I SA/Bk 297/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-11-02
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Sławomir Presnarowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, w związku z wynikami kontroli na miejscu, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły kontrolę na miejscu, a decyzje o pomniejszeniu płatności rolnośrodowiskowych były oparte na rzetelnych i miarodajnych dowodach. Nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego ani procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, wobec czego skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2007 r. Po kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości, w tym zawyżenie powierzchni działek oraz brak prowadzenia wymaganego rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Organ I instancji przyznał płatności w pomniejszonej wysokości, decyzję tę utrzymał organ odwoławczy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenia prawa materialnego i procesowego oraz przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na 2007 r. oddala skargę.
Pan Z. S. (dalej powoływany także jako Skarżący), w dniu 15 maja 2007 r. złożył Do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie: ARiMR) w S. kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na pakiety: Rolnictwo ekologiczne na powierzchnię 202,85 ha (pakiet S02), Utrzymanie pastwisk ekstensywnych na powierzchnię 61,45 ha (pakiet P02) oraz Ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich na 259 sztuk owiec (pakiet G01).
Po przeprowadzeniu w dniach od 18 grudnia 2007 r. do 11 stycznia 2008 r. kontroli w gospodarstwie wnioskodawcy, Kierownik BP ARiMR w S. w dniu [...] marca 2008 r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, na mocy której przyznał płatność w wysokości 146.202,50 zł. Organ podał, iż na zmniejszenie kwoty przyznanej płatności mają wpływ nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli, ponieważ zgodnie z załączonym protokołem z czynności kontrolnych, na działkach rolnych stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej.
Od decyzji Kierownika BP ARiMR w S. skarżący złożył odwołanie
do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., w którym wniósł o odniesienie się przez organ odwoławczy do zastrzeżeń złożonych do protokołu
z czynności kontrolnych, dotyczących redukcji powierzchni oraz dyskwalifikacji działek rolnych oraz prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Zwrócił się o wydanie decyzji zgodnej z deklarowanymi powierzchniami poszczególnych działek rolnych i uwzględnienie prowadzenia rejestru.
Decyzją z [...] maja 2008 r. Nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika BP ARiMR w S. Organ odwoławczy wskazał, że w dniach od 18 grudnia 2007 r. do 11 stycznia 2008 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, o której wnioskodawca został powiadomiony telefonicznie. Kontrolę przeprowadzono na wszystkich zadeklarowanych działkach rolnych. Zgodnie z protokołem z czynności kontrolnych Nr [...] wykryto szereg nieprawidłowości. W pakiecie P02 Utrzymanie pastwisk ekstensywnych, wariant P02b01 - pastwiska nizinne z wypasem tradycyjnym, w którym wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 61,45 ha w 16 działkach rolnych, nieprawidłowości polegają zdaniem organu na zawyżeniu powierzchni 4 działkach rolnych. Dodatkowo na działce rolnej AD inspektorzy stwierdzili, że nie jest prowadzona działalność rolnicza, co skutkuje wykluczeniem powyższej działki z płatności w roku 2007.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że inspektorzy terenowi stwierdzili,
iż producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej,
do prowadzenia, którego został zobowiązany na mocy § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm., dalej w skrócie jako:
rozp. Rady Ministrów) - w przypadku realizacji pakietu P02 prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestr działalności rolnośrodowiskowej), zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania wykonywania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin; rejestr prowadzi się na formularzu udostępnionym przez ARiMR.
Jako dowód wykonano zdjęcia poszczególnych stron rejestru działań agrotechnicznych, prowadzonego przez wnioskodawcę, jako wymaganego załącznika dla jednostki certyfikującej, w zakresie pakietu rolnictwo ekologiczne.
W ocenie organu odwoławczego Kierownik BP ARiMR w S. słusznie, zatem w wydanej decyzji przyznał płatności do wariantu P02b01, ponieważ przepisy
§ 16 ust. 3 nakazują zawiesić płatność rolnośrodowiskową w danym roku,
gdy producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej.
W zakresie pakietu rolnictwo ekologiczne (S02), organ stwierdził nieprawidłowości w wariancie: Trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności (S02b02). Na powierzchnię deklarowaną 51,73 ha inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 41,92 ha.
Organ wskazał również na nieprawidłowości w wariancie uprawy rolnicze
z certyfikatem zgodności (S02a02). Jego zdaniem strona zadeklarowała powierzchnię 127,49 ha. Zgodnie natomiast z protokołem czynności kontrolnych, powierzchnia stwierdzona wyniosła 117,37 ha. W wariancie S02a02, działki rolne
o identyfikatorach AN powierzchnia deklarowana 3,92 ha i AB powierzchnia deklarowana 3,28 ha, inspektorzy terenowi zakwalifikowali jako nieużytek zadrzewiony wpisując wcześniej opisany błąd DR 18. Odwołujący na wyżej wymienionych działkach deklarował uprawę mieszanki motylkowych drobnonasiennych z trawami.
Organ stwierdził też, że wyjaśnienia odwołującego dotyczące braku możliwości użytkowania w całym okresie wegetacyjnym ze względu na podtopienie gruntów przez bobry nie mogą zostać uznane przez organ odwoławczy, ponieważ zgodnie z sekcją XI "Oświadczenia i zobowiązania" wniosku, skarżący zobowiązał się między innymi do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji
o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, przedłużanie, pobieranie
lub wypłacanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych
i poprawy dobrostanu zwierząt. Powyższy obowiązek wynika z art. 68 rozporządzenia.
Nie godząc się z decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, Skarżący złożył skargę do tut. Sądu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Kierownika BP ARiMR w S. w zakresie w jakim pomniejsza przyznaną skarżącemu płatność o kwotę 59.395,80 zł. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty 59.395,80 zł z ustawowymi odsetkami od 1 czerwca 2008 r., z tytułu niezasadnych pomniejszeń płatności oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący powołał się na zastrzeżenia, które złożył do protokołu z czynności kontrolnych. Wskazał, że decyzje organów naruszają przepisy, na które się powołują, jako na podstawy pomniejszeń płatności.
Wyrokiem z dnia 1 października 2008 r. sygn. akt I SA/Bk 267/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na naruszenie przez organy obu instancji art. 7, art. 10 § 1 Kpa, art. 77 § 1 Kpa, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Sąd nakazał również wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności okoliczność związaną z prowadzeniem rejestru działalności rolnośrodowiskowej, wymaganego przepisami prawa (§2 rop. Rady Ministrów), a także ustalić w sposób nie budzący wątpliwości czy kontrola była przeprowadzona tylko na działkach zgłoszonych
przez skarżącego do dopłat rolnośrodowiskowych, czy jak podnosił skarżący również na gruntach, które nie były objęte wnioskiem, a w uzasadnieniu decyzji organ powinien oceniając znaczenie i wartość dowodów dla sprawy wskazać przekonywujące podstaw dokonanej oceny materiału dowodowego i dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Ponadto, zdaniem Sądu, organ I instancji naruszył zasady rządzące procedurą administracyjną, poprzez uniemożliwienie Skarżącemu wglądu na zdjęć działek wykonanych w trakcie kontroli przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] przyznał skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe ONW w pomniejszonej wysokości.
Od powyższej decyzji, Skarżący złożył odwołanie, w którym nie zgodził się
z wynikami kontroli na miejscu.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych
i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
(Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm., dalej w skrócie jako: rozp. Rady Ministrów)
oraz przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
w skrócie: EFOGR (Dz. U. L 153, z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.), które regulują zasady przeprowadzania kontroli gospodarstw rolnych, co do których wystąpiono
o przyznanie płatności, zasady ustalania podstaw do obliczania płatności,
jak również zasady obliczania obniżek i wyłączeń w przypadku stwierdzenia
we wnioskach uchybień będących podstawą przyznania płatności.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w gospodarstwie Skarżącego w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu w dniach 18.12.2007 r. - 11.01.2008 r. nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie pakietu S02 – wariant S02a01 i wariant S02b01 oraz pakietu G01. Stwierdzono natomiast nieprawidłowości w zakresie pakietu S02 (w wariantach S02a02 i S02b02) oraz pakietu P02,
co znalazło potwierdzenie w protokole kontrolnym.
Wyjaśniając kwestię prowadzenia prze Skarżącego dla pakietu P02 rejestru działalności rolnośrodowiskowej, na którą zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z 1 października 2008 r., organ odwoławczy podkreślił, że kontrolujący w protokole czytelnie zapisali,
iż producent rolny prowadzi rejestr działalności rolnośrodowsikowej dla pakietu S02, który nie jest wymagany i nie prowadzi rejestru dla pakietu P02. Powyższe znajduje w potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej (fotografie Nr 3733-3737).
Tym samym za niewiarygodne organ uznał zeznania R. S. (doradcy rolnośrodowiskowego), albowiem jego odpowiedzi w powyższej kwestii były niejednoznaczne i nieprecyzyjne.
Odnośnie twierdzeń skarżącego, iż wcześniej przeprowadzona kontrola
nie miała zastrzeżeń do prowadzonej przez Skarżącego dokumentacji, organ wyjaśnił, że w 2005 r. (w dniu 19 lipca 2005 r. była przeprowadzona kontrola) Skarżący realizował w gospodarstwie wyłącznie pakiet S02 – rolnictwo ekologiczne, dla którego nie było wymogu prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej.
Z uwagi na brak wymaganego przepisami prawa rejestru działalności rolnośrodowiskowej dla pakietu P02, organ nie przyznał płatności do powyższego pakietu, albowiem zgodnie z § 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów, płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zawieszeniu wówczas, gdy producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej.
Odnośnie pakietu S02 – rolnictwo ekologiczne w wariancie S02a02, organ wskazał, że podczas kontroli inspektorzy stwierdzili nieprawidłowości na ośmiu działkach, w tym na sześciu stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej
we wniosku w stosunku do powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli, zaś na dwóch – nie prowadzenie właściwej działalności rolniczej, albowiem w trakcie kontroli stwierdzono występowanie samosiejek drzew, co wskazuje, że działki nie były koszone od kilku lat. Z kolei w wariancie S02b02 kontrola wykazała nieprawidłowości na pięciu działkach – na czterech z nich stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej we wniosku w stosunku do powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli, zaś na jednej – brak prawidłowej działalności rolniczej – działka była porośnięta dużą ilością drzew. Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości, w szczególności zawyżenie powierzchni działek wskazanych we wniosku, organ w zakresie wariantu S02a02 pomniejszył przyznaną płatność o dwukrotną wykrytą różnicę, zaś w odniesieniu
do wariantu S02b02, z uwagi, iż stwierdzone zawyżenie przekraczało 20%, odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej w całości.
Organ odwoławczy podkreślił, że ustalając w sprawie stan faktyczny oprał się na wynikach kontroli na miejscu, odpowiedzi na zastrzeżenia wniesionych
do protokołu z kontroli, dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu czynności kontrolnych oraz załącznikach w postaci szkiców, na których starannie
i szczegółowo zaznaczone zostały powierzchnie wykluczone z naliczania płatności, jak również miejsca, z których wykonano poszczególne fotografie. Organ przyjął,
że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotem kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym Skarżącego były powierzchnie działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Jednocześnie kontrola została przeprowadzona przez wykwalifikowany i doświadczony zespół kontrolny,
który merytorycznie ocenił zaistniały stan roślinności na zadeklarowanych
we wniosku działkach rolnych.
Organ odwoławczy za niezasadne uznał poszczególne zarzuty podniesione przez Skarżącego wobec sposobu pomiaru konkretnych działek oraz ich rolniczego wykorzystywania wskazując szczegółowo, dlaczego okazały się one niezasadne bądź zasadne, ale nie mające wpływu na końcowy wynik sprawy.
Na powyższą decyzję, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kwoty 59 395,80 zł tytułu niezasadnie pomniejszonej płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 7, 8, 9, 12 § 1, 67 § 1, 68, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 Kpa. Zdaniem Skarżącego, organy podczas ponownego rozpatrzenia sprawy nie uwzględniły zaleceń wynikających z wyroku z dnia
1 października 2008 r. i celowo przewlekle prowadziły postępowanie, aby wykazać, że przeprowadzenie ponownej kontroli jest bezzasadne z powodu znacznego upływu czasu. Organ podjął działania w sprawie dopiero w sierpniu 2009 r. Organy miały wyjaśnić, czy kontrola była przeprowadzona tylko na działkach zgłoszonych
we wniosku do dopłat rolnośrodowiskoych, czego przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie uczynili.
Wskazał również, że organy celowo utrudniły mu dostęp do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, albowiem informację o możliwości zapoznania się z całością materiału zostało wysłane w dniu 23 grudnia 2009 r.,
a zatem tuż przed świętami. Takie postępowanie stanowi naruszenie art. 8 Kpa, albowiem nie stanowi pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz świadomości
i kultury pranej obywateli.
W dalszym uzasadnieniu skargi, Skarżący podtrzymał zastrzeżenia
co do przeprowadzonej kontroli, wskazywane w trakcie postępowania,
w szczególności dotyczące nie prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej dla pakietu P02 oraz pakietu S02 dotyczącego rolnictwa ekologicznego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł
o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uwzględnienie skargi może nastąpić w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miałoby ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa dające podstawę
do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przedmiotowej sprawie, Sąd nie stwierdził istnienia którejś
z wymienionych przesłanek, dających podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że sądy administracyjne
nie mają uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (np., jak w omawianej sprawie przyznania skarżącemu płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt), mają wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Orzeczenie sądu administracyjnego stanowi dopiero podstawę uzyskania merytorycznego, zgodnego z prawem, rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej (tu przez Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR).
Podkreślić należy, iż sprawa dotycząca przyznania Skarżącemu płatności
do gruntów rolnych za 2007 r., była już przedmiotem rozpoznania tut. Sądu. Wyrokiem z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 267/08, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S., wskazując, iż w sprawie zostały naruszone przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd nakazał wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności związane z prowadzeniem rejestru działalności rolnośrodowiskowej, wymaganego przepisami prawa (§2 omawianego rozporządzenia Rady Ministrów), a także ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, czy kontrola była przeprowadzona tylko na działkach zgłoszonych przez skarżącego do dopłat rolnośrodowiskowych, czy jak podnosił skarżący również na gruntach, które nie były objęte wnioskiem.
W ocenie Sądu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powyższe zalecenia organy obu instancji wypełniły w sposób prawidłowy, dlatego też nie można wydanym rozstrzygnięciom zasadnie zarzucić naruszenia prawa.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy ARiMR, obok wskazania podstaw merytorycznych wydanych decyzji, w sposób szczegółowy odniosły się do zasad przeprowadzania kontroli na miejscu, sposobów dokonywania pomiarów
przy pomocy urządzeń GPS oraz kwalifikacji osób, przeprowadzających kontrolę. Zgromadzone w sprawie dowody, w szczególności treść protokołu kontroli
oraz dokumentacja fotograficzna, połączona z wyjaśnieniami kontrolerów terenowych, wskazują, że pomiary zostały dokonane wyłącznie na działkach zgłoszonych przez Skarżącego we wniosku o dopłaty rolnośrodowiskowe i poprawy dobrostanu zwierząt. Tym samym, w ocenie Sądu, organy w dostateczny sposób wykazały, iż kontrola, przeprowadzona w gospodarstwie Skarżącego, dotyczyła
w powyższym zakresie jedynie działek zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowych. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż w tym samym okresie
(od 18.12.2007 r. do 11.01.2008 r.) w gospodarstwie skarżącego była przeprowadzana kontrola na miejscu w odniesieniu do wniosków dotyczących przyznania skarżącemu płatność JPO, UPO, PZ oraz płatności ONW, co mogło
u skarżącego wywołać przekonanie, iż zakres kontroli był szerszy, niż treść złożonego wniosku o płatności rolnośrodowiskowe. Tym samym należało przyjąć, że organy wypełniły zalecenia zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 1 października 2008 r.,
w zakresie dotyczącym zakresu przeprowadzonej kontroli. W świetle powyższego zasadnym jest przyjęcie, że protokół z kontroli, sporządzony przez uprawnione osoby i w przypisanej formie, stanowi wiarygodny dowód w sprawie.
Podstawą prawną przeprowadzenia kontroli na miejscu w niniejszej sprawie jest art. 7 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji
i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), zgodnie z którym, Agencja, przeprowadza kontrole udzielania i wykorzystywania pomocy w zakresie zgodności z prawem i ustaleniami planu, zgodnie z przyjętym planem kontroli. Jednocześnie zgodnie z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia
2004 r. kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie warunków i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.
Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności, ze stanem faktycznym
w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych, w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych
jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego, np. odbiornika pomiarów satelitarnych GPS.
Z akt sprawy wynika, iż wszystkie powyższe przesłanki, określające zasady przeprowadzania kontroli, sporządzania raportu oraz składnia do niego zastrzeżeń zostały w sprawie zachowane. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, szczegółowo odniósł się do każdego z podnoszonych przez Skarżącego zarzutów (zarówno na etapie postępowania przed organem I instancji jak i zawartych
w odwołaniu od decyzji) wskazując, dlaczego uznaje je za niezasadne. W ocenie Sądu przedstawiona przez organ II instancji w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji ocena ponoszonych zarzutów jest prawidłowa, zgodna z logiką i zasadami doświadczenia życiowego.
W ocenie Sądu, zgodzić się należy z organami Agencji, że przeprowadzona przez wyspecjalizowanych inspektorów terenowych kontrola na miejscu, była kontrolą rzetelną i obiektywną. Wbrew twierdzeniu skargi, kontrolerzy dokonując pomiarów poszczególnych działek, nie działali jedynie na niekorzyść Skarżącego, albowiem dokonywali rzeczywistych pomiarów poszczególnych działek.
W niektórych przypadkach uznali, iż zadeklarowana przez Skarżącego powierzchnia działek jest zawyżona, w innych przypadkach, że zaniżona. Jak wynika z tabel, stanowiących część uzasadnienia zaskarżonej decyzji (k. 266, 262, 261 akt),
w siedmiu przypadkach (po trzy działki w tabelach nr 1 i 2, jedna w tabeli Nr 3), inspektorzy stwierdzili, iż rzeczywista powierzchnia działek jest wyższa
niż wskazana we wniosku i do rozliczenia płatności uwzględnili powierzchnię wyższą. Powyższe spowodowało, iż sankcje jakie zostały nałożone na Skarżącego z tytułu zawyżenia we wniosku powierzchni zadeklarowanych działek, były znacznie niższe.
Przyjąć zatem należało, iż organy Agencji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wykazały, iż przeprowadzona w grudniu 2007 r. i styczniu 2008 r. kontrola na miejscu była kontrolą rzetelną i odpowiadającą przepisom prawa. Tym samym, wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie było potrzeby przeprowadzania w sprawie ponownej kontroli, albowiem wyniki pierwotnie przeprowadzonej należy uznać
za rzetelne i miarodajne. Jednocześnie należy wskazać, iż wbrew sugestiom Skarżącego, Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 października 2008 r. nie nakazał organom Agencji przeprowadzenia ponownej kontroli, a jedynie wyjaśnienie pojawiających się w sprawie wątpliwości.
Podobnie należało ocenić zarzut skargi dotyczący przewlekłości prowadzonego postępowania. Organ I instancji prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia 1 października 2008 r. otrzymał w dniu 8 stycznia 2009 r. i następnie wystosował
do Skarżącego zawiadomienie o nie załatwieniu sprawy w terminie wyznaczając nowy termin na 28 sierpnia 2009 r. Jednocześnie z akt sprawy wynika,
iż to Skarżący w sierpniu 2009 r. złożył wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie w związku z trwającymi pracami rolnymi,
co spowodowało dalsze wydłużenie całego postępowania o kilka miesięcy.
Również zarzut naruszenia art. 8 Kpa należało uznać za niezasadny.
Jak wynika z akt sprawy, Skarżący w dniu 28 grudnia 2009 r. stawił się w siedzibie organu, zapoznał się ze zgromadzonymi w sprawie dowodami oraz zażądał wydania kserokopii kilku dokumentów, które otrzymał. Niezrozumiałym zatem
jest twierdzenie Skarżącego o naruszeniu przez organy zasady budzenia zaufania obywateli do organów Państwa, skoro Skarżący został prawidłowo pouczony
o przysługujących mu uprawnieniach, z których skorzystał.
Odnośnie prowadzenia przez Skarżącego rejestru działalności rolnośrodowiskowej dla pakietu P02, zgodzić się należy z organami Agencji, iż brak jest dostatecznych dowodów dla przyjęcia, że Skarżący taki rejestr prowadził. Wskazać przede wszystkim należy, iż Skarżący takiego rejestru nie okazał kontrolującym w trakcie kontroli, co znajduje odzwierciedlenie w treści protokołu
z kontroli. Również z dokumentacji fotograficznej (fotografie Nr 3733-3737) wynika, iż dokumentują one rejestr działalności agrotechnicznej dla pakietu S02 – rolnictwo ekologiczne wariant – uprawy rolnicze, a nie wymagany przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. rejestr działalności rolnośrodowiskowej dla pakietu P02. Jednocześnie, wbrew twierdzeniom skarżącego, z zeznań R. S. (k. 230-228), nie wynika w sposób jednoznaczny, iż Skarżący prowadził wymagany rejestr, albowiem świadek nie był w stanie jednoznacznie wypowiedzieć się w tej kwestii. Świadek zeznał, iż rolnik powinien prowadzić jeden rejestr działalności rolnośrodowiskowej i taki rejestr Skarżący prowadził, jednakże jak ustaliły organy, był on prowadzony dla pakietu S02, a nie dla pakietu P02.
W ocenie Sądu niezasadne okazały się także pozostałe zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymaganiom wskazanym w art. 107 § 3 Kpa. Organ wskazał dowody na których oparł się wydając zaskarżoną decyzję - wyniki kontroli na miejscu zawarte w protokole z czynności kontrolnych, dokumentacja fotograficzna oraz szkice działek, stanowiących załącznik do protokołu jak również wskazał przyczyny, z powodu których odmówił wiarygodności innym dowodom,
w tym zeznaniom świadka R. S.
Końcowo należy też stwierdzić, iż organy administracyjne w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Wykazanie w trakcie postępowania zawyżenie powierzchni zadeklarowanych działek w pakiecie S02 wariant S02b02 i s02a02 skutkowało przyznaniem płatności rolnośrodowiskowej
w pomniejszonej wysokości, zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzania Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Z kolei nie prowadzenie przez Skarżącego rejestru działalności rolnośrodowiskowej dla pakietu P02, stosownie do § 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., uzasadniało zawieszenie płatności rolnośrodowiskowej na dany rok.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi,
na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło