I OZ 591/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 363/10 o przyznaniu M. S. zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania należności za holowanie i dozór pojazdów postanawia: oddalić zażalenie. W punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 363/10 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania należności za holowanie i dozór pojazdów zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz skarżącego kwotę 3.117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższe rozstrzygnięcie, na mocy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. (sygn. akt I OZ 346/11) zostało uchylone, sprawa zaś w tym zakresie została przekazana Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił metody wyliczenia zasądzonej kwoty tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rozpoznając ponownie sprawę, postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zasądził po raz kolejny od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz skarżącego kwotę 3117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd Wojewódzki wskazał, że skarżący uiścił 100 zł tytułem wpisu sądowego, którego wysokość wynika z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). Ponadto – zdaniem Sądu - skarżącemu przysługuje zwrot wynagrodzenia należnego ustanowionemu przez niego pełnomocnikowi, który w skardze określił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę [...] zł (jako sumaryczną należność za holowanie i dozór pojazdów na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), zaś organ wartości tej nie zakwestionował, co mogłoby ewentualnie doprowadzić do sprawdzenia tej wartości w trybie art. 218 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: "P.p.s.a.". Zdaniem Sądu Wojewódzkiego niniejsza sprawa dotyczy należności pieniężnej, zatem zastosowanie w tym przypadku odnajdował § 18 ust. 1 pkt 1 litera "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) zgodnie z którym, stawka minimalna opłat za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, jest obliczana na podstawie § 6 rozporządzenia. Zgodnie zaś z § 6 pkt 6 tego rozporządzenia - stawka minimalna przy wartości przedmiotu sporu powyżej 50.000 zł (do 200.000 zł) wynosi 3.600 zł. Biorąc jednak pod uwagę, że sam pełnomocnik wniósł o zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia w kwocie niższej tj. 3.000 zł - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - tę kwotę należało zasądzić w pełnej wysokości przy uwzględnieniu, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest kwestionowana i wynosi [...] zł. Zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, Sąd uwzględnił również uiszczoną przez stronę opłatę od pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi w kwocie 17 zł. W ocenie Sądu niezasadnym było przy tym twierdzenie organu, że skoro w sprawie pobrany został wpis stały, to automatycznie też wynagrodzenie pełnomocnika powinno zostać ustalone tak, jakby przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna, a więc w wysokości 240 zł w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" powołanego rozporządzenia. Okoliczność bowiem, że w przedmiotowej sprawie należny był wpis w stałej wysokości wynikała z treści § 2 ust. 1 pkt 1 cytowanego wyżej rozporządzenia, który nakazywał pobieranie tego rodzaju wpisu bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym. Nie kwestionowany był też fakt, iż przedmiotem sporu była kwota [...] zł, a więc brak było podstaw do przyjęcia, że podstawą wynagrodzenia pełnomocnika może być 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia. We wniesionym na powyższe postanowienie zażaleniu, organ zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s..a w zw. z § 2 ust. 2 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej wywodził, że zgodnie z art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki określone w odrębnych przepisach tj. w w/w rozporządzeniu, które w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w skazuje, iż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawki minimalne w innych sprawach wynoszą 240 zł. W niniejszym przypadku Sąd Wojewódzki rozpoznawał sprawę z zakresu postępowania egzekucyjnego, ustalając wpis od wniesionej w tym przedmiocie na kwotę 100 zł. Skoro zatem w niniejszej sprawie ustalono, że jest ona sprawą z zakresu postępowania administracyjnego , zwrot wynagrodzenia pełnomocnika powinien odbywać się konsekwentnie na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c powoływanego wyżej rozporządzenia. Dlatego też zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty 3.000 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika stoi w sprzeczność z przepisami postępowania sądowoadministracyjnego i rozporządzeniem z dnia 28 września 2002 r. Z uwagi na powyższe, organ wniósł o uchylenie bądź zmianę zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie natomiast do art. 205 § 2 powołanej wyżej ustawy do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Z kolei zgodnie z art. 211 powołanej wyżej ustawy koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Nie budzi jakikolwiek wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że Sąd Wojewódzki, zasądzając od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz M. S. zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, prawidłowo uznał, iż w ich skład wchodzą kwoty stanowiące równowartość wpisu od wniesionej skargi oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa udzielonego przez M. S. adw. P. T. do reprezentowania wnoszącego skargę w niniejszej sprawie. Sąd Odwoławczy podziela również stanowisko Sądu I instancji w zakresie odnoszącym się do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kwoty 3.000 zł tytułem zwrotu wynagrodzenia ustanowionego w sprawie przez M. S. pełnomocnika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niewątpliwie przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie organu w zakresie przyznania wnoszącemu skargę należności pieniężnej z tytułu holowania i dozoru pojazdów. Zgodnie zaś § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" powoływanego wyżej rozporządzenia wynagrodzenie adwokata reprezentującego stronę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna oblicza się na podstawie na podstawie § 6, tzn. według kryterium wartości przedmiotu sprawy. Sąd I instancji przy tym słusznie zauważył, że okoliczność, iż wnoszący skargę uiścił od tego pisma wpis stały, nie zaś stosunkowy, nie odgrywa jakiegokolwiek znaczenia. Co prawda zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, jednakże w § 2 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia ustawodawca wyraźnie przesądził, że wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności i w sprawach ze skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym jest stały i wynosi 100 zł. Oznacza to, że nawet jeżeli przedmiotem postanowienia wydanego w jakiejkolwiek ze spraw o powołanym wyżej charakterze jest należność pieniężna to i tak strona wnosząc skargę do sądu administracyjnego zobligowana jest uiścić wpis wyłącznie w takiej wysokości. Nie wpływa to jednakże na sposób obliczania wynagrodzenia ustanowionego w sprawie pełnomocnika na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę na okoliczność, że ,biorąc pod uwagę wartość przedmiotu sprawy, ustanowiony w niniejszej sprawie pełnomocnik zasadniczo mógł domagać się – zgodnie z § 6 pkt 6 w/w rozporządzenia – stawki minimalnej w wysokości 3.600 zł. Ustawodawca jednakże przewidział w § 3 ust. 2 powołanego aktu, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych, gdy przemawia za tym sytuacja majątkowa lub rodzinna klienta albo rodzaj sprawy, adwokat może ustalić stawkę opłaty niższą niż stawka minimalna albo zrezygnować z opłaty w całości. Stworzył również Sądowi możliwość zasądzenia w takim przypadku na rzecz strony kosztów zastępstwa w wysokości ustalonej przez adwokata (§ 3 ust. 3 w/w rozporządzenia). Skoro zatem w niniejszej sprawie reprezentujący M. S. pełnomocnik – korzystając z przysługującego mu uprawnienia - ustalił stawkę niższą niż należna w świetle rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd Wojewódzki również dysponował możliwością uwzględnienia żądania strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe argumenty na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.