. 55 utd). Stosownie zaś do treści art. 70 ust.1 utd rozpoczęcie kontroli przez inspektora poprzedzone jest okazaniem kontrolowanemu legitymacji służbowej. Legitymacja, o której mowa w ust.1 upoważnia inspektora do dokonania czynności kontrolnych (art. 70 ust.2 utd) Zgodnie z art. 73 ust.1 utd w toku kontroli inspektor może:
1) legitymować kierowców i inne osoby w celu ustalenia tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli;
2) badać dokumenty i inne nośniki informacji objęte zakresem kontroli;
3) dokonywać oględzin i zabezpieczać zebrane dowody;
3a) zatrzymać kartę kierowcy w przypadkach, o których mowa w art. 14 ust. 4 lit. c rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985, str. 8 oraz Dz. Urz. WE L 274 z 9.10.1998, str. 1), lub kartę przedsiębiorstwa;
4) przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych;
5) przesłuchiwać kontrolowanego w charakterze strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla ustaleń kontroli.
2. W przypadku nieusprawiedliwionego niestawienia się kontrolowanego, świadka lub biegłego na wezwanie inspektora stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 74 ust.1 utd z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu. W myśl art. 74 ust 2 utd protokół podpisują inspektor i kontrolowany (...). Stosownie do § 3 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w przypadku kontroli drogowej kontrolujący sporządza protokół kontroli według wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli nr [...] przedmiotową kontrolę przeprowadzała młodszy inspektor transportu drogowego E. P., co poświadczyła własnoręcznym podpisem złożonym na odcisku pieczęci służbowej znajdującym się pod tym protokołem. Potwierdzają to zeznania świadka A. Z., który stwierdził, że na końcowym przystanku "kontrolę podjęła umundurowana pani inspektor, po przedstawieniu się i okazaniu legitymacji służbowej". Zaakcentowania wymaga, że w aktach nadesłanej sprawy administracyjnej nie ma dowodu na to jaką rolę podczas przedmiotowej kontroli drogowej pełnił M. B., który przesłuchiwał w toku tej kontroli świadków A. Z. oraz kierowcę pojazdu. W ocenie Sądu, zważywszy na treść przytoczonego art.70 ust.1 i 2 oraz art. 73 ust.1 utd podczas kontroli na drodze, podjęcie czynności kontrolnych przez inspektora inspekcji transportu drogowego musi zostać poprzedzone okazaniem kontrolowanemu legitymacji służbowej. W przeciwnym razie inspektor nie ma prawa do dokonywania poszczególnych czynności kontrolnych - w tym przesłuchania świadków, gdyż kontrola drogowa nie jest rozpoczęta. W tej sprawie – co należy podkreślić, bezsporne jest że inspektorem dokonującym kontroli była E. P., natomiast świadków przesłuchiwał jedynie M. B. Przy czym w protokole kontroli brak jest zapisu, że uczestniczył w tej kontroli M. B. Nie ma również dowodu, że M. B. okazał legitymację służbową przed przystąpieniem do dokonywania czynności kontrolnych. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności dowód z przesłuchania świadka A. Z., które to zeznania stanowiły podstawę ustaleń faktycznych na których oparto decyzję nakładająca na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 zł, został przeprowadzony zgodnie z prawem. Podnieść przy tym należy, iż wątpliwości Sądu budzi również rzetelność dokonanej czynności procesowej – przesłuchania świadka Z. Zgodnie z art. 68 § 1 k.p.a protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół przesłuchania świadka A. Z. nie spełnia warunków o jakich mowa w tym przepisie. Wskazując w tym protokole zarówno na Kierownika oddziału terenowego M. B. jak i młodszego inspektora A. Z. tj. świadka stwierdzono: "protokołowałem osobiście". Nie wynika więc z tego dokumentu w sposób jednoznaczny która z tych osób protokołowała zeznania A. Z. Wątpliwości wzmacnia wskazana w tym protokole godzina rozpoczęcia czynności przesłuchania tj. 15 min 15. Oznacza to, że rozpoczęcie przesłuchania A. Z. pokrywa się z godziną rozpoczęcia przesłuchania świadka H. G. (kierowca autobusu) podczas, gdy świadek Z. zeznał, iż był przesłuchany dopiero po przesłuchaniu świadka G. Przy czym, co należy podkreślić, przesłuchanie obydwu tych świadków przeprowadzał M. B., dlatego nie jest możliwe, aby obie czynności zostały przeprowadzone w tym samym czasie.
Zdaniem Sądu, nawet gdyby uznać, że przesłuchanie świadków odbyło się w niniejszej sprawie zgodnie z obowiązującymi procedurami, ocena zeznań świadka Z. jako wiarygodnych budzi wątpliwości. Jak już wspomniano, organ opierając na zeznaniach A. Z. przyjął, że kierowca zatrzymał się na przystanku nie ujętym w rozkładzie jazdy i zabrał pasażera. Kierowca nie potwierdził tego faktu. Na inne dowody zebrane w tej sprawie organ się nie powołuje. Zastrzeżenia wzbudza fakt, że A. Z. choć obserwował dokładnie przebieg trasy przejazdu po stwierdzeniu, że autobus zatrzymał się na przystanku nie ujętym w rozkładzie i zabrał pasażera nie podjął w tym momencie czynności kontrolnych, do których miał prawo, gdyż po pierwsze wsiadł do tego pojazdu z zamiarem dokonania kontroli drogowej, tego przejazdu,dysponował więc legitymacją służbową; a po drugie zaś wsiadł na przystanku, zatem nie musiał być umundurowany. Nie było więc przeszkód, aby inspektor ten uzyskał materiał dowodowy w sprawie stwierdzonego naruszenia (mógł na przykład przesłuchać osobę, która wsiadła na spornym przystanku). W tym miejscu stanowczo trzeba podkreślić, że powyższe rozważania nie mają na celu wskazywanie organowi kiedy i wobec jakich podmiotów organ ma podjąć czynności kontrolne, gdyż nie leży to w gestii Sądu, jednakże na gruncie niniejszej sprawy były konieczne ze względu na bezkrytyczne przyjęcie przez organ wiarygodności zeznań świadka A. Z.
Zawarta w art. 8 zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Brak zaufania obywateli do organów Państwa jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, zwłaszcza zaś niektórych wartości w nim wyrażonych, jak równość i sprawiedliwość. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreśla, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest "przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa".
Podobnie w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. (sygn. akt II GSK 183/06) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli.
Reasumując stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący w chwili kontroli wykonywał transport drogowy osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków. Uznając, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na treść rozstrzygnięć dlatego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. powyższe decyzje należało uchylić.
Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien powtórnie dokładnie wyjaśnić sprawę. Ustalić niebudzący wątpliwości jej stan faktyczny. Dokonać oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co nie wyklucza możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie niezbędnym dla potrzeb rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpatrzeniu winien również respektować ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Wobec braku wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania Sąd nie wydał w tym zakresie rozstrzygnięcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło