II SA/Wa 1196/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie WSA Joanna Kube Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] kwietnia 2010 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] kwietnia 2010 r. i odmówił przyznania J. M. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu do ww. decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39, poz. 353) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym; 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności; 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek; 4. nie ma niezbędnych środków utrzymania. Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS, J. M. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy. Skarżący bowiem w okresie od [...] lutego 1999 r. do [...] stycznia 2006 r. pozostawał bez pracy i nie ma za ten czas okresów ubezpieczenia. Okresy te nie zostały w żaden sposób usprawiedliwione. Skarżący posiada co prawda 24 lata 8 miesięcy i 13 dni okresów składkowych i nieskładkowych, ale już za ostatnie 10-cio lecie, do chwili uznania przez lekarza orzecznika ZUS orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2009 roku za osobę całkowicie niezdolną do pracy od dnia [...] sierpnia 2008 r., miał uznany jedynie okres 3 lat i 4 dni okresów składkowych i nieskładkowych, co nie odpowiada wymaganemu przez przepisy okresowi 5 lat ubezpieczenia. Ponadto Prezes ZUS stwierdził, że podnoszone przez odwołującego się trudne warunki materialne nie stanowią w wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdyż świadczenie to nie ma charakteru socjalnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł zarzut, że nie pracował ze względu na wysokie bezrobocie oraz trudną sytuację rodzinną i majątkową swojej rodziny. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że świadczenie z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest umiejscowione w systemie ubezpieczeń społecznych. Wynika z tego, że musi być ono w określony sposób powiązane z występowaniem określonego okresu ubezpieczenia. Inaczej mówiąc należy brać pod uwagę fakt wypracowania sobie przez stronę przynajmniej minimalnego okresu uprawniającego ją do uzyskania choćby najniższego świadczenia. Przepis art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych służy temu, aby ubezpieczony, który w nadzwyczajnych wypadkach nie uzyskał ubezpieczenia w trybie zwykłym mógł otrzymać choć częściowo wypracowane świadczenia. W rozpatrywanej sprawie pan J. M. na 54 lata życia posiada długi prawie 25-cio letni okres ubezpieczenia, (24 lata, 8 miesięcy i 13 dni), czyli do osiągnięcia okresu 25 lat zabrakłoby mu tylko niespełna siedmiu miesięcy. Okres opłacania ubezpieczenia w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem całkowitej niezdolności do pracy w dniu [...] sierpnia 2008 r. jest także dość długi wynosi bowiem ponad 3 lata. Można uznać zatem, że skarżący prawie wypracował sobie uprawnienie do świadczenia. Jako okoliczność szczególną związaną z niemożliwością nabycia świadczenia w drodze zwykłej powinien być uznany fakt, iż zdarzenie powodujące całkowitą niezdolność do pracy pana J. M. nastąpiło podczas okresu ubezpieczenia, a zatem gdyby nie to zdarzenie, jest pewne, iż skarżący wypracowałby z powodzeniem odpowiedni staż warunkujący przyznanie świadczenia w trybie zwykłym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1891/04, opublikowany w LEX 164761). W tej sytuacji należy uznać, że w sprawie jednak wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które nie pozwoliły skarżącemu na uzyskanie świadczenia w trybie zwykłym. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi