I SA/Łd 1062/10

WyrokWSA w Łodzi2010-10-27

Skład orzekający: Cezary Koziński, Joanna Tarno, Tomasz Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy powinien uwzględnić opinię biegłego ds. budownictwa w celu ustalenia, czy nieruchomość nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, co wpływa na zastosowanie preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, ograniczając zakres postępowania dowodowego i nie uwzględniając opinii biegłego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego dotyczącego względów technicznych wyłączających nieruchomość z opodatkowania według stawki dla działalności gospodarczej. W związku z tym skarga została uwzględniona, a decyzja uchylona do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem pełnego materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżąca jest właścicielką hali targowej podzielonej na dwie części, z których jedna jest użytkowana, a druga nie z powodu działań współwłaściciela, który przekształcił część hali na parking, co spowodowało ograniczenie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Organ podatkowy ustalił zobowiązanie podatkowe na podstawie powierzchni całej hali, nie uwzględniając wniosku skarżącej o zastosowanie preferencyjnej stawki podatku z powodu względów technicznych uniemożliwiających użytkowanie części nieruchomości. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa, która została odrzucona przez organ.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Rz., określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 811 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 811 zł (osiemset jedenaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Rz. ustalił Pani M. Ch. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 57.269,00 zł. Organ I instancji ustalił ,że podatniczka złożyła w dniu 15 grudnia 2009 r. korektę deklaracji podatku od nieruchomości za rok 2009 dotyczącą hali targowej funkcjonującej pod nazwą A. w Rz., przy ul. A.. W ocenie organu wskazana korekta zawierała w swej treści znaczne różnice do złożonej pierwotnie deklaracji , co stało się podstawą do przeprowadzenia kontroli, której ustalenia zawarto w protokole z dnia 29.12.2009 r. W jej następstwie odnotowano ,że powierzchnia hali targowej wynosi 2.786,42 m kw. , powierzchnia w której odbywał się handel wynosi 700 m kw. Pozostałe stoiska i ciągi komunikacyjne o pow. 2.086,42 były puste i zamknięte. W oparciu o te ustalenia z powołaniem się na regulacje ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r.(tj. Dz.U. z 2006 r. nr 121 poz. 844 ze zm. ) – dalej w skrócie " POL" oraz uchwały Rady Miejskiej w Rz. nr XXXIII/215/2008 z 12 grudnia 2008 r. w sprawie ustalania wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2009 uznając ,że strona jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na wynajmowaniu stoisk w hali targowej oraz wskazując na uregulowanie art. 1a ust 1 pkt 3 cytowanej ustawy organ przypomniał ,że sam fakt posiadania budynku i gruntu związanego z działalnością strony powoduje ,że jest on objęty regulacją tej ustawy a zatem podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości po myśli art. 2 ust 1 ustawy o POL . Przy czym organ wskazał na wyjątki od zasady opodatkowania takich nieruchomości, które mają miejsce, innymi wówczas, gdy dotyczą takich sytuacji kiedy przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Nie stanowi w ocenie organu do skorzystania z zastosowania stawki opodatkowania preferencyjnej ( niższej ) tymczasowy brak wykorzystywania nieruchomości na cele związane z tą działalnością. Jak wskazano w uzasadnień tej decyzji była ona kolejną albowiem poprzednią decyzję Burmistrza Rz. z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w wyniku złożonego od niej odwołania uchyliło w całości lecz nie z powodów podniesionych w odwołaniu ale wobec faktu , iż organ I instancji zamiast wydać decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe orzekł o określeniu zobowiązania z naruszeniem art. 6 ust 7 ustawy o POL oraz art. 21 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( tj. Dz.U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm. ) dalej w skrócie "OP". Zaznaczono ,że organ zastosował stawkę 19 zł za 1 m kw. powierzchni , według obowiązującej w tym okresie uchwały Rady Miejskiej. W odwołaniu od tej decyzji ( odwołanie od poprzedniej decyzji złożono 8 marca 2010 r. ) strona podniosła zarzut naruszenia ; przepisu art. 1a ust 1 pkt 3 ustawy o POL poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie , że cały obiekt należący do strony może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ; art. 21 § 3 i § 5 OP poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i ustalenie zobowiązania w wysokości wyższej niż wskazana przez stronę; art. 122 OP w związku z art. 197 OP poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa na okoliczność technicznej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w części obiektu budowlanego należącego do podatniczki wreszcie naruszenie art. 187§ 1 OP poprzez zaniechanie wyczerpującego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, lub o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zgłaszając wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa. Do odwołania załączono dokumentację techniczną obiektu będącego przedmiotem prowadzonego postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wskazano na istniejący stan techniczny hali i brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na pow. 2.086,42 m kw. spowodowany działaniami drugiego ze współwłaścicieli tj. B. S.A. , który należącą do niego część obiektu targowego przekształcił w parking samochodowy usuwając drzwi oraz szyby okienne , działania którego spowodowały dezintegrację hali targowej jako całości funkcjonalno użytkowej, przeznaczonej do prowadzenia punktów sprzedaży detalicznej. Zarzucono , iż organ bez dociekania przyczyn zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę na części obiektu orzekł o jego przydatności w całości do celów wykonywanej działalności gospodarczej z pominięciem opinii biegłego , na okoliczność stanu technicznego, a asumpt do takiego działania wg strony stanowił wygląd hali - zarówno jego elewacji jak i wnętrza. W uzupełnieniu do odwołania strona złożyła dodatkową dokumentację fotograficzną oraz pisemną dotyczącą obiektu. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał stan faktyczny wynikający ze zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz uzupełnionych w postępowaniu odwoławczym, załączonych przy piśmie strony z dnia 9 kwietnia 2010 r. Nawiązano do notatki z kontroli hali targowej dokonanej przez pracowników organu z dnia 29.12.2009 r. , z której zapisów wynikało ,że działalność handlowa jest prowadzona tylko na pow. 700 m kw. a więc takiej jaką wskazała w korekcie deklaracji strona , powołano się na notatkę inkasenta z 4 stycznia 2010 r. wskazującą , że w hali był i jest prowadzony handel codziennie oraz , że w hali nie były prowadzone prace remontowe , a przebudowa z inicjatywy B. odbywała się po zakończeniu handlu i nie zakłócała pracy najemcom. Następnie organ II instancji opisał cechy charakterystyczne podatku od nieruchomości nawiązując do regulacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych , wskazał na tytuł własności , jakim dysponowała podatniczka konstatując, że powierzchnia hali targowej wynosi 2.786 m kw. Odnosząc się do zarzutów odwołania, stanowisko organu poprzedzono szeroko cytowanym orzecznictwa sądów administracyjnych oraz poglądami doktryny po czym dokonano wykładni tej części art. 1a ust 1 pkt 3 ustawy o POL , który traktuje o wyłączeniu z opodatkowania najwyższymi stawkami , z uwagi na to , że ze względów technicznych obiekt nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Zaliczono do nich takie zdarzenia jak ; wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny, czy też zakaz użytkowania obiektu w przypadku stwierdzenia, że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, następnie wskazano na katastrofalny stan techniczny grożący zawaleniem, nawet w przypadku, kiedy nie zostało to stwierdzone decyzją organu nadzoru budowlanego, a wynika to np. z opinii biegłego. Pomocniczo podniesiono , że w ramach wykładni systemowej zewnętrznej, można posiłkowo posłużyć się przepisami prawa budowlanego, które regulują te kwestie, np. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, póz. 690 z późn. zm.). Odwołując się do orzecznictwa sądowego podniesiono między innymi ,że przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu, że za występowaniem względów technicznych muszą przemawiać przyczyny obiektywne sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu może zatem zarówno o takie wady fizyczne budynków i budowli, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody. O istnieniu tego rodzaju powodów nie stanowią także przyczyny technologiczne , ekonomiczne i finansowe. Wskazano na konieczność odróżnienia stanu technicznego obiektu budowlanego (konstrukcji budynku lub budowli) od stanu instalacji i urządzeń (wyposażenia) tego obiektu, które nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podkreślono ,że opodatkowanie podatkiem od nieruchomości nie jest uzależnione od wykonywania na gruntach i obiektach znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Dodano ,że to na przedsiębiorcy , powołującym się na tego rodzaju przyczyny, ciąży obowiązek wykazania, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może ze względów technicznych być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle tak przyjętego rozumienia względów technicznych - sformułowaniem którym posłużył się ustawodawca w ustawie o POL w art. 1a ust 1 pkt 3, mając na uwadze treść protokołu nr 6/2009 z kontroli z 28.11.2009 r., z którego wynika, że takie elementy jak fundamenty, konstrukcja hali, ściany wewnętrzne, ściany wygradząjące, strop antresoli, dach, posadzki, ślusarka okienna i drzwiowa, rynny i rury spustowe oraz obróbki blacharskie są w stanie dobrym; ściany zewnętrzne w stanie średnim na części nieocieplonej, obiekt jest wyposażony w instalacje wodno - kanalizacyjną, elektryczna i słaboprądową oraz centralnego ogrzewania - organ przyjął, że budynek jest w stanie dobrym, nie wymagającym żadnych prac remontowych. W świetle powołanego orzecznictwa w ocenie organu odwoławczego należy dojść do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie nie występuje wyłączenie spod opodatkowania stawkami przewidzianymi dla prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem prowadzenie działań w drugiej części hali, polegających zmianie - przeznaczenia na parking - z jednoczesnym wymontowaniem części wyposażenia hali, w postaci m.in. szyb okiennych i drzwi nie mieści się w ramach względów technicznych w rozumieniu przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Działania właściciela drugiej części hali stanowią inne – nie techniczne - względy ograniczające możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę, nie mające wpływu na wysokość opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rozstrzygane ewentualnie w innym postępowaniu o charakterze cywilnym. Odnosząc się do złożonego przez stronę pisma - oświadczenia z dnia 1 marca 2009 r. przez mgr inż. P. Z. , z którego wynikało ,że istnieje możliwość prowadzenia działalności handlowej na powierzchni ok. 1.716,42 m Kw. a pozostała część ze względów technicznych nie może być użytkowana podniesiono ,że dokument ten stanowi o stanowisku strony nie jest opinią w rozumieniu art. 197 OP. Wbrew stanowisku strony uznano ,że nie ma potrzeby skorzystać z instytucji biegłego podkreślając ,że w sprawie chodzi przede wszystkim o subsumcję zaistniałego stanu faktycznego i rozstrzygnięcie, czy zaistniałe okoliczności, polegające na działaniach właściciela drugiej części hali stanowią względy techniczne w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, natomiast rolą biegłego nie jest dokonywanie subsumcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną. Tymczasem stwierdzenie przez osobę opiniującą, iż w sprawie zachodzą względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej stanowi de facto subsumcję stanu faktycznego do treści wyłączenia z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego okoliczności te zostały rozstrzygnięte przez organy podatkowe w ramach ich właściwości w prowadzonym postępowaniu. Tym samym w ocenie organu odwoławczego organ podatkowy pierwszej instancji dokonał prawidłowego obliczenia podatku od przedmiotowej nieruchomości, w sposób znajdujący oparcie we wskazanych powyżej przepisach powszechnie obowiązującego prawa oraz prawa miejscowego. Wobec powyższego S.K.O. w Ł. wskazało, iż zostały wyczerpane w przedmiotowej sprawie reguły postępowania dowodowego z art. 122, art. 180, art. 187 § l oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, bowiem organ pierwszej instancji dokonał ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego zgodnie z wiążącymi przy wymiarze podatku od nieruchomości danymi z ewidencji gruntów oraz ustalił powierzchnię użytkową budynków w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe. Organ pierwszej instancji uzasadnił też wydaną decyzję zgodnie z wymaganiami art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W postępowaniu także zapewniono czynny udział stronie, czego wymaga przepis art. 124 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. obowiązane było zastosować przepis art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W złożonej skardze do wojewódzkiego sadu administracyjnego na to rozstrzygnięcie strona zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego : - art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że cała nieruchomość skarżącej wykorzystywana jest dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, 2. naruszenie prawa procesowego, a w szczególności: - art. 120, art. 122, art.187 § 1, art. 188, art. 191, art. 197, art. 200 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa . Mając powyższe naruszenia na uwadze wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Rz. z dnia [...] roku oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi powołano się na to ,że część nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą strony jest zamknięta i nie nadaje się do wynajmu z przyczyn technicznych , które nie są i nie były spowodowane działaniem lub zaniechaniem strony lecz są wynikiem prac rozbiórkowych prowadzonych przez B. , które to działanie trwale uniemożliwiło korzystanie z 2/3 hali skarżącej, Dodano ,że doprowadzenie tej części hali do stanu umożliwiającego jej wykorzystanie wymaga prac , które winny być poprzedzone pozwoleniem na budowę. Za słusznością tego stanowiska przemawiają dokumenty zgromadzone w aktach : petycje najemców, protokoły kontroli, oświadczenie osoby z uprawnieniami budowlanymi , korespondencja i dokumentacja o dewastacji obiektu przez B.. Autor skargi dokonuje interpretacji znaczenia sformułowania "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenie działalności gospodarczej ze względów technicznych " co jego zdaniem oznacza ,że nie może być wykorzystywana nawet po realizacji prac remontowych oraz adaptacyjnych. Wskazuje ,że jedynie zakres inwestycji na przedmiotowy obiekt , co może wynikać z decyzji o warunkach zabudowy a później z pozwolenie na budowę ma znaczenie dla oceny względów technicznych. Uważa zatem za przedwczesne uznanie bez weryfikacji czy zwykłe prace remontowe i adaptacyjne , bez powstania nowego budynku , byłyby możliwe biorąc pod uwagę stopień dewastacji hali. Wzgląd ten uzasadnił posiadaniem wiadomości specjalnych i temu miała służyć opinia biegłego. Jest to tym bardziej zasadne albowiem obiekt został wzniesiony jako samowola budowlana i jest użytkowany nielegalnie. Wskazano na zaniechanie podjęcia czynności procesowych , zmierzających do pełnego zebrania materiału dowodowego zwłaszcza gdy strona powołuje się na ważkie dla niej okoliczności. Strona wskazała ,że takie właśnie okoliczności w sprawie występują, przedstawiając dokumentację fotograficzną hali i terenu wokół niej oraz ekspertyzę specjalisty z zakresu budownictwa. Podkreślono ,że hala w części nie użytkowanej znajdowała się w roku 2009 w stanie ruiny. Co istotne zwrócono uwagę ,że likwidacja części hali oznacza ostateczne a nie przejściowe wyłączenie jej z eksploatacji i możliwość jej wynajmu. Nie podzielono rozstrzygnięć sądów przytoczonych przez organ w uzasadnieniu decyzji albowiem w ocenie strony dotyczyły one innych stanów faktycznych. Zarzucono , iż organy nie oceniły istotnego zapisu zawartego w oświadczeniu osoby z uprawnieniami budowlanymi, z którego wynika, że możliwe jest prowadzenie działalności na pow. 1.716,42 m kw. , pozostała część ze względów technicznych nie może być użytkowana. Zmiana tego stanu może nastąpić dopiero po zakończeniu prac adaptacyjno remontowych. Nadto, stwierdzono ,że organy dowolnie przyjęły wartość budowli , która ze względów technicznych może być wykorzystywana w działalności . Zaniechały ustalenia, które części i na podstawie jakich dowodów mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności a następnie jaka jest wartość każdej z nich dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, stosownie do art. 4 ust 1 pkt 3 cytowanej ustawy. Naruszenia prawa wskazane w skardze zdaniem strony skutkowały dowolnością poczynionych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia a to uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie prawa materialnego . Końcowo , wskazano, że powyższe okoliczności zostały uwzględnione w wymiarze podatku od nieruchomości za 2010 r. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę pozostał przy dotychczasowym stanowisku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył , co następuje : Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem. Przy czym, co istotne Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie organ dokonał wymiaru podatku od nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych uznając, że w ustalonym stanie faktycznym przeszkody prowadzenia działalności gospodarczej nie stanowiły "względów technicznych", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy, zatem brak podstaw do uprawnienia podatnika do skorzystania z preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości. Podstawą dokonania prawidłowego podstawienia stanu faktycznego pod wzorzec zawarty w hipotezie normy prawnej jest poczynienie takich ustaleń ażeby stan faktyczny był zgodny ze stanem rzeczywistym a celowi temu służy postępowanie dowodowego prowadzone z użyciem przez prawo dopuszczonych instrumentów – w tym wypadku reguł zawartych w przepisach Ordynacji podatkowej, które umożliwią dokonanie takiej oceny. Z treści art. 122 OP zawierającej zasadę prawdy obiektywnej wynika obowiązek podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego . Ma ona zagwarantować w każdej sprawie odtworzenie rzeczywistego obrazu stanu faktycznego sprawy tak , aby uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Zasada ta jest szeroko rozwinięta w dalszych przepisach ordynacji podatkowej zwłaszcza w art. 180 – 200 OP. Na szczególną uwagę zasługuje art. 187 § 1 OP, który stanowi bezpośrednie nawiązanie do wskazanej wcześniej zasady, konkretyzuje i rozwija tą zasadę oraz określa reguły prowadzenia dowodu. Wynika z niego także podstawowa reguła typowa dla postępowania administracyjnego według , której to organ prowadzący postępowanie ma podstawową inicjatywę dowodową w zbieraniu dowodów, która doznaje pewnych organiczeń zazwyczaj tam gdzie zastosowanie mają ulgi czy wyłączenia zmniejszenia wysokości obciążeń podatkowych. Podatnik powinien zatem współprzyczyniać się do gromadzenia dowodów. Słuszne przy tym wydaje się twierdzenie ,że rola podatnika jest tym większa w procesie dowodzenia pewnych faktów gdy z nich wywodzi korzystne skutki prawne. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji gdy nie udowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W tym miejscu wydaje się zasadnym wskazać ,że tylko ocena zgromadzonego przez organ podatkowy pełnego materiału dowodowego może być podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej a w sytuacji gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności , zaniechanie w takich warunkach podjęcia przez organ czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego jest uchybieniem przepisom postępowania , skutkującym wadliwością decyzji. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy ,że osią sporu między stronami jest różne rozumienie treści art. 1a ust 1 pkt 3 ustawy o POL w tej jego części która przewiduje możliwość zastosowania niższej stawki podatkowej z uwagi na fakt , iż przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W niniejszej sprawie chodzi o halę targowa w zakresie w jakim strona posiada do niej tytuł prawny jakim jest prawo własności ( umowa darowizny z 16.05.2007 r. ) . W tym miejscu koniecznym wydaje się wskazać, że jak wynika akt administracyjnych na co powołuje się strona i co nie jest kwestionowane przez organ , że hala ta została faktycznie podzielona na dwie części użytkowaną i nie użytkowaną , w następstwie wykonania ogrodzenia o wysokości 160 cm przez B. S.A. , przebiegającego wzdłuż hali przez korytarz ewakuacyjny zawężając jego szerokość do 180 cm. Tak powstałe części należą do dwóch różnych właścicieli ( notatka służbowa Starostwa Powiatowego w Ł. z [...] r. , pismo Burmistrza Rz. z [...] r. adresowane do SKO w Ł. , pismo strony z 22.03.2009 r. – w aktach sprawy ) . Ustalenie to o tyle jest istotne dla dalszych rozważań albowiem ono stanowi o podjętych pracach budowlanych , różnie odnoszonych przez strony do rozumienia treści sformułowania użytego przez ustawodawcę jako " względów technicznych " o jakich mowa w art.1 a ust 1 pkt 3 ustawy o POL. Ja wynika z zaskarżonej decyzji organ podatkowy zauważa ,że rozstrzygające w sprawie są te dowody , które traktują o stanie technicznym obiektu i jest nim protokół z kontroli nr [...] z dnia [...] r. wskazujący ,że stan ten jest dobry w odniesieniu do fundamentów , konstrukcji ścian , dachu etc . konstatując ,że nie wymaga żadnych prac remontowych. Wspierającym dowodem mają być oświadczenie inkasenta z [...] r. , a także raporty dzienne opłaty targowej , pokazujące, że w hali odbywa się codziennie handel a przebudowa części hali przez B. nie zakłócała pracy najemcom. Tymczasem dla wykazania swoich racji o przeszkodzie i to trwałej korzystania z hali w ramach prowadzonej działalności rozumianej przez stronę jako względy techniczne, powołuje się ona na oświadczenie osoby posiadającej uprawnienia budowlane tej samej zresztą , która sporządziła protokół nr [...] r. , która potwierdziła istniejący stan faktyczny a mianowicie wygrodzenie hali skutkujące zwężeniem korytarza ewakuacyjnego powodujące wyłączenie części hali oznaczonej jako sektor C , ze skutkiem wyłączającym prowadzenie w nim działalności gospodarczej dochodząc do konkluzji takiej oto , iż możliwe jest prowadzenie działalności handlowej na pow. 1716, 42 m kw. Pozostała część ze względów technicznych nie może być użytkowana . Jej przywrócenie do poprzedniego stanu a więc wykorzystywania do działalności może nastąpić dopiero po zakończeniu prac adaptacyjno remontowych. Na okoliczność stawianej tezy strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego do spraw budownictwa. Powyższe prowadzi więc w ocenie sądu do przyjęcia następujących wniosków : Hala targowa jest podzielona na dwie części , trwają w niej prace remontowe , przy czym powierzchnia na której można prowadzić działalność handlową odnotowywana jest w dwojaki sposób, po pierwsze to powierzchnia 700 m kw. – wskazana w korekcie deklaracji oraz odnotowana w protokole z kontroli z dnia [...] r. , ale to także 1.716,42 m kw. jak podaje w swoim oświadczeniu mgr inż. P.Z. . W ocenie sądu w takich okolicznościach nie sposób było przyjąć i stwierdzić jednoznacznie jakie są powody nie prowadzenia działalności handlowej na całej powierzchni hali należącej do skarżącej , opierając się wyłącznie na samym jej posiadaniu w ramach wykonywanej działalności gospodarczej, jako warunku wystarczającego dla zastosowania stawki podatku 19 zł za 1 m kw. powierzchni. Wskazać należy, na co powołuje się organ ,że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika , iż przeszkody wyłączające przedmiot z opodatkowania stawką najwyższą mają mieć charakter obiektywny , nie mogą być determinowane wolą ( działaniem lub zaniechaniem ) podatnika lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi odnoszącymi się do przedmiotu opodatkowania , przy czym nie chodzi tu tylko o wady fizyczne budynków i budowli ale o inne faktyczne występujące przeszkody ( por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2006 r. II FSK 301/05 ) . Na takie właśnie okoliczności strona się powoływała. W tych warunkach zdaniem sądu niezwykle pomocnym w ustaleniu charakteru przeszkody zaliczanej przez stronę do względów technicznych odnoszących się do przedmiotowej hali targowej w rozumieniu cytowanego przepisu ustawy o POL mogła być opinia biegłego ds. budownictwa . Nie uwzględniając tego dowodu wnioskowanego przez skarżącą z argumentacją jaką się posłużono tj. upatrywanie w niej dokonywania subsumcji stany faktycznego przez biegłego do czego powołany jest jedynie organ, było nieprawidłowe albowiem w ten sposób można zdyskwalifikować każdą opinię . Tymczasem opinia taka, która mieści się w katalogu dowodów uznawanych przez ordynację podatkową, niewątpliwie jest wyrazem posiadania wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie i ma służyć wyjaśnianiu powstających wątpliwości, wówczas kiedy strony wiedzy takiej same nie posiadają. Poza tym nie sposób nie dostrzec ,że taka opinia podlega swobodnej ocenie przez organ , i uprzednie jej odrzucenie jest bezpodstawne tym bardziej ,że na zasadność skorzystania z tego dowodu strona przytoczyła oświadczenie osoby posiadającej uprawnienia budowlane. A więc nie było to stanowisko gołosłowne. Zdaniem sądu wniosek dowodowy strony powinien być rozważony z uwzględnieniem tezy na jaką został wskazany gdyż z użyciem jego strona odwoływała się do okoliczności istotnych w sprawie, poprzez które zmierzała udowodnić ważne dla niej elementy stanu faktycznego , a nie odrzucony tylko z powodów na jakie się powołano . W tym miejscu warto wskazać, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera legalnej definicji pojęcia " względów technicznych" , które stoją na przeszkodzie wykorzystywaniu określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej i w konsekwencji uniemożliwiają jej opodatkowanie podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów wykorzystywanych do działalności gospodarczej. Również orzecznictwo i doktryna nie wypracowały spójnej koncepcji rozumienia tego pojęcia. Panuje jednak zgoda co do tego ,że należy odczytywać to pojęcie według reguł języka potocznego. W ocenie sądu względy techniczne mają uniemożliwiać korzystanie z przedmiotu opodatkowania ale wcale nie muszą tkwić w jego konstrukcji , do czego w zasadzie sprowadzało się w okolicznościach sprawy stanowisko organu . Ustawodawca nie opisuje jakie muszą to być względy techniczne a zatem zadaniem sądu mogą to być wszystkie tego rodzaju względy , które powodują określony w ustawie skutek. Poza tym ustawodawca posługuje się sformułowaniem, że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany "ze względów technicznych" a nie z uwagi na zły stan techniczny. Oznacza to ,że nie można ich utożsamiać jak czyni to organ z niesprawnością techniczną tylko i wyłącznie. Poza tym zauważyć należy, że organ podejmuje czynności w sprawie w sposób nieobiektywny wówczas gdy w sytuacji dla niego korzystnej przyjmuje za słuszne ustalenia dotyczące stany technicznego hali sporządzone przez inż. P. Z. zawarte w protokole z 28 listopada 2009 r., jednocześnie kontestując treść oświadczenia tej samej osoby z 1 marca 2009 r. , poddając w wątpliwość jej rzetelność ( vide pismo Burmistrza Rz. z [...] r. ) w sytuacji kiedy stanowi ono o zasadności stanowiska strony, na które się powołuje. Skoro, jak wskazała strona, zmuszona było do prowadzenia remontu i adaptacji hali dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej - części hali wyłączonej z wykonywanej działalności wobec działań podjętych przez drugiego jej użytkownika , który wymusił zmianę parametrów – korytarzy ewakuacyjnych i przez to oddziaływanie na bezpieczeństwo ludzi tam pracujących ( vide oświadczenie z 1.03.2009 ) r., to nie sposób zaakceptować stanowiska ,że takie prace nie wpływają na wykorzystywanie obiektu w działalności gospodarczej z powodów technicznych. Zgodzić się należy z takim stanowiskiem , które przyjmuje ,że jeżeli obiekt wymaga remontu oznacza to, że właśnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności , i skoro to następuje , to w dalszej kolejności oznacza to także , że nie jest on wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ( por. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych Komentarz pod red. Wojciecha Morawskiego Gdańsk 2009 str. 133 i nast. ). Zdanie sądu organ na skutek niewyjaśnieni stanu faktycznego sprawy w sposób konieczny, wystarczający i niezbędny do prawidłowej subsumcji pod normę zastosowanego prawa materialnego dopuścił się naruszenia przepisów postępowania a mianowicie art. 122 OP., art. 187 § 1 OP , art. 188 OP i art. 191 OP, co mogło mieć istotny wpływa na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponowienie organ winien uwzględnić w prowadzony postępowaniu dowodowym dostrzeżone przez sąd nieprawidłowości , dokonać ustaleń nie tylko w odniesieniu do stanu technicznego obiektu tj. hali targowej ale także zakresu prowadzonych w niej prac remontowo - adaptacyjnych, ich przyczyn i wpływu na możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę w 2009 roku z wykorzystaniem wszelkich niezbędnych i dostępnych dowodów, w rozumieniu ordynacji podatkowej a następnie dokonać jego własnej oceny odnosząc do zastosowanej normy prawa materialnego a w szczególności art.1 a ust 1 pkt 3 traktującego o występowaniu względów technicznych jako przeszkody wykorzystywania obiektu do prowadzenia działalności gospodarczej. Koniecznym wydaje się także bardziej wnikliwa ocena już zgromadzonych dowodów w szczególności notatki inkasenta , który nie kwestionował faktu przebudowy hali. Odnośnie pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż ponieważ zebrany materiał dowodowy jest niepełny i wymaga uzupełnienia, rozstrzyganie na tym etapie pozostałych zarzutów skargi byłoby przedwczesne, bowiem ocena zarzutów naruszenia prawa materialnego może nastąpić dopiero w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie niewadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Podsumowując, sąd stwierdził, że organ naruszył wskazane wyżej przepisy postępowania przez ograniczenie zakresu postępowania dowodowego i poczynienie niepełnych ustaleń faktycznych, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji stanowi podstawę uwzględnienia skargi w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o niewykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku jest oparte na treści art. 152 tej ustawy, a orzeczenie o kosztach - na art. 200 . Sz.Ch.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło