I SA/Wa 1646/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Agnieszka Miernik Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. Z. od decyzji Wójta Gminy S. nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającej W. Z. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla S. C. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podało, że organ pierwszej instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, w oparciu o którą nie zaliczył wnioskodawczyni do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, ustalając, iż wnioskodawczyni W. Z. jest osobą, na której nie ciąży prawny obowiązek alimentacyjny uzasadniający konieczność sprawowania opieki na niepełnosprawną S. C. Wnioskiem z dnia 21 maja 2010 r. W. Z. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną S. C. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podniosło, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że W. Z. nie podejmuje zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad babcią swojego męża – S. C., która posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i zachodzi konieczność sprawowania nad nią całodobowej opieki, co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] września 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło, że podstawę prawną rozpoznania wniosku stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Świadczenie pielęgnacyjne ma charakter opiekuńczy, a jego przyznanie i cel zostały określone w ar. 17 tej ustawy. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: (1) matce albo ojcu, (2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, (3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., W. Z. nie jest osobą podmiotowo uprawnioną do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z przepisu tego wynika, iż aby uzyskać prawo do przedmiotowego świadczenia, osoba ubiegająca się o nie musi być ustawowo (Kodeks rodzinny i opiekuńczy) obciążona obowiązkiem alimentacyjnym. W świetle art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. S. C., która wymaga opieki, jest osobą spokrewnioną w linii prostej z mężem W. Z. - jest babcią M. Z. lecz z wnioskodawczynią, czyli osobą sprawującą opiekę, nie łączy jej żądny stopień pokrewieństwa. W związku z tym jest bezspornym, zdaniem organu, że w sprawie nie istnieje pokrewieństwo, z którym związany jest obowiązek alimentacyjny obejmujący wyłącznie krewnych w linii prostej, niezależnie od stopnia oraz krewnych w linii bocznej pierwszego stopnia czyli rodzeństwo. Organ pierwszej instancji słusznie wiec uznał, że W. Z. nie spełnia ustawowych przesłanek do udzielenia jej świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ nie można jej zaliczyć do kręgu osób uprawnionych, w świetle art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną S. C. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła W. C., podnosząc, że sprawuje faktyczną opiekę nad niepełnosprawną babcią męża, i uważa, że spełnia wszelkie warunki do udzielenia jej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż z uwagi na opiekę nad chorą nie może podjąć zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. 2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającą W. Z. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla S. C. 3. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona, jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa. Sąd nie podziela zarzutów skargi. 4. Zgodnie z art.17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:(1) matce albo ojcu, (2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, (3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - "Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.", zgodnie zaś z art. 617 § 1 tego Kodeksu, krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej. Tak więc krewnymi w linii prostej są zstępni i wstępni - zstępnym jest syn, wnuk, wstępnym - ojciec i dziadek, rodzeństwem zaś osoby mające choćby jednego wspólnego przodka. 5. Z akt sprawy, w tym z oświadczenia złożonego przez skarżącą W. Z. w dniu 21 maja 2010 r. wynika, iż osoba na którą ubiega się ona o świadczenie pielęgnacyjne, jest babcią jej męża – M. Z., w związku z czym, mając na uwadze powyższe przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stwierdzić należy, iż krewnym w linii prostej S. C. jest jej wnuk – M. Z., natomiast krewną S. C. nie jest żona wnuka - W. Z.. Jeśli więc skarżąca nie jest krewną, nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem S. C. Z akt sprawy wynika również, iż S. C., ur. [...] stycznia 1917 r., legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] września 2004 r., i ze względu na niepełnosprawność wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. 6. Podzielić więc należy stanowisko organu, iż W. Z. nie jest osobą podmiotowo uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, z przepisu bowiem wynika, że aby takie prawo uzyskać, osoba ubiegająca się o nie musi być ustawowo obciążona obowiązkiem alimentacyjnym, stosownie do art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Obowiązek dostarczenia środków utrzymania obciąża krewnych w linii prostej i rodzeństwo, czyli, np. wnuka wobec babci, ale obowiązku takiego nie posiada żona tego wnuka wobec babci swojego męża. 7. Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. 8. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.