I OZ 53/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 318/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Wojewody Ś. z dnia (...) marca 2010 r. nr (...) w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/GL 318/10 odmówił przyznania prawa pomocy S.i B. w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Ś. z dnia (...) marca 2010 r. nr (...) w przedmiocie statusu bezrobotnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w dniu 4 listopada 2010 r., po ogłoszeniu wyroku, S. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się ustanowienia pełnomocnika z urzędu deklarując, że jest osobą bezrobotną, prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe oraz posiadającą zasoby pieniężne w kwocie 30.000 zł. Zaznaczył również, iż nie posiada przedmiotów wartościowych ani nieruchomości oraz że nie uzyskuje żadnego dochodu. Przedłożone przez skarżącego dokumenty uznano za niewystarczające dla oceny jego sytuacji materialnej dlatego wezwaniem z dnia 23 listopada 2010 r. zwrócono się do S. B. o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołał przez wskazanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, wykazania kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego oraz kosztów bieżącego utrzymania. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo, w którym oświadczył, że nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, załączając dowody (paragony fiskalne) zakupu artykułów spożywczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając sytuację materialną skarżącego, który pomimo wezwania przez Sąd, nie przedłożył informacji w postaci dokumentów mających na celu zweryfikowanie jego sytuacji finansowej Sąd ustalił, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i nie ma żadnych dochodów, posiada natomiast środki pieniężne w kwocie 30.000 zł. Z dowodów doręczenia skarżącemu pism zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym Sąd ustalił, że zamieszkuje on ze swoją siostrą oraz jej synem, bowiem osoby te często odbierają korespondencję skarżącego. Skarżący mieszka w O. przy ul. P., jednak nie jest właścicielem zajmowanego lokalu. W ocenie Sądu I instancji powyższe okoliczności wskazują, że S. B. nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nadto posiadane przez skarżącego środki pieniężne w wysokości 30.000 zł nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący należy do kręgu osób ubogich, do których kierowana jest pomoc Państwa. Niewielka część wskazanej kwoty wystarczy na pokrycie kosztów postępowania. Prawo pomocy jest kierowane do osób najbiedniejszych, nieposiadających w zasadzie środków na bieżące potrzeby życia codziennego; nie można bowiem w każdym przypadku obciążać państwa kosztem prowadzonych we własnym interesie postępowań sądowych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. B. podnosząc, że ustawa gwarantuje mu jako obywatelowi uczestnictwo w życiu publicznym oraz pomoc w uzyskaniu pracy, nadto wbrew twierdzeniu Sądu, nie żyje poniżej minimum socjalnego, bowiem takiego nie posiada. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, dodatkowo strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09, Lex 552404). Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżący pomimo wezwania Sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę jego sytuacji materialnej, wezwania tego we wskazanym zakresie nie wykonał. Niezależnie od tego za prawidłową należy uznać ocenę przyjętą w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Posiadanie środków pieniężnych w wysokości 30000 zł, jak podał skarżący, pozwala przyjąć, że jest w stanie ponieść koszty zainicjowanego przez siebie postępowania sądowego, które stanowią niewielką część tej kwoty. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.