IV SA/Gl 102/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-10-28

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stypendium szkolne przyznane uczniowi oraz alimenty na rzecz pełnoletniego syna, które zostały przekazane na rachunek bankowy rodzica, powinny być wliczane do dochodu rodziny rodzica przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że stypendium szkolne przyznane uczniowi stanowi jego dochód, a nie dochód rodzica, nawet jeśli środki te są przekazywane na rachunek bankowy rodzica. Podobnie, alimenty na rzecz pełnoletniego syna, który nie jest już członkiem rodziny w rozumieniu ustawy, nie powinny być wliczane do dochodu rodziny rodzica. W przypadku egzekucji alimentów na rzecz wielu dzieci, w tym pełnoletniego syna, należy proporcjonalnie wyliczyć część alimentów przypadającą na tego syna i wyłączyć ją z dochodu rodziny rodzica.
Stan faktyczny
Skarżąca K. J. wnioskowała o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków dla swoich dzieci. Organy administracji odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Kluczowe w sprawie było ustalenie, czy stypendium szkolne przyznane pełnoletniemu synowi oraz alimenty na jego rzecz, które wpłynęły na rachunek bankowy skarżącej, powinny być wliczane do dochodu rodziny skarżącej. Skarżąca kwestionowała takie wliczenie, wskazując, że jej syn jest pełnoletni i posiada własne dziecko, a część alimentów została przeznaczona na jego utrzymanie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr [...] Decyzją z dnia [...] nr[...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 8, art. 12a, art. 13, art. 14, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz w oparciu o bliżej niesprecyzowane przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 129, poz. 1058), Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z siedzibą w W., działający z upoważnienia Wójta Gminy M. odmówił przyznania K. J. prawa do zasiłku rodzinnego na A. J., K. J., M. J. i Ł. J. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego: z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego - na A. J., z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej - na A. J. i Ł. J. oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - na wszystkie wyżej wymienione dzieci. W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje, jeżeli dochód rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy w przeliczeniu na osobę (w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności) nie przekracza kwoty 583 zł. Mając na względzie powyższe organ pierwszej instancji podniósł, że wspomniane kryterium nie zostało w sprawie zachowane. Rodzina K. J. osiągnęła bowiem w roku 2008 dochód opodatkowany w kwocie 122,51 zł a nadto dochód niepodlegający opodatkowaniu z tytułu stypendium w wysokości 3.812,00 zł oraz z tytułu alimentów na rzecz dzieci, w kwocie 24.160,79 zł. Przeciętny miesięczny dochód ogółem jej rodziny za ten rok wyniósł zatem 2.341,27 zł, co po powiększeniu o dochód uzyskany z tytułu wynagrodzenia za pracę podjętą przez stronę w roku 2009, w rozmiarze 1.071,84 zł daje 3.413,11 zł, zaś w przeliczeniu na jedną osobę w tej rodzinie 682,62 zł. W tym miejscu Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. podkreślił, że w składzie rodziny strony należało uwzględnić pięć osób. Z uwagi na treść art. 3 pkt 16 cytowanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., brak było natomiast podstaw, aby zaliczyć do niej piątego syna wnioskującej – G. J., jako że jest on osobą pełnoletnią i posiada własne dziecko. Równocześnie nie było jednak możliwości przyjęcia jej oświadczenia dotyczącego alimentów wydatkowanych w roku 2008 r. na tego syna, gdyż w świetle §2 pkt 2 lit. j) przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., ustalając dochód K. J. z tytułu alimentów należało przyjąć całą wyegzekwowaną na jej rzecz kwotę 24.160,79 zł, która została wymieniona w zaświadczeniu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. z dnia [...] i która - jak wskazano w piśmie tego Komornika z dnia [...] została przekazana na jej rachunek bankowy. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. K. J. dała wyraz swemu niezadowoleniu z rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji wywodząc, że w roku 2008 otrzymywała na swój rachunek bankowy alimenty na wszystkich pięcioro dzieci (w tym także na pełnoletnie - w oparciu o udzielone przez nie pełnomocnictwa). Równocześnie zaakcentowała, że nieprawidłowo wliczono do dochodu jej rodziny alimenty otrzymane na syna – G. J. oraz jego stypendium (które pobierał wszak osobiście), skoro w styczniu tego roku urodziło się jego dziecko, w następstwie czego przestał być traktowany jako członek jej rodziny w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. W tym miejscu K. J. wskazała na bezzasadność pominięcia złożonego przez nią oświadczenia, w którym podała, że znaczną część otrzymywanych alimentów przeznaczała nie tylko na utrzymanie G. J., lecz nadto także jego konkubiny i dziecka. Podniosła także, iż aktualnie jej syn nie pobiera już stypendium, a ona nie otrzymuje alimentów i dlatego jej zdaniem należności te należałoby uznać za dochód utracony. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję stanowiącą przedmiot odwołania. Organ drugiej instancji podniósł, że roczny dochód pięcioosobowej rodziny strony w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (2008) z tytułu stypendium i alimentów wyniósł 27.972,79 zł, co po dodaniu dochodu uzyskanego w kwocie 1.071,84 zł, daje w przeliczeniu na osobę miesięcznie kwotę 680,58 zł, a zatem - nawet pominąwszy jej dochód opodatkowany z roku 2008 (122,51 zł) - przekracza on kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynoszące 583,00 zł. Równocześnie Kolegium zwróciło uwagę, że wnioskowane świadczenia nie mogą być także przyznane na podstawie art. 5 ust. 3 przywołanej ustawy, albowiem dochód rodziny K. J. w przeliczeniu na osobę jest większy od wspomnianego kryterium ustawowego o kwotę 97,58 zł, która przewyższa wartość najniższego zasiłku rodzinnego, czyli 68 zł. Mając na względzie powyższe Kolegium wywiodło, że poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia są prawidłowe, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został przezeń w całości rozpatrzony i wszechstronnie oceniony. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazało, że brak było możliwości odliczenia od dochodu rodziny strony za rok 2008 otrzymanych alimentów i stypendiów, a zebrane dowody nie dawały, wbrew jej twierdzeniom, podstaw do pomniejszenia kwoty alimentów przekazanych przez Komornika o 8.500 zł przeznaczone zgodnie z jej oświadczeniem na utrzymanie G. J. Z treści §19 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne wynika bowiem, że w przypadku, gdy członek rodziny ma ustalone prawo do alimentów, ale ich nie otrzymuje lub otrzymuje w wysokości niższej lub wyższej od ustalonej wyrokiem, do dochodu rodziny stanowiącego podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych wlicza się alimenty w otrzymywanej wysokości. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego brak było przesłanek do uwzględniania dokonanej przez wnioskodawczynię korekty kwoty przekazanej w 2008 r. przez komornika na poczet alimentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. J. oświadczyła, iż nie zgadza się z decyzją wydaną przez organ drugiej instancji oraz zażądała "ponownego rozpatrzenia" jej wniosku. Skarżąca ponownie wywiodła, że prawidłowo ustalając dochód jej rodziny, orzekające w sprawie organy powinny nie wliczać do niego kwoty alimentów na rzecz G. J. (500 zł miesięcznie) wynikającą z wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] (sygn. akt[...]), na podstawie którego zostały one przyznane ani też wartości stypendium pobranego przez tego syna (953 zł). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ drugiej instancji raz jeszcze podkreślił, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekracza kryterium warunkujące przyznanie świadczeń, o które się ubiegała. Nadto zwrócił uwagę, że wbrew sugestiom strony, obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości pomniejszenia tego dochodu o alimenty oraz stypendium wypłacone na rzecz G. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym nie mogą one pozostać w obrocie prawnym. Zasady przyznawania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku obowiązujące w dniu wydania aktu stanowiącego przedmiot skargi uregulowane zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Stosownie zatem do treści art. 5 ust. 1 przywołanej regulacji prawo do rzeczonych świadczeń przysługuje osobom wymienionym w art. 4 ust. 2 tej ustawy, czyli rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka oraz osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Przedmiotowe kryterium dochodowe ulega podwyższeniu do kwoty 583 zł w przypadku, gdy - co ma miejsce w niniejszej sprawie - w skład rodziny wchodzi dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. Zakres pojęcia "dochód" wyznaczony został natomiast w ustawie o świadczeniach rodzinnych bardzo szeroko. Są nim bowiem przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy), a także deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Co więcej, w definicji dochodu mieszczą się także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c) cytowanej regulacji, wśród których ustawodawca wymienił między innymi alimenty na rzecz dzieci oraz stypendia określone w przepisach o systemie oświaty, przepisach ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w przepisach o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także inne stypendia przyznawane uczniom lub studentom. Ustalając dochód rodziny skarżącej organ pierwszej instancji ustalił, że K. J. w roku 2008 uzyskała dochód w kwocie 28.095,30 zł, na którą składa się dochód opodatkowany z tytułu wynagrodzenia za wykonywanie umowy zlecenia, w wysokości 122,51 zł, a także dochód niepodlegający opodatkowaniu z tytułu należności alimentacyjnych wyegzekwowanych przez Komornika w kwocie ogółem 24.160,79 zł oraz stypendiów szkolnych w rozmiarze 3.812,00 zł. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. przyjęło wysokość tego dochodu jako 27.972,79 zł (pominęło wspomniany wyżej dochód opodatkowany w kwocie 122,51 zł). Zdaniem Sądu ustalenia poczynione w omawianym zakresie przez obydwa orzekające w sprawie organy nie zostały jednak dokonane w sposób prawidłowy. Po pierwsze bowiem należy zwrócić uwagę, że wspomniana wyżej kwota stypendiów szkolnych ujęta została w zaświadczeniu nr [...] z dnia [...] (vide załącznik nr 4i do akt administracyjnych organu pierwszej instancji), w którym podano, że K. J. otrzymała ją "zgodnie z wydanymi decyzjami o przyznaniu stypendium szkolnego w roku 2008 oraz rachunkami przedłożonymi do wypłaty" i zawiera ona należności dotyczące czterech jej synów (G., M., A. i K.), w wysokości po 953 zł. W toku postępowania nie wyjaśniono jednak w sposób jednoznaczny, o jaki rodzaj stypendium chodzi i za które miesiące zostało ono wypłacone Równocześnie do akt sprawy nie dołączono decyzji, na mocy których nastąpiło jego przyznanie. Tymczasem kwestia ta ma zasadnicze znaczenie dla oceny legalności podjętego rozstrzygnięcia. Jeżeli bowiem świadczeniem tym było (na co wskazywać może użyta w zaświadczeniu nazwa) stypendium szkolne, o którym mowa w art. 90c ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), to nie budzi wątpliwości, że stanowi ono należność przyznawaną uczniowi, nie zaś jego rodzicowi, co wynika wprost z brzmienia art. 90d ust. 1 cytowanej ustawy. Jakkolwiek zatem w świetle art. 90n ust. 1 pkt 2 tego aktu prawnego, przyznanie rzeczonego stypendium może nastąpić na wniosek rodziców, to jednak nie stanowi ono w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych ich dochodu, lecz dochód ucznia, który został w tym wniosku wymieniony i pozostaje bez znaczenia, czy środki pieniężne z omawianego tytułu przekazywane są na rachunek bankowy należący do niego samego, czy też do jego rodzica. W takiej sytuacji nie byłoby podstaw, aby zakwalifikować przysługujące G. J. stypendium szkolne jako dochód K. J. Co więcej - bezzasadne mogłoby być także wliczenie całej kwoty tego świadczenia do dochodu rodziny skarżącej. W myśl art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochodem rodziny jest bowiem przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W sprawie jest natomiast poza sporem, że z dniem [...]czerwca 2008 r. G. J. przestał być członkiem rodziny strony w rozumieniu art. 3 pkt 16 wspomnianej ustawy, jako że w dniu tym uzyskał pełnoletniość (skończył 18 lat), a już wcześniej, to jest [...] stycznia 2008 r. urodziło mu się dziecko. Skoro więc przysługujące temu synowi stypendium szkolne stanowi jego dochód, to środki otrzymane z omawianego tytułu za okres przypadający po przywołanej dacie ([...]czerwca 2008 r.) nie mogłyby być uwzględnione przy obliczaniu dochodu decydującego o przyznaniu świadczeń rodzinnych K. J. Po drugie, wliczenie do dochodu rodziny skarżącej całej kwoty przekazanej w roku 2008 na jej rachunek bankowy przez Komornika, zdaniem Sądu także koliduje z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 i art. 77 §1 K.p.a., a nadto nastąpiło w sposób sprzeczny z definicją sformułowaną w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kwota alimentów wyegzekwowanych we wspomnianym roku od ojca dzieci skarżącej – R. J. (24.160,79 zł) wymieniona została w zaświadczeniu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. z dnia [...] (załącznik nr 4j do akt administracyjnych organu pierwszej instancji), w którym wskazano wyraźnie, że podstawą egzekucji omawianych należności był wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] wydany w sprawie o sygn. akt [...]. Z kolei w wyroku tym (vide: załącznik nr 4u rzeczonych akt) określono, iż zasądza się od R. J. alimenty na rzecz wszystkich pięciorga dzieci (K., A., Ł., M. i G. J.), w kwocie 400 zł - na Ł. i po 500 zł - na każde z pozostałych, przy czym na troje pierwszych - płatne do rąk matki K. J. Trzeba w tym miejscu zaakcentować, że już sam użyty w wyroku zwrot "na rzecz" każdego z dzieci skarżącej, wskazuje w sposób jednoznaczny, iż przyznane alimenty przysługują dzieciom, a w rezultacie są ich dochodem. Za konkluzją taką przemawia również treść stosownych unormowań ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), z których wynika, że istotą tego świadczenia jest łożenie na utrzymanie danej osoby (w tym przypadku dziecka) zmierzające do zaspokojenia jej potrzeb życiowych. Należy nadto mieć w polu widzenia, że alimenty na rzecz dzieci stanowią formę realizacji obowiązku, który stosownie do art. 133 §1 cytowanego Kodeksu ciąży na rodzicu względem dziecka, nie zaś względem drugiego rodzica wykonującego wobec dzieci władzę rodzicielską. K. J. nie może zatem być traktowana jako beneficjent tych świadczeń, gdyż nie są one jej należne, a tylko płatne do jej rąk - w przypadku niepełnoletnich: K., A. i Ł. z racji tego, że jest ich przedstawicielem ustawowym, z kolei w przypadku pełnoletnich: M. i G. (jak podnosiła w treści odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej) - na podstawie udzielonych przez nich pełnomocnictw. W konsekwencji, także alimenty wypłacane wyżej wymienionej przez Komornika na rzecz G. J. nie powinny zostać w niniejszej sprawie uwzględnione przy obliczaniu dochodu rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Skoro bowiem wyrok, na podstawie którego zostały one wyegzekwowane zapadł w dniu 2 października 2008 r., czyli po osiągnięciu przez tego syna pełnoletności, a co za tym idzie w okresie, gdy nie był już członkiem rodziny skarżącej, to - będąc dochodem jego a nie K. J. - nie mogą stanowić składnika dochodu tej rodziny. Trzeba odnotować, że w toku postępowania organ pierwszej instancji podjął czynności zmierzające do ustalenia, jaka część kwoty wyegzekwowanej w 2008 roku z tytułu alimentów na rzecz dzieci skarżącej przypada na G. J. Nie uzyskał jednak odpowiedniej informacji, gdyż odpowiadając na wystosowane w tym zakresie pismo Komornik Sądowy ograniczył się do stwierdzenia, że wszystkie środki uzyskane w tym roku w egzekucji były przekazywane na jeden rachunek bankowy K. J. i nie ma możliwości wykazania "w jakim stosunku procentowym wierzycielka zaliczyła w/w wpłaty na rzecz uprawnionych". W ocenie Sądu nie uzasadniało to jednak zaliczenia całej sumy wypłaconych na konto skarżącej alimentów do dochodu jej rodziny. Kwota ta została bowiem przekazana w wyniku egzekucji należności wymienionych w wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...], w którym wymieniono także alimenty na rzecz G. J., a te - jak wynika z zaprezentowanych wyżej rozważań - do omawianego dochodu się nie kwalifikują. Nawet zaś w sytuacji, gdy - jak ma to miejsce w niniejszym przypadku - wspomniana egzekucja prowadzona była w sposób polegający na pozyskiwaniu sumy wszystkich należności objętych przywołanym wyrokiem, bez dzielenia wyegzekwowanej kwoty na części odpowiadające alimentom należnym każdemu z dzieci, to orzekające w sprawie organy powinny dokonać w tym zakresie ustaleń biorąc pod uwagę dane wynikające z treści rzeczonego wyroku. Mianowicie, skoro suma miesięcznych alimentów zasądzonych mocą tego orzeczenia wszystkim dzieciom skarżącej wynosiła 2.400 zł, z czego na rzecz G. J. przypadło 500 zł (co stanowi 20,83% tej wartości), a równocześnie wyegzekwowana przez Komornika kwota 24.160,79 zł dotyczyła wszystkich wymienionych w tym wyroku należności, to uwzględniając proporcje pomiędzy kwotami przysługującymi poszczególnym dzieciom należało przyjąć, że na G. J. przypada odpowiednio 20,83 % tej kwoty, czyli 5.032,69 zł. Jakkolwiek obowiązujące przepisy nie regulują tego w sposób precyzyjny i jednoznaczny, to jednak zdaniem składu orzekającego, taki sposób kalkulacji najlepiej realizuje jeden z zasadniczych celów postępowania administracyjnego w przedmiocie świadczeń rodzinnych, polegający na ustaleniu rzeczywistego dochodu rodziny osoby ubiegającej się o ich przyznanie. Z celem tym nie koresponduje natomiast stanowisko orzekających w sprawie organów, które obliczając dochód na osobę w rodzinie skarżącej, jakkolwiek prawidłowo nie uwzględniły w jej składzie G. J., to wykazały się brakiem konsekwencji wliczając do dochodu tej rodziny świadczenia będące jego dochodem. Nie jest przy tym zasadne powoływanie się przez organ odwoławczy na §19 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). Przywołany przepis określa wprawdzie, że w przypadku, gdy członek rodziny ma ustalone prawo do alimentów, ale ich nie otrzymuje lub otrzymuje w wysokości niższej lub wyższej od ustalonej wyrokiem, ugodą sądową lub ugodą przed mediatorem, do dochodu rodziny stanowiącego podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych wlicza się alimenty w otrzymywanej wysokości. Jego treść odnosi się jednak wyraźnie do alimentów ustalonych dla członka rodziny, a tym samym w żadnym razie nie może uzasadniać wliczenia do dochodu rodziny skarżącej całej wyegzekwowanej kwoty alimentów, obejmującej wszak również należności na rzecz G. J., który w świetle art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. członkiem tej rodziny nie jest. Niezależnie od powyższego należy przyznać, że brak jest podstaw, aby ustalać wysokość alimentów na rzecz G. J. w oparciu o złożone w toku postępowania oświadczenia skarżącej, w których wskazała kwoty jakie zostały w rzeczywistości spożytkowane na utrzymanie tego syna. Znaczenie ma bowiem nie to, jaką część z przekazanej na jej rachunek bankowy ogólnej kwoty alimentów przeznaczono na zaspokojenie potrzeb wspomnianej osoby, lecz to, jaka część wspomnianej kwoty została otrzymana z tytułu przysługujących G. J. należności, gdyż to ona jest jego dochodem i jako taka nie stanowi dochodu rodziny K. J. W toku ponownego rozpoznania sprawy niezbędne będzie więc wyjaśnienie, jakiego rodzaju stypendium przyznano w roku 2008 na rzecz G. J. Następnie należy ustalić wysokość dochodu rodziny skarżącej uwzględniając zawarte w niniejszym wyroku rozważania dotyczące zarówno wspomnianego stypendium jak i alimentów wyegzekwowanych przez Komornika na rzecz tej osoby. Dopiero ustalenie dochodu rodziny skarżącej w sposób czyniący zadość zaprezentowanym wyżej zaleceniom Sądu umożliwi prawidłową ocenę, czy zachodzą ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie jej wnioskowanych świadczeń. Ponieważ uchybienia wskazane w niniejszym wyroku obciążają także decyzję zapadłą w pierwszej instancji, właściwym będzie aby czynności zmierzające do dokonania omawianych ustaleń dokonane zostały przez Wójta Gminy M. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku z naruszeniem art. 7 i art. 77 §1 K.p.a. oraz art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Równocześnie z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd odstąpił od orzekania o jego wykonaniu na podstawie art. 152 p.p.s.a. Decyzją tą utrzymano bowiem w mocy rozstrzygnięcie odmawiające przyznania skarżącej świadczeń, o które się ubiegała, a tym samym nie podlega ona wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło