VII SA/Wa 1346/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-28
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód dostawczy używany do sprzedaży żywności stanowi "zakład" w rozumieniu ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a co za tym idzie, podlega obowiązkowi zatwierdzenia przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, a także czy najemca takiego pojazdu ponosi odpowiedzialność za brak takiego zatwierdzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samochód dostawczy wykorzystywany do sprzedaży żywności jest "zakładem" w rozumieniu przepisów prawa żywnościowego, a zatem podlega obowiązkowi zatwierdzenia. Podkreślono, że celem przepisów jest zapewnienie bezpieczeństwa żywności, a każdy podmiot faktycznie prowadzący działalność przy wykorzystaniu takiego pojazdu ponosi odpowiedzialność, niezależnie od tytułu prawnego do pojazdu. W związku z tym, kara pieniężna została uznana za zasadną.Stan faktyczny
Spółka "H." prowadziła sprzedaż żywności z wynajętego samochodu dostawczego bez uzyskania wymaganego zatwierdzenia zakładu. Kontrola sanitarna wykazała szereg nieprawidłowości higienicznych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nałożył karę pieniężną, którą utrzymał w mocy Główny Inspektor Sanitarny. Skarżący zarzucali, że samochód dostawczy nie jest "zakładem" i że odpowiedzialność nie ciąży na najemcy.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Ref. staż. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej skargę oddala
Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] maja 2010r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...]marca 2010 r. znak: [...] wymierzającej K. H., M. H., .M H. i A. M. solidarnie karę pieniężną w wysokości 3000 zł w związku z faktem rozpoczęcia działalności gospodarczej w zakresie produkcji lub obrotu żywnością bez urzędowego zatwierdzenia zakładu
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] marca 2010 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu wniosku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. z dnia [...] lutego 2010 r., działając na podstawie art. 103, ust. 1 pkt 4 oraz art. 104 ust 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wymierzył karę pieniężną w wysokości 3000 zł w związku z faktem prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wprowadzania do obrotu żywności z samochodu dostawczego marki Fort Transit Transporter o nr rej. [...], bez złożenia wniosku o zarejestrowanie i uzyskania decyzji o zatwierdzenie zakładu w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 oraz w art. 63 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Jak wynika z akt sprawy, przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. wraz z przedstawicielami Komendy Miejskiej Policji w N. oraz w obecności pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w K. - Oddział w N. w dniu 14.12.2009 r. przeprowadzili interwencyjną kontrolę sanitarną samochodu dostawczego marki Ford Transit Transporter o nr rej. [...], z którego prowadzono sprzedaż żywności na drodze dojazdowej do jednej z posesji w miejscowości Ł. . Z akt sprawy wynika, że w dniu kontroli firma "H." s.c. korzystała z wynajętego samochodu marki Fort Transit Transporter o nr rej. [...] należącego do firmy Usługi Transportowe K. I..
Zgodnie z protokołem kontroli sanitarnej Nr [...] z dnia [...].12.2009 r. stwierdzono, że:
• samochód dostawczy marki Fort Transit o nr rej. [...] należący
do Usługi Transportowe K. I., zam. w S., przy
ul. C. został podnajęty przez piekarnię "H." S., ul.
P. do sprzedaży pieczywa w miejscowości Ł .
z samochodu prowadzona była sprzedaż artykułów spożywczych luzem typu: chleb, drożdżówki, pączki oraz pieczywa paczkowanego;
samochód, z którego prowadzono sprzedaż pieczywa nie posiadał zatwierdzenia wydanego przez właściwego terenowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego;
wnętrze samochodu - brudne, zniszczone, trudne do utrzymania w czystości, posadzka wykonana z płyt ze sklejki - ułożona luźno;
artykuły spożywcze były przewożone w koszach plastikowych, perforowanych ustawionych bezpośrednio na zaśmieconej posadce samochodu;
osoba sprzedająca pieczywo nie posiadała do wglądu dokumentacji zdrowotnej do celów sanitarno- epidemiologicznych oraz odzieży ochronnej;
brak rejestru mycia i dezynfekcji pojazdu;
nie zapewniono możliwości mycia rąk przy sprzedaży pieczywa luzem.
W związku z powyższym decyzją Nr [...] znak: [...] z dnia 15 grudnia 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. nakazał firmie "H." s.c wstrzymać w terminie natychmiastowym działalność w zakresie handlu artykułami spożywczymi z samochodu dostawczego marki Ford Transit Transporter o nr rej. [...] należącym do K. I.. Zwrócił się również do [...]Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z wnioskiem o wymierzenie w drodze decyzji kary pieniężnej wspólnikom firmy "H." s.c. tj. K. H., M.H. M.H. i A.M. w wysokości po 750 zł za prowadzenie działalności bez złożenia wniosku o zarejestrowanie zakładu lub uzyskania decyzji o zarejestrowaniu zakładu samochodu dostawczego marki Ford Transit Transporter o nr rej[...]
Pismem z dnia 11 lutego 2010 r. znak: [..] [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej przewidzianej przepisami ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz poinformował każdego ze współwłaścicieli firmy "H." s.c. o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych materiałów i dowodów w sprawie.
W związku z wszczęciem w/w postępowania, M. H. poinformował [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, że środki transportu firmy "H." s.c. przystosowane są do przewozu oraz sprzedaży żywności z samochodu oraz posiadają decyzje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. Podczas kontroli w dniu 14.12.2009 r. w miejscowości Ł. firma "H."s.c. realizowała dostawy bezpośrednie według zamówień z dnia poprzedniego złożonych u sprzedawcy. Dostawa odbywała się na drodze dojazdowej do jednej z posesji należącej do osoby prywatnej. Ponadto M. H. oświadczył, że w dniu 14.12.2009 r. firma "H." s.c korzystała z podnajętego środka transportu z powodu zniszczenia własnego środka transportu w wypadku samochodowym i jego kasacji oraz cyt. "właściciel pojazdu twierdził, że posiada stosowny odbiór środka transportu do przewozu żywności. W ww. dniu był pierwszy, a rano przed wyjazdem w trasę ok. godz. 4 nie było w Firmie nikogo z kierownictwa mogącego zweryfikować te informacje".
Główny Inspektor Sanitarny utrzymując w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] wymierzającą K. H., M. H., M.H. i A. M. solidarnie karę pieniężną w wysokości 3000 zł wskazał, że każde przedsiębiorstwo produkcji i obrotu podlega obowiązkowi rejestracji w rejestrze prowadzonym przez właściwego terenowo państwowego powiatowego sanitarnego. Obowiązek zatwierdzenia zakładu, wynika zarówno z prawa krajowego, tj. art. 61-64 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jak również prawa wspólnotowego, tj. art. 31 ust. 2 lit. c rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. L 191 z 30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE - Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200, z późn. zra.). Zgodnie z art. 61 i 63 ww. ustawy zakłady, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego, oraz zakłady które wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego, nieobjęte urzędową kontrolą organów Inspekcji Weterynaryjnej, muszą dokonać rejestracji i uzyskać zatwierdzenie w drodze decyzji wydawanej przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
Rozpoczęcie prowadzenia działalności jest możliwe dopiero po uzyskaniu decyzji zatwierdzającej wydanej przez właściwego terenowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, przedsiębiorstwa sektora spożywczego powiadamiają właściwy organ o każdym przedsiębiorstwie pod jego kontrolą, które uczestniczy w jakimkolwiek z etapów produkcji lub dystrybucji żywności oraz zapewnia aktualne informacje na temat zakładów, w tym poprzez powiadamianie o każdej istotnej zamianie działalności.
W związku z tym firma "H." s.c powinna powiadomić państwowego powiatowego inspektora sanitarnego o fakcie - kasacji samochodu, należącego do ww. firmy i zgodnie z art. 65 ust. 3 pkt. I ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia złożyć wniosek o wykreślenie z rejestru.
Działalność w zakresie obrotu żywnością została rozpoczęta bez wcześniejszego zatwierdzenia środka transportu w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 oraz w art. 63 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W związku z powyższym w ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego współwłaściciele firmy "H." zasadnie zostali ukarani karą pieniężną, wymierzoną w drodze decyzji z dnia [...]marca 2010 r. znak: [....] przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zgodnie z obowiązującym stanem prawnym w chwili stwierdzenia niezgodności w dniu 14.12.2009 r. tj. w dniu przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności.
Organ podkreślił, że przedmiotowa działalność była prowadzona w warunkach mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia konsumentów, tym bardziej, że w odwołaniu Strona podniosła, iż dostarczała środki spożywcze ludziom w podeszłym wieku i niepełnosprawnym.
Główny Inspektor Sanitarny, podkreślił, że znajomość i przestrzeganie przepisów prawa żywnościowego jest obowiązkiem każdego podmiotu działającego na rynku spożywczym. Zgodnie z art. 17 rozporządzenia nr 178/2002 odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji ponosi właściciel zakładu będący podmiotem działającym na rynku spożywczym. Ponadto przepisy stanowiące podstawę do nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej, tj. art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nie dają możliwości odstąpienia od nałożenia kary w zależności od oceny, czy do naruszenia doszło z winy przedsiębiorcy, czy też nieumyślnie.
Odnosząc się do argumentacji strony odwołującej się, dotyczący rejestracji obiektów i urządzeń ruchomych Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 3 pkt 54 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1.2.2002, str. 1 z późn. zm.) zakład (przedsiębiorstwo spożywcze) oznacza przedsiębiorstwo publiczne lub prywatne, typu non profit prowadzący jakąkolwiek działalność związaną z jakimkolwiek etapem produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności.
Zatem, w rozumieniu przepisów prawa żywnościowego środek transportu,
z którego sprzedawana jest żywność jest zakładem bowiem uczestniczy w dystrybucji
żywności.
W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego wysokość nałożonej kary tj. 3000 zł świadczy, że organ zastosował prawidłowo zasadę miarkowania kary. Ponadto wysokość nałożonej kary jest relatywnie niska w porównaniu z ustawowymi granicami, przewidzianymi przez ustawodawcę oraz wysokiego stopnia zawinienia przedsiębiorcy.
K. H., M. H.M. H. i A. M. zaskarżając decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego wnieśli o jej uchylenie. Zdaniem skarżących w art. 103 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia regulującym kary pieniężne brak jest odniesienia do art. 62 ustawy traktującej o rejestracji obiektów i urządzeń ruchomych, za jaki zdaniem odwołującego się mógłby być samochód dostawczy. Zatem, zdaniem skarżących, ustawodawca nie przewidział kary finansowej za niedopełnienie wynikających z niego obowiązków w stosunku do urządzeń ruchomych.
Podnieśli ponadto, że wspólnicy Firmy "H." zostali ukarani za brak zatwierdzenia środka transportu nie stanowiącego ich własności. W dniu przeprowadzenia kontroli korzystali bowiem z zewnętrznej firmy świadczącej na ich rzecz usługę transportową tak więc wystąpienie ze stosownych wnioskiem o zatwierdzenie środka transportu do prowadzenia sprzedaży żywności oraz o wpis do stosownego rejestru nie leżało w ich gestii.
Skarżący podnieśli również, że Główny Inspektor Sanitarny nie wskazał przepisu, z brzmienia którego jednoznacznie wynikałoby, iż samochód dostawczy stanowi odrębny zakład. Zgodnie bowiem z definicją zakładu/przedsiębiorstwa spożywczego zawartą w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 3 pkt 2 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności uznającej za zakład/przedsiębiorstwo spożywcze - przedsiębiorstwo publiczne lub prywatne, typu non-profit lub nie, prowadzące jakąkolwiek działalność związaną z jakimkolwiek etapem produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności) trudno uznać samochód dostawczy za przedsiębiorstwo publiczne lub prywatne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe kryteria, skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2010r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...]Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]marca 2010r. nakładającą na skarżących - karę pieniężną w wysokości 3.000 zł w związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej w zakresie obrotu żywnością bez urzędowego zatwierdzenia zakładu.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2006 r., Nr 171, poz 1225 ze zm.) zgodnie z którym " kto prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością bez złożenia wniosku o wpis do rejestru zakładów lub o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów lub wbrew decyzji o odmowie zatwierdzenia zakładu w trybie i na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia nr 852/2004 oraz art. 63,podlega karze pieniężnej (...)".
Zasadnicze ustalenia, które stanowią podstawę faktyczną decyzji obu instancji wydanych w niniejszej sprawie, nie są przez skarżących kwestionowane. Skarżący nie kwestionuje zwłaszcza ustaleń poczynionych w toku interwencyjnej kontroli sanitarnej w dniu 14 grudnia 2009 r z których w szczególności wynika, że:
spółka "H." prowadziła sprzedaż żywności z samochodu dostawczego marki Fort Transit Transporter o nr rej. [....],
samochód został wynajęty przez spółkę "H." w celu sprzedaży pieczywa w miejscowości Ł.,
samochód nie posiadał zatwierdzenia wydanego pi.ez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
Skarżący nie kwestionując ww. faktów - stoją na stanowisku, że samochód dostawczy w ogóle nie podlega obowiązkowi zatwierdzenia przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a w każdym razie, że obowiązek taki nie ciąży na skarżącym jako najemcy wspomnianego samochodu dostawczego. Wnioski swoje skarżący oparł na następujących przesłankach:
po pierwsze, zdaniem skarżącego samochód dostawczy, aczkolwiek można go uznać za obiekt lub urządzenie ruchome, nie jest jednak zakładem w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 54 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i art. 3 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, a zatem nie w}
aga zatwierdzenia,
po drugie, zdaniem skarżącego kara pieniężna mogłaby zostać nałożona wyłącznie na właściciela środka transportu, nie zaś na najemcę takiego środka transportu.
Zgodnie z przepisem art. 63 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zakłady, o których mowa w art. 61, mogą rozpocząć działalność po zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu, a w przypadkach określonych w ust. 2, po uzyskaniu wpisu do rejestru zakładów.
Zgodnie zaś z ust.2 w/w przepisu zatwierdzenie nie jest wymagane m. innymi w odniesieniu do obiektów lub urządzeń ruchomych lub tymczasowych, uprzednio dopuszczonych do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji lub obrotu żywnością w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej – pkt. 3
Analizując treść przepisu art. 63 ustawy stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniu skarżących, z jego treści wynika jednak obowiązek zatwierdzenia obiektów ruchomych (tj. samochody dostawcze). Ust. 1 tego artykułu ustanawia generalny obowiązek zatwierdzenia zakładów. Ust. 2 wprowadza wyjątek od tego obowiązku, wymieniając rodzaje zakładów, w przypadku których zatwierdzenie nie jest wymagane, zaś wystarczający jest wpis do rejestru zakładów. Jak wynika z ust. 2 pkt 3, zatwierdzenie nie jest wymagane (wystarczający jest wpis do rejestru zakładów) m.in. w odniesieniu do obiektów lub urządzeń ruchomych, wszakże tylko pod warunkiem, że zostały uprzednio dopuszczone do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji lub obrotu żywnością w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. A contrario, obiekty lub urządzenia ruchome podlegają zatwierdzeniu na zasadzie ogólnej, jeżeli nie zostały uprzednio Ust. 2 wprowadza wyjątek od tego obowiązku, wymieniając rodzaje zakładów, w przypadku których zatwierdzenie nie jest wymagane, zaś wystarczający jest wpis do rejestru zakładów. Jak wynika z ust. 2 pkt 3, zatwierdzenie nie jest wymagane (wystarczający jest wpis do rejestru zakładów) m.in. w odniesieniu do obiektów lub urządzeń ruchomych, wszakże tylko pod warunkiem, że zostały uprzednio dopuszczone do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji lub obrotu żywnością w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. A contrario, obiekty lub urządzenia ruchome podlegają zatwierdzeniu na zasadzie ogólnej, jeżeli nie zostały uprzednio dopuszczone do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji lub obrotu żywnością.
Z treści art. 63 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wynika, że obiekty ruchome (tj. samochody dostawcze) są rodzajem zakładów. W przeciwnym razie bezprzedmiotowe byłoby wymienienie tych obiektów w art. 63 ust. 2 ustawy jako rodzaju zakładów, które pod pewnymi warunkami me podlegają zatwierdzeniu, lecz jedynie wpisowi do rejestru zakładów. Po drugie, traktowanie obiektów ruchomych (tj. samochody dostawcze) ustawa użalenia od tego, czy dany obiekt ruchomy został uprzednio dopuszczony do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji lub obrotu żywnością, w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Jeżeli dany samochód dostawczy nie został dopuszczony do prowadzenia działalności gospodarczej to wówczas wymagane jest uzyskanie zatwierdzenia samochodu dostawczego, zgodnie z ogólną zasadą ustanowioną w art. 63 ust. 1 ustawy. Skarżący w niniejszej sprawie przyznali , że samochód dostawczy marki Fort Transit Transporter o nr rej. [...] nie posiadał dopuszczenia w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. W tej sytuacji samochód ten podlegał obowiązkowi zatwierdzenia, zgodnie z ogólną zasadą.
Podstawowym celem rozporządzenia (WE) nr 178/2002, rozporządzenia (WE) nr 852/2004 oraz wspólnotowego prawa żywnościowego w ogólności jest zapewnienie bezpieczeństwa żywności i wysokiego poziomu ochrony konsumentów żywności w Unii Europejskiej. Przepis art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 stanowi, iż "podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów". Z kolei rozporządzenie (WE) nr 852/2004 ustanawia szereg obowiązków dotyczących przestrzegania higieny w przedsiębiorstwach spożywczych (zakładach), procedur monitorowania ryzyka oraz właśnie zatwierdzania lub rejestracji przez właściwe organy państw członkowskich.
Wyłączenie obiektów ruchomych, tj. samochody dostawcze, z kategorii "zakładów" w rozumieniu ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia ("przedsiębiorstw spożywczych" w rozumieniu rozporządzeń (WE) nr 178/2002 i 852/2004), spowodowałoby istotną lukę prawną i bezpośrednio prowadziłoby do zagrożenia zdrowia konsumentów żywności. Z punktu widzenia celów prawa żywnościowego zagrożenie dla zdrowia konsumentów może bowiem w równej mierze wynikać z działalności zakładów takich jak np. sklep, stoisko, kiosk bądź samochód dostawczy. Każdy z tych zakładów może uczestniczyć w obrocie lub sprzedaży żywności, w każdym z nich naruszenie wymagań higienicznych może powodować zagrożenia, a w konsekwencji każdy z takich zakładów bez wyjątku wymaga objęcia nadzorem sanitarnym. Obiekt ruchomy, tj. samochód dostawczy jest zorganizowaną jednostką, która może samodzielnie uczestniczyć w obrocie żywnością, która powinna spełniać właściwe dla tego obiektu warunki higieniczne i która - w przypadku naruszenia tych wymagań - może stanowić odrębne i samoistne źródło zagrożeń dla zdrowia konsumentów żywności.
Słusznie stwierdził Główny Inspektor Sanitarny, że obowiązek zatwierdzenia odnosi się do obiektów ruchomych tak samo jak do każdego z zakładów, uczestniczących w jakimkolwiek etapie produkcji, przetwarzania lub dystrybucji żywności. Żaden przepis nie daje podstaw do zwolnienia z tego obowiązku obiektów ruchomych, podczas gdy cele rozporządzeń (WE) nr 178/2002 i 852/2004 wyraźnie sprzeciwiają się takiemu zwolnieniu.
Główny Inspektor Sanitarny podkreślił ponadto, że odpowiedzialność za przestrzeganie obowiązków wynikających z prawa żywnościowego ponosi podmiot działający na rynku spożywczym, a więc podmiot faktycznie kierujący danym zakładem (prowadzący działalność w tym zakładzie). Ustalenie prawa własności nie ma w tym kontekście istotnego znaczenia. Decydujące dla ustalenia podmiotu odpowiedzialnego jest ustalenie faktycznej kontroli nad zakładem, nie zaś tytułu prawnego do tego zakładu (por. art. 3 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 178/2002). Dlatego np. w przypadku zakładu takiego jak sklep podmiotem odpowiedzialnym jest osoba kierująca działalnością tego sklepu (prowadząca działalność), niezależnie od tego, czy jest ona właścicielem, czy jedynie najemcą lokalu, w którym mieści się sklep, a nawet jeżeli w ogóle nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu. Podobnie w przypadku zakładu takiego jak obiekt ruchomy (samochód dostawczy) podmiotem odpowiedzialnym jest zawsze osoba faktycznie prowadząca działalność przy wykorzystaniu tego obiektu, nie zaś właściciel obiektu, który takiej działalności nie prowadzi, lecz jedynie udostępnia obiekt.
W związku z powyższym, należało podzielić stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, że w kontrolowanej sprawie znajdował zastosowanie art. 103 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zgodnie z którym podmiot, który nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w art. 45-49 ww. ustawy, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 51 oraz na podstawie przepisów wymienionych w art. 50 ust. 2 ww. ustawy, podlega karze pieniężnej, która może być wymierzona do pięciokrotnej wartości zakwestionowanej ilości środka spożywczego.
Zaznaczyć przy tym należy, że użycie w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia sformułowań "Kto nie przestrzega", "podlega karze" obliguje uprawniony organ do nałożenia takiej kary, w każdym przypadku ustalenia, że doszło do naruszenia wymagań określonych w wymienionych w nim przepisach.
Ponieważ wymierzona w niniejszej sprawie kara w wysokości 3000 zł mieści się w granicach ustawowych i nie jest nadmierna , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło