I OZ 994/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 576/10 o odmowie dopuszczenia R. K. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi E. J.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 576/10 odmówił R. K. dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi E. J.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że jak wynika z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) wnioskodawca ubiegający się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym winien mieć interes prawny w danej sprawie. O istnieniu zaś interesu prawnego decyduje wyłącznie norma prawna prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. Zatem podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony postępowania administracyjnego. Oceniając zatem wniosek złożony przez R. K., Sąd stwierdził, że nie można wskazać konkretnego przepisu prawa materialnego uzasadniającego jego udział w niniejszej sprawie, dotyczącej przyznania jego żonie świadczeń alimentacyjnych na dzieci P. K. i P. K. Zgłaszając swój udział w postępowaniu, R. K. nie powołał się także na żaden przepis prawa materialnego, z którego mógłby wynikać jego interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja w żaden więc sposób nie wpływa na sferę praw i obowiązków R. K. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. K. zarzucił, że pracownicy Wydziału Świadczeń Socjalnych Urzędu Miasta Krakowa arbitralnie zażądali jego danych, które zostały udostępnione przez Urząd Skarbowy. Tym samym uznali go za stronę, co uzasadnia jego udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie jako uczestnika postępowania. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. W myśl art. 12 powołanej ustawy przez stronę rozumie się także uczestnika postępowania. Stosownie natomiast do art. 33 § 2 tej ustawy, do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić się osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy uzasadnić, ponieważ przysługuje na nie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaznaczyć przy tym należy, że przedmiotem sprzecznych opinii zarówno w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie, jest kwestia dopuszczalności rozpoznania wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na posiedzeniu niejawnym. Przepis bowiem art. 90 § 1 P.p.s.a. wprowadza zasadę, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony m.in. w postanowieniach NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 474/10; z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II OZ 550/10 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w których stwierdzono, że wobec tego, iż ustawodawca nie przewidział dla wniosku, o jakim mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a., możliwości orzekania na posiedzeniu niejawnym poprzez wyraźne umieszczenie takiego zapisu w przepisach ustawy, to należałoby przyjąć, że trybem właściwym dla rozpoznania takiego wniosku jest posiedzenie jawne. Przenosząc zatem powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym, podczas gdy prawidłowym byłoby wydanie postanowienia na posiedzeniu jawnym – rozprawie, w składzie trzyosobowym. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 16 § 1 P.p.s.a., wyczerpując tym samym przesłankę nieważności postępowania przewidzianą w art. 183 § 1 pkt 4 P.p.s.a., którą to okoliczność Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był uwzględnić z urzędu na podstawie art. 183 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 185 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.