II OSK 327/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Budowlano -Mieszkaniowej "T." w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1469/10 w sprawie ze skargi B. Ż. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od B. Ż. na rzecz Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej "T." w Warszawie kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II OSK 327/11 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. VII SA/Wa 1469/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi B. Ż. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych - uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku podano, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy nakazał Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "T." wykonanie robót budowlanych, polegających na zlikwidowaniu stanowiska postojowego nr [...] wyznaczonego z naruszeniem przepisów prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w garażu podziemnym w budynku wielorodzinnym przy ul. G. [...] b w Warszawie, znajduje się użytkowane stanowisko postojowe nr [...] nie spełniające wymogów określonych w przepisach budowlanych /rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10 z 1995 z późn. zm./ Zatwierdzony projekt budowlany nie przewidywał stanowiska postojowego nr [...]. Parametry tego stanowiska nie spełniają wymogów § 104 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "T." uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przez organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z oświadczeniem Spółdzielni, od chwili przekazania budynku do użytkowania żadnych robót związanych ze zmianą wymiarów stanowisk postojowych nie wykonano i w takim stanie jak obecnie stanowiska te zostały przyjęte do użytkowania. Nadto z oświadczenia wynika, że parking podziemny wyodrębniony jest jako jeden samodzielny lokal niemieszkalny (garaż). Udziały we współwłasności garażu posiadają na podstawie zawartych aktów notarialnych poszczególni mieszkańcy budynku. Z tych względów zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie mają zastosowania przepisy prawa budowlanego, gdyż ma ona ma charakter cywilnoprawny. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożył B. Ż., wskazując, że zatwierdzony projekt budowlany nie przewidywał miejsca parkingowego nr [...]. Jego wykonanie stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, szczególnie, że nie odpowiada ono warunkom technicznym jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jego wydzielenie zakłóca korzystanie przez niego z miejsca nr [...]. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że stosownie do art. 138 § 1 Kpa organ odwoławczy w pierwszej kolejności powinien dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W tym celu, co wynika wyraźnie z art. 136 kpa, organ odwoławczy może na żądanie strony lub z urzędu przeprowadzić postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego rodzaju postępowanie organowi, który wydał rozstrzygnięcie. Art. 138 § 1 pkt 2 wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego. Ograniczenie wypływa z kryterium umorzenia postępowania prowadzonego przez organ I instancji, a zatem tylko do przypadków, gdy to postępowanie było bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi natomiast w sytuacji, gdy nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu I instancji, nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, która czyniłaby wydanie decyzji prawnie niemożliwym. Jak wynika z akt postępowania miejsce postojowe nr [...] w garażu podziemnym budynku przy ulicy G. [...] b w Warszawie, nie było przewidziane w dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją udzielającą pozwolenia na budowę tego budynku. Nie można zaakceptować stanowiska Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na treści rozstrzygnięcia wobec faktu przeniesienia udziału we współwłasności garażu na właścicieli lokali mieszkalnych (na podstawie zawartych aktów materialnych), co przesądza o cywilnoprawnym charakterze sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "T." w Warszawie, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszeni art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że sprawa niniejsza ma charakter administracyjny a nie cywilnoprawny, a także błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie poprzez przyjęcie, że nastąpiło odstępstwo od projektu w wyniku wybudowania /stworzenia/ miejsca postojowego nr [...], które nie było przewidziane w projekcie, co skutkowało naruszeniem art. 1 ppsa, art. 3 § 2 pkt 1 ppsa w związku z wyżej wskazanymi przepisami. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania to jest art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 153 ppsa i w zw. z art. 3 § 1 ppsa poprzez brak wskazań co dalszego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że sporne miejsce postojowe było przewidziane w dokumentacji projektowej budynku. W dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie zawierało przepisów wprowadzających minimalne wymogi długości miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym. Ponadto do przedmiotowego miejsca, którego likwidacji domaga się skarżący, tytuł prawny ma nabywca lokalu wraz z przynależnym miejscem postojowym. Z powyższej okoliczności wynikają skutki prawne, które nie mogą być pomijane w niniejszym postępowaniu. Sąd I instancji w sposób wadliwy przesądził, że w niniejszej sprawie doszło do odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, nie zawierając przy tym żadnych wskazań co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Kluczową w sprawie kwestią podnoszoną przez wnoszącą skargę kasacyjną Spółdzielnie jest to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie uznał za naruszające prawo procesowe, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, wydanie decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa w sytuacji gdy w sprawie chodzi o żądanie, wniesione przez jednego z użytkowników miejsc postojowych w garażu podziemnym, usunięcia określonego miejsca postojowego /nr [...]/, podczas gdy w zaskarżonej decyzji słusznie przyjęto, że rozstrzygnięcie sporu dotyczącego miejsc postojowych pomiędzy współwłaścicielami stanowi sprawę cywilną, a nie administracyjną /powinna być rozstrzygnięta przez sąd powszechny, a nie administracyjny/. Jak to wynika z materiału zgromadzonego w aktach sprawy istotnie miejsca postojowe w garażu wraz z prawem do konkretnych lokali były przedmiotem umów zbycia zawieranych przez spółdzielnię, co potwierdził również przebieg rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Niezależnie od tego, nie jest również sporna kwestia, iż dokumentacja projektowa dla przedmiotowego budynku, także dotycząca garażu i znajdujących się w nim miejsc postojowych została zatwierdzona decyzją administracyjną w czasie, kiedy nie obowiązywały jeszcze przepisy określające warunki techniczne w zakresie miejsc postojowych. Okoliczności te zdają się wskazywać to, iż przedwcześnie Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzje bez wnikliwego uwzględnienia określonego stanu faktycznego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji na podstawie art. 185 § 1 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt. 2 ppsa.