II SA/Po 502/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-11-05

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Jakub Zieliński, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która została sprzedana lub na której ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r.), podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, które zostało wyłączone na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwagi na sprzedaż nieruchomości lub ustanowienie na niej prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej przed 1 stycznia 1998 r., podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Brak jest materialnoprawnej podstawy do prowadzenia postępowania administracyjnego w takiej sytuacji, co skutkuje jego formalnym załatwieniem poprzez umorzenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców H. S. o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1952 r. Starosta P. umorzył postępowanie, uznając, że roszczenie nie przysługuje z uwagi na ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich (właścicieli lokali) przed 1 stycznia 1998 r., co wyłącza możliwość zwrotu na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda Wielkopolski utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucali błędną wykładnię przepisów i twierdzenie, że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2010 r. sprawy ze skargi D. K., Z. S., J. S., P. S., A. S., M. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2010r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę /-/T. Świstak /-/E. Brychcy /-/J. Zieliński Starosta P. decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] działając na podstawie art. 104 § 2 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 216 ust. 1 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) działając jako organ wyznaczony do załatwienia sprawy postanowieniem Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2004 r. umorzył postępowanie o zwrot nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], ark. mapy [...], obręb Ł., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta P., prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w P.. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania w niniejszej sprawie, zebrany w sprawie materiał dowodowy, a następnie dokonaną ocenę prawną. Wskazał, że postanowieniem z [...] 2004 r. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ działający z up. Prezydenta Miasta P. jako prezydenta miasta na prawach powiatu przekazał według właściwości Wojewodzie Wielkopolskiemu wniosek H. S. o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda postanowieniem z [...] 2004 r. z uwagi na konieczność wyłączenia Prezydenta Miasta P. jako organu wykonawczego reprezentującego miasto na zewnątrz, a także jako pracownika urzędu miasta i jednocześnie sprawującego funkcje starosty, orzekł o jego wyłączeniu i wyznaczył Starostę P. do rozpatrzenia niniejszej sprawy. Starosta wyjaśnił, że na podstawie orzeczenia z [...] 1952 r. i orzeczenia o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość z [...] 1954 r. wywłaszczono nieruchomość położoną w P. przy ul. C., zapisaną w księdze wieczystej [...] P. – Ł. tom [...] wkl. [...] Sądu Powiatowego dla m. P. w P. Wywłaszczoną nieruchomość przeznaczono na zabudowę zwartą wielokondygnacyjną. Wnioskodawczyni H. S. zmarła, a spadek po niej zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w P., sygn. akt [...] z [...] 2008 r. nabyli D. K., Z. S., J. S., A. S., P. S. i M. S. Pismem z 2 marca 2009 r. wszyscy spadkobiercy zmarłej wnioskodawczyni złożyli wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Są zatem jedynymi osobami uprawnionymi do ubiegania się o zwrot tej nieruchomości. Organ na podstawie mapy stanu prawnego z [...] 1999 r. ustalił, że wywłaszczonej nieruchomości odpowiadają obecnie części działek nr [...] i [...]. Zaznaczył przy tym, że przedmiotem niniejszej sprawy jest jedynie działka nr [...]. Starosta wyjaśnił, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: ugn) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacja tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Dla dopuszczalności zwrotu zbędnej na cel wywłaszczenia części nieruchomości wystarczającym jest spełnienie jednego z w/w warunków. Jednakże roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ugn nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Starosta stwierdził, że przedmiotowa część działki nr [...] zapisana jest w księdze wieczystej KW nr [...] na rzecz Miasta P. Z ksiąg lokalowych wynika, że udziały właścicieli lokali w prawie użytkowania wieczystego dotyczą nieruchomości gruntowej stanowiącej własność miasta P. wpisanej w tejże księdze. Pierwszy taki udział został ustanowiony i wpisany w 1977 r. na podstawie umowy sprzedaży lokali z dnia [...] 1977 r. (dowód KW nr [...]). Kolejne były wpisywane w latach następnych do 1999 r. Okoliczność ta wyłącza możliwość dochodzenia roszczenia o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Skoro bowiem z art. 229 ugn wynika brak materialnoprawnej podstawy do zgłoszenia roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, to postępowanie administracyjne nie może być prowadzone, przez co staje się ono bezprzedmiotowe i podlega, zgodnie z art. 105 § 1 kpa, umorzeniu. Spadkobiercy wnioskodawczyni wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, żądając jej uchylenia. Podnieśli, iż Starosta w uzasadnieniu decyzji wskazał, że skoro przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc przed 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to ujawniono w księdze wieczystej to roszczenie określone w art. 136 ust. 3 ustawy nie przysługuje. Zdaniem odwołujących analiza treści zaskarżonej decyzji nie daje odpowiedzi na rzecz kogo ustanowiono prawo użytkowania wieczystego i czy można na tej podstawie stwierdzić, iż są to osoby trzecie. Tymczasem ustalenie na rzecz kogo zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego jest okolicznością kluczową dla sprawy, albowiem ustalenie, że użytkownikiem wieczystym nie jest osoba trzecia daje podstawy do stwierdzenia, że skarżący mogą ubiegać się o zwrot nieruchomości. Starosta w toku postępowania nie badał tej okoliczności, nie wezwał też tych podmiotów do udziału w sprawie. W postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stronami są zaś nie tylko byli właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni oraz gmina będąca właścicielem obecnym, lecz również podmioty będące użytkownikami wieczystymi lub nabywcami tej nieruchomości lub nieruchomości powstałych z jej podziału. Ponadto w ocenie odwołujących przedmiotowe postępowanie o zwrot nieruchomości zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem uprawnieni do domagania się jej zwrotu zwracali się przed tą datą do różnych instytucji państwowych. Zatem przepis art. 229 ugn nie obowiązywał w chwili wszczęcia niniejszego postępowania. W konsekwencji przepis, na podstawie którego organ wykluczył, roszczenie odwołujących nie znajduje zastosowania. Uprzednio obowiązujące przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości zawierają przepis art. 69, który umożliwia odwołującym dochodzenie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jeśli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Odwołujący nie mogą bowiem być obciążeni negatywnymi konsekwencjami zaniechań organu administracji. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2010 r. na zasadzie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadniających przytoczył ustalenia odnośnie stanu faktycznego przedstawione w decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo wyjaśnił, że decyzją z [...] 1991 r. znak [...] Wojewoda Wlkp na zasadzie art.18 ust.1 ustawy z 10.05.1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz.191 i nr 43 poz. 253) stwierdził nabycie przez miasto P. z mocy prawa ,nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów :obręb Ł., arkusz mapy [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] (Tom I, k. 18-19). Oględziny nieruchomości dotyczące działek nr [...] i [...] wykazały, iż nieruchomość ta zabudowana jest budynkiem mieszkalnym czterokondygnacyjnym. Wokół budynku teren zagospodarowany zielenią. Podano, że część działki nr [...] o pow. 590 m2 znajduje się na terenie zabudowy śródmiejskiej mieszkalno usługowej i usługowej ogólnomiejskiej (cenotwórczej), teren objęty ochroną konserwatorską (ozn. W planie I.S.M.2.mu). Jeszcze raz podkreślono, że niesporne jest, iż wywłaszczenie nastąpiło decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] 1952 r. na podstawie art. 1c i art. 21 ust.3 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Wywłaszczenie parceli nr [...] o powierzchni 0.0838ha zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] będącej tabularna własnością H. S. nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa - Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w P.. Na podstawie mapy stanu prawnego z [...] 1999 r. ustalono, iż parceli nr [...] o powierzchni 0.0838 odpowiada m.in. część działki nr [...] o powierzchni 0.0590 ha księga wieczysta KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P. oraz innych użytkowników wieczystych. Następnie na podstawie wypisu i wyrysu z rejestru gruntów z [...] 2009 r. ustalono, iż działka nr [...] o pow. 0.0.590 zapisana jest w księdze wieczystej KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz miasta. Nieruchomość ta zabudowana jest budynkiem mieszkalnym czterokondygnacyjnym, w którym wyodrębniono 14 indywidualnie oznaczonych lokali mieszkalnych mających urządzoną każdy osobną księgę wieczystą . Wyjaśniono, że udziały właścicieli lokali w prawie użytkowania wieczystego dotyczą nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Miasta P. wpisanej w tejże księdze. Pierwszy taki udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości oraz w częściach wspólnych budynku został wpisany [...] 1977 r. (data wpływu wniosku [...] 1977 r.), na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] 1977 r. lokalu nr [...] (dowód: KW nr [...]), a zatem przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, to jest przed 1 stycznia 1998 r. Kolejne były wpisywane w latach następnych do 1999 r. włącznie. Organ drugiej instancji wskazał, iż ułamkowa część (udział) prawa użytkowania wieczystego związana z własnością nabytych lokali w budynku znajdującym się na działce nr [...] obciąża całą tą działkę. Ułamkowe części użytkowania wieczystego tworzą wspólność praw, do której w drodze analogii stosuje się przepisy o współwłasności. Cechą zaś współwłasności, wynikającą z art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), jest zarówno jedność przedmiotu, jak i niepodzielność wspólnego prawa. Skoro udziały w użytkowaniu wieczystym gruntu obciążają całą działkę nr [...]. art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie pozwala na zwrot fizycznej części tej działki, choćby ta część była zbędna do korzystania z budynku. Ponadto, pomimo to, iż art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dopuszcza zwrot części nieruchomości, zwrot ten na podstawie ww. artykułu nie może dotyczyć udziałów we współwłasności działki nr [...]. Pojęcie części nieruchomości, którym posługuje się ten przepis oznacza fizycznie wydzieloną część, a nie część ułamkową. Należy przy tym podkreślić, że współwłasność tej działki nie istnieje, skoro stanowi ona w całości własność Miasta P., a jedynie obciążona jest prawem użytkowania wieczystego w określonych ułamkach (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 marca 2004 r., sygn. akt: OSK 31/04). Okoliczność ta, w ocenie organu odwoławczego wyłącza możliwość dochodzenia roszczenia o zwrot nieruchomości. Przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ponieważ z artykułu tego wynika brak materialnoprawnej podstawy do zgłoszenia roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, to postępowanie administracyjne w takiej sytuacji nie może być prowadzone, przez co staje się ono bezprzedmiotowe i podlega, zgodnie z przepisem art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (...), umorzeniu. Organ odwoławczy podkreślił, iż ustawodawca wprost wyłączył w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego o zwrot, zważywszy, że przysługiwanie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego osobie trzeciej ma charakter obiektywny, niezależny od jakiegokolwiek uznania lub rozstrzygnięcia organu orzekającego. Analizując księgi wieczyste w postępowaniu odwoławczym ustalono, iż opisany przez organ pierwszej instancji stan faktyczny i prawny odpowiada hipotezie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Bowiem ustanowienie odrębnej własności lokali związanych z udziałem w częściach ułamkowych w prawie użytkowania wieczystego oraz w częściach wspólnych budynku na rzecz osób fizycznych wyłącza niezależnie od zaistnienia przesłanek zbędności, możliwość zwrotu przedmiotowej nieruchomości - działki nr [...]. Gdy spełnione są warunki z art. 229 u.g.n., roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje bez względu na to, czy w świetle dyspozycji art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w każdym postępowaniu administracyjnym, w tym także w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości obowiązkiem organu administracji publicznej jest ustalenie pełnego kręgu osób i podmiotów, którym w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (...). Stosownie do treści art. 28 kpa ustawy stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem stronami niniejszego postępowania poza osobami, które złożyły wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości - działki nr [...], są zarówno właściciele wyodrębnionych lokali, jak również najemcy budynku przy ul. C.. znajdującego się na ww. działce. Wszystkie te osoby zostały zawiadomione przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania o zwrot nieruchomości położonej w P., W związku z powyższym, organ odwoławczy wyjaśnił, iż Starosta P. prawidłowo w decyzji z [...] 2009 r. znak [...], wskazał, iż osobami trzecimi są właściciele wyodrębnionych lokali (nieruchomości lokalowych), które wraz z najemcami budynku przy ul. C., zostały zawiadomione o wszczęciu przedmiotowego postępowania (art. 61 § 4 Kpa) oraz o prawie brania w nim czynnego udziału (art. 10 § 1 Kpa). Odnosząc się do kolejnego zarzutu, że postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. przed 1 stycznia 1998 r. organ drugiej instancji wskazał, iż wniosek Pani H. S. o zwrot nieruchomości "położonej w P. ul. K.J., narożnik C., określonej w księdze wieczystej KW nr [...] i KW nr [...]. (...)" jest z daty [...] 1999 r., (data wpływu do Kancelarii Ogólnej Urzędu Miasta P. - [...] 1999 r.). Zatem art. 229 ww. ustawy obowiązywał w chwili wszczęcia przedmiotowego postępowania. W związku z powyższym, żaden zarzut przedstawiony przez pełnomocnika odwołujących nie może zostać uwzględniony. Ponieważ za prawidłowe uznano, zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania o zwrot nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...] Ł., arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. 0.0590 ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P., organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r. sygn. akt IV CSK 81/07: "według poglądu przeważającego w orzecznictwie sądów administracyjnych, postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wszczęte w okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. organ administracji umarza na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe (por. w szczególności wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2006 r., I OSK 651/05, nie publ., z dnia 7 lutego 2006 r., I OSK 409/05,nie publ., z dnia 16 listopada 2000 r. I SA 1539/99, nie publ. i z dnia 25 stycznia 2000 r., I SA 276/99, OSP 2001. nr 5, poz. 80). W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi więc do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości". Powyższa decyzja została zaskarżona do sądu przez pełnomocnika następców prawnych zmarłej H. S. z wnioskiem o jej uchylenia jak również uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i zwrot kosztów postępowania. Decyzji zarzucono błędną i dowolną wykładnię przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności przepisów art. 136 do 142 i art. 229 oraz art. 21 Konstytucji. W uzasadnieniu powtórzono, że z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości H. S. zwracała się przed 1.01.1998 r. i decyzja o umorzeniu postępowania bo jest ono bezprzedmiotowe jest według skarżących nietrafna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wlkp wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentacje . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Sąd Administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a Sąd Administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że Sąd Administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia, jako p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa .Ponadto wskazać należy, że poglądy prawne organu II instancji przedstawione na kanwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zasługują w całości na aprobatę, a jednocześnie są wyczerpujące i nie ma konieczności ich powtarzania szczególnie, że w części historycznej niniejszego uzasadnienia zostały one w całości przytoczone. Zarzut naruszenia przepisów art. 136 do 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest gołosłowny i niczym nie uzasadniony. Sąd jeszcze raz wskazuje, że nieruchomość wydania zwrotu której skarżący się domagają zabudowana jest w części budynkiem mieszkalnym w którym ustanowiono odrębna własność lokali z udziałem w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości oraz w częściach wspólnych budynku. Pierwszy taki wpis dokonano [...] 1977 r. na podstawie umowy sprzedaży z [...] 1977 r. lokalu nr [...], a zatem przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro udziały w użytkowaniu wieczystym gruntu obciążają całą działkę nr [...] , art.229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie pozwala na zwrot fizycznej części tej działki, choćby ta część była zbędna do korzystania z budynku. W przepisie art. 229 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) zapisano, że roszczenie o zwrot nieruchomości zostało wyłączone (ustawodawca posłużył się zwrotem "nie przysługuje"), jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Użytym przez ustawodawcę pojęciom należy nadać taką treść, iż roszczenie to nie może być zrealizowane na drodze postępowania administracyjnego. Oznacza to, że żądanie zwrotu takiej nieruchomości nie powoduje wszczęcia postępowania (art. 61 § 1 i 3 k.p.a.), a jeśli organ - mimo tej przeszkody - wszczął postępowanie, podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nie jest bowiem dopuszczalny zwrot nieruchomości, która stała się własnością innego podmiotu, jak również z punktu widzenia wymagań prawa nie jest dopuszczalny zwrot nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela, która wprawdzie jest własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lecz zostało na niej ustanowione prawo użytkowania wieczystego. W skardze pełnomocnik skarżących podaje ,że z przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie obowiązywał w chwili wszczęcia postępowania bowiem wniosek o wszczęcie postępowania został złożony [...] 1991 r. zatem przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu takie twierdzenie jest nieuprawnione, ponieważ w aktach sprawy administracyjnej nie ma żadnego śladu o złożeniu wniosku w 1991 r. Pierwszym wnioskiem, który legł u podstaw wszczęcia tego postępowania był wniosek H. S. z [...] 1999 r. (Tom I k. 7 akt administracyjnych). Dodatkowo należy wskazać na przepis art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że sprawy wszczęte lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. W tym stanie faktycznym i prawnym prawidłowo zastosowano przepis art. 229 cyt. ustawy. W konkluzji należy stwierdzić ,że skarga nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach wobec czego Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270) orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej. /-/ J.Zieliński /-/ E.Brychcy /-/ T.Świstak MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło