II OSK 2962/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-07

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Elżbieta Kremer, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu inspekcji sanitarnej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu może zostać utrzymana mimo sprzeciwu pracownika i rozbieżności w opiniach lekarskich?
Ratio decidendi
Organ administracji jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym przez uprawnione jednostki orzecznicze i nie może samodzielnie dokonywać odmiennej oceny dokumentacji lekarskiej, jeśli orzeczenia te nie budzą wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Brak rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych przez jednostkę orzeczniczą wyklucza stwierdzenie choroby zawodowej u pracownika, nawet jeśli występuje narażenie zawodowe.
Stan faktyczny
Z. S., nauczycielka z wieloletnim stażem, złożyła wniosek o stwierdzenie choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Organ I i II instancji, po badaniach lekarskich w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we Wrocławiu oraz Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, wydały decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżąca kwestionowała rozstrzygnięcie, powołując się na rozbieżności w opiniach lekarskich i dokumentację medyczną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant: asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 389/10 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 r. oddalił skargę Z. S. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zaskarżoną decyzją Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, po rozpoznaniu odwołania Z. S. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2009 r. o braku podstaw do stwierdzenia u odwołującej się choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej wydanej decyzji powołał się na art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 ust. 1 i 4 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organy uwzględniły, iż Z. S. pracowała w okresie od 10.02.1972 r. do 21.02.1972 r. jako nauczycielka w Szkole Podstawowej Nr [...] w W., od 22.03.1972 r. do 30.06.1972 r. jako nauczycielka w Szkole Podstawowej Nr [...] w W., od 16.09.1972 r. do 20.08.1978 r. jako nauczycielka w Szkole Podstawowej Nr [...] w W., od 21.08.1978 r. do 30.08.2006 r. jako nauczycielka i wychowawca świetlicy w Szkole Podstawowej Nr [...], Zespole Szkół Nr [...] w Zespole Szkół Integracyjnych w W., a od 01.09.2006 r. przebywa na emeryturze. Odwołująca się była badana w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we Wrocławiu, który w dniu [...].02.2009 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u Z. S. choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15). Placówka ta na podstawie trzykrotnego badania laryngologiczno-foniatrycznego z videostroboskopią rozpoznała u odwołującej się: "przewlekły podsychający nieżyt nosa i gardła, zaburzenia czynnościowe głosu dużego stopnia - utrwalone o typie fonastenii". W wyniku przeprowadzonych badań nie stwierdzono u odwołującej się zmian wymienionych w obowiązującym wykazie chorób zawodowych takich jak: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Stwierdzono natomiast przewlekły podsychający nieżyt gardła i nosa oraz zaburzenia czynnościowe głosu dużego stopnia, które nie figurują w w/w wykazie. Z.S. została skierowana w trybie odwoławczym na badania do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, który w dniu [...] czerwca 2009 r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u odwołującej się choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15). Placówka II stopnia diagnostycznego w wyniku przeprowadzonych badań, w tym konsultacji laryngologicznej i foniatrycznej oraz badania videostroboskopowego ustaliła następujące rozpoznanie: przewlekle proste zapalenie krtani z zaostrzeniem w odcinku tylnym, dyskoordynację oddechowo-fonacyjną dużego stopnia na tle czynnościowym oraz czynnościowe zaburzenia głosu. W uzasadnieniu podała, że: "przeprowadzona aktualnie ocena wydolności głosowej krtani metodą videostroboskopową wykazała, że fałdy głosowe są symetryczne przy fonacji i oddychaniu, gładkie, z zaznaczoną siatką naczyń. Okresowo brak jest pełnego zwarcia fonacyjnego na całej długości głośni, okresowo zwarcie fonacyjne jest pełne. Widoczne jest przekrwienie tylnego odcinka krtani. Drgania fałdów głosowych są niejednakowe, niejednoczesne, nieregularne, o zmniejszonej amplitudzie. Przesunięcie brzeżne obustronnie obecne. Poziom fałdów głosowych równy. Nie występuje tendencja do fonacji rzekomej. Nie wykazano zmian organicznych w zakresie krtani uznanych za typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych bądź niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu (poz. 15). Stwierdzone obecnie zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych. Udokumentowane wieloletnie narażenie na wzmożony wysiłek głosowy stanowi tylko jeden z warunków koniecznych do rozpoznania choroby, który w/w spełnia. Placówka ta podała, że wnioskowanie w toczącym się postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym w trybie odwoławczym oparte zostało na wynikach badania laryngologicznego, foniatrycznego i videostroboskopowego oraz na analizie całej dokumentacji dołączonej do skierowania, w tym dokumentacji lekarskiej z Poradni Foniatrycznej we Wrocławiu. W związku z wejściem w życie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we Wrocławiu w dniu [...] sierpnia 2009 r. zwrócił się do jednostek orzeczniczych, które badały odwołującą się, o weryfikację wydanych orzeczeń lekarskich w myśl nowych przepisów. W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2009 r. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi podał, że nie widzi podstaw do weryfikacji wydanego przez siebie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2009 r., motywując to § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zaś Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu w odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2009 r. poinformował, że Z. S. była badana w Ośrodku w dniach [...] października 2008 r., [...] listopada 2008 r. i [...] stycznia 2009 r. Po przeprowadzeniu badania stwierdzono zmiany w narządzie głosu, które nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Wobec powyższego, po ponownej analizie zgromadzonej dokumentacji medycznej, w tym ocenie badania foniatrycznego oraz narażenia zawodowego, podtrzymuje dotychczasową opinię o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Na podstawie w/w orzeczeń i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we Wrocławiu wydał w dniu [...] listopada 2009 r. decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u Z. S. choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15). Od powyższej decyzji Z. S. odwołała się, nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem. Podniosła, że występujące u niej schorzenia zostały spowodowane warunkami pracy, a opinie lekarskie są rozbieżne. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, po przeanalizowaniu całości dokumentacji skierował w postępowaniu odwoławczym w dniu [...] stycznia 2010 r. pismo do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi celem weryfikacji orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2009 r. zgodnie z nowym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Ponadto zwrócił się o odniesienie się do kwestii różnic między badaniami foniatrycznymi wykonanymi w jednostkach orzeczniczych a załączoną dokumentacją medyczną, tj. wynikiem badania laryngologicznego z dnia [...] listopada 1994 r. oraz opinią wydaną przez biegłego lekarza Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia [...] marca 2008 r. W odpowiedzi z dnia [...] marca 2010 r. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi podał, że w trakcie badania w dniu [...] maja 2009 r. stwierdzono u odwołującej się okresowy brak zwarcia fonacyjnego na całej długości głośni, okresowo zaś uzyskano pełne zwarcie fonacyjne, co świadczy o czynnościowym charakterze zaburzeń głosu występujących u badanej. Zmiany trwałe spowodowane niedowładem mięśni wewnętrznych krtani charakteryzują się stałą niewydolnością fonacyjną głośni (brak pełnego zwarcia na całej długości głośni, ewentualnie zwarcie wrzecionowate podczas każdej próby fonacji). Wskazał, że we wcześniejszych okresach rozpoznanie takie postawiła jedynie biegła sądowa dr n. med. E. K. w swojej opinii z dnia [...] marca 2008 r. Należy jednak - jak wskazał Instytut Medycyny Pracy - zwrócić uwagę, że powyższe badanie przeprowadzone było jedynie w laryngoskopii pośredniej, nie pozwalającej na dokładną ocenę pracy fałdów głosowych. Biegła nie wykonała wymaganego w obecnej dobie badania wideostroboskopowego i nie jest specjalistą w zakresie foniatrii. W końcowej części swojego pisma Instytut Medycyny Pracy dodał, że ze względu na fakt, że wszystkie wątpliwości rozstrzygane są na korzyść badanego, proponuje skierować odwołującą się na ponowne badania w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi. W odpowiedzi na w/w pismo Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, Z. S. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. wniosła o nieprzedłużanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia. W tej sytuacji, po analizie całości dokumentacji, Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że jednostka I szczebla diagnostycznego, to jest Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu, rozpoznał u odwołującej się przewlekły podsychający nieżyt gardła i nosa, zaburzenia czynnościowe głosu dużego stopnia. Natomiast w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, to jest w jednostce II szczebla diagnostycznego stwierdzono zmienny obraz krtani w czasie fonacji (okresowo brak pełnego zwarcia fonacyjnego na całej długości, okresowo pełne zwarcie na całej długości), co świadczy o zaburzeniach czynnościowych w obrębie narządu głosu. Organ ponadto dodał, że Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. wyjaśnił, że zmiany trwałe spowodowane niedowładem mięśni wewnętrznych krtani charakteryzują się stałą niewydolnością fonacyjną głośni (brak pełnego zwarcia na całej długości głośni, ewentualnie zwarcie wrzecionowate podczas każdej próby fonacji). Ponadto po analizie całości dokumentacji medycznej w/w Instytut stwierdził, że we wcześniejszych okresach rozpoznanie takie postawiła jedynie biegła sądowa dr n. med. E. K. w swojej opinii z dnia [...] marca 2008 r. Zauważył jednak, że powyższe badanie przeprowadzone było jedynie w laryngoskopii pośredniej, nie pozwalającej na dokładną ocenę pracy fałdów głosowych. Biegła nie wykonała wymaganego w obecnie badania wideostroboskopowego i jest specjalistą w zakresie laryngologii, a nie foniatrii. Reasumując podano, że stwierdzony obraz kliniczny zmian w narządzie głosu u odwołującej się nie odpowiada skutkom zdrowotnym wymienionym w poz. 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. pod postacią guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Schorzenia obserwowane u Z. S. nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych jako skutek przeciążenia narządu głosu i nie mogą być uznane za chorobę zawodową u nauczyciela. W tej sytuacji Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu podał, że po wnikliwej analizie zgromadzonej dokumentacji oraz w związku z orzeczeniami o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu (poz. 15) w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r., nie znalazł podstaw prawnych, ani merytorycznych do zmiany decyzji I instancji w związku z czym orzekł jak w sentencji zaskarżonej decyzji. Z. S. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której podała, że nie zgadza się z jej treścią. Zarzuciła, że orzeczenia lekarskie nie są spójne, nie uwzględniono przedłożonej przez nią dokumentacji lekarskiej, w szczególności badania laryngologicznego z dnia [...] listopada 1994 r. oraz opinii wydanej przez biegłego lekarza Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia [...] marca 2008 r. Podniosła, że ma problemy z aparatem głosowym, ponieważ przez 34 lata pracowała jako nauczyciel i wychowawca w okresie wyżu demograficznego, a w ostatnich latach swojej pracy zawodowej także z młodzieżą niedosłyszącą i niepełnosprawną. Powołując się na powyższe wniosła o zapoznanie się z całą dokumentacją i rozstrzygniecie sprawy na jej korzyść, stwierdzenie choroby zawodowej aparatu głosowego i przyznanie renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd stwierdził, że dokonując oceny zaskarżonej decyzji nie sposób stwierdzić, by decyzja ta naruszała przepisy prawa materialnego, bądź przepisy postępowania administracyjnego, a tym samym, by istniały w sprawie podstawy do uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Sąd stwierdził, że w opisanej sytuacji organy rozpoznające sprawę trafnie przyjęły, mając na względzie treść wydanych w sprawie przez uprawnione jednostki orzecznicze obydwu stopni orzeczeń lekarskich, że stwierdzony obraz kliniczny zmian w narządzie głosu u skarżącej nie odpowiada skutkom zdrowotnym wymienionym w poz. 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych pod postacią guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Za prawidłowe Sąd uznał również stanowisko organów obu instancji, że schorzenia obserwowane u skarżącej nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych jako skutek przeciążenia narządu głosu, w związku z czym nie mogą być uznane za chorobę zawodową u nauczyciela. Wbrew zarzutom skargi, Sąd uznał, że orzeczenia lekarskie wydane w sprawie przez uprawnione do tego jednostki orzecznicze zostały podjęte nie tylko na podstawie przeprowadzonego przez te jednostki badania skarżącej, ale także z uwzględnieniem całości dokumentacji lekarskiej, w tym badania laryngologicznego z dnia [...] listopada 1994 r. i opinii biegłego lekarza Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia [...] marca 2008 r. dr n. med. E. K., do których to badań Instytut Medycyny Pracy w Łodzi odniósł się w szczegółowo w swoim piśmie z dnia [...] marca 2010 r. Wprawdzie w końcowej części owego pisma Instytut Medycyny Pracy podał, że ze względu na fakt, że wszystkie wątpliwości rozstrzygane są na korzyść badanego, proponuje skierować odwołującą się na ponowne badania w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, jednakże jak zauważył Sąd, w odpowiedzi na powyższe stanowisko Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, skarżąca w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. wniosła o nieprzedłużanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia. Nie można w tej sytuacji zarzucić organowi naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że rozpoznając sprawę organ administracji nie wyjaśnił wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Z akt sprawy bowiem wynika, że zaskarżona decyzja została wydana po wszechstronnej analizie wszystkich dowodów zebranych w sprawie w sposób wyczerpujący. Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem sądów administracyjnych, orzeczenia lekarskie wydane w sprawie przez uprawnione do tego jednostki orzecznicze właściwe do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego i organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest nimi związany. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Zatem, organ administracji, prowadzący postępowanie w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie jest uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, odmiennej w swej treści od orzeczeń wydanych w sprawie przez jednostki orzecznicze wskazane w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Konkludując Sąd stwierdził, że brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych przez upoważnioną placówkę diagnostyczną, uniemożliwia stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej. Nie ma w tej sytuacji znaczenia okoliczność, że skarżąca wykonywała pracę w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, skoro rozpoznanemu u niej schorzeniu nie można przypisać cech choroby zawodowej wymienionej pod poz. 15 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, a uprawnione do tego jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej, o jakiej mowa wyżej. W świetle powyższego Sąd uznał, że decyzje zaskarżonej treści są prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają one zarówno przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę orzekania w sprawie, jak i przepisów procedury administracyjnej. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zawiera trafne rozstrzygnięcie w związku z dokonanymi przez uprawnione jednostki diagnostyczne rozpoznanie - nie występowanie u skarżącej choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych). W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Z. S., zastąpiona przez pełnomocnika z urzędu, podniosła następujące zarzuty: 1) naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z art. 2351 Kodeksu pracy i § 8 ust. 1 i 4 w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jak również art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, 2) istotne dla wyniku sprawy naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w zw. z art. 1 § 2 ustawy o ustroju sądów administracyjnych, a także w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 75 § 1 k.p.a. - na skutek oddalenia skargi Z. S. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, bądź też jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie stwierdziwszy przesłanek zaistnienia nieważności niniejszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zgodnie z powołanym w podstawach skargi kasacyjnej art. 2351 oraz art. 2352 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie zaś choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Jak przyjęto w orzecznictwie sądowym, definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W świetle natomiast § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej z rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje nadal aktualność (sygn. akt OPS 3/02, ONSA 2003/1/4). Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma zatem prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organ winien zatem ocenić orzeczenie jako dowód w postępowaniu z zachowaniem kanonów wyznaczonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Podnosząc zarzut naruszenia § 8 ust. 1 i 4 oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych autor skargi kasacyjnej wywodzi, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pominął wymowę dowodu przeciwstawnego w postaci opinii biegłego z listy Sądu Okręgowego, w której zawarte jest rozpoznanie niedowładu strun głosowych z dysfonią oraz przewlekłego nieżytu zanikowego nosa i gardła. Nadto autor skargi kasacyjnej podkreśla, że zgromadzone w postępowaniu dowodowym stanowiska Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J.Nofera w Łodzi okazały się być niejednolite i pozbawione waloru stanowczości. Odmawiając słuszności powyższym twierdzeniom wskazać trzeba, że kwestia odmiennych w ocenach opinii lekarskich będących wynikiem przeprowadzonych badań lekarskich, zwłaszcza w kontekście przeciwstawnej opinii biegłego przedstawionej przez skarżącą, była przez organ w toku prowadzonego postępowania wyjaśniana. W odpowiedzi na stosowne wezwanie organu Instytut Medycyny Pracy w Łodzi poinformował organ, iż nie znalazł podstaw do zmiany uprzednio wydanego w tej sprawie orzeczenia, stanowisko to odpowiednio argumentując. A zatem treść orzeczeń lekarskich uprawniała organ do przyjęcia braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu wymienionej pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Brak zaś któregokolwiek elementu wymienionego w art. 2351 Kodeksu pracy, wyklucza orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej. Uznając natomiast za nieuzasadnione zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania stwierdzić trzeba, że przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe nie było obarczone wadami uzasadniającymi uchylenie wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Zauważyć trzeba, że przypadek chorobowy skarżącej dwukrotnie poddany został ocenie w dwóch instancjach – zarówno przez Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu jako jednostkę orzeczniczą I stopnia, jak i Instytut Medycyny Pracy im. J.Nofera w Łodzi jako jednostkę orzeczniczą II stopnia. Z orzeczeń lekarskich wydanych przez wskazane jednostki wynika, iż brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Co więcej, przedstawiona przez stronę w toku postępowania odwoławczego dodatkowa opinia biegłego lekarza, została przesłana do Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J.Nofera, jednakowoż nie dostarczyła ona danych mogących wpłynąć na treść wydanego już orzeczenia lekarskiego, co zaznaczono w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. (k. 45 akt adm.). Nie sposób zatem zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że doszło do zaniechania dokładnego wyjaśnienia przez organy stanu faktycznego niniejszej sprawy, a tym samym naruszenia dyspozycji art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., co doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia z funduszy Skarbu Państwa dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu rozpoznany będzie przez wojewódzki sąd administracyjny wg. zasad określonych w art. 258-262 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło