II SA/Po 610/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę /-/T. Świstak /-/B. Drzazga /-/J. Zieliński W dniu 5 marca 2010 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wpłynęło pismo Z. B. zawierające prośbę o przyznanie pomocy finansowej dla niego i jego rodziny, w postaci zasiłku celowego na zakup artykułów spożywczych, chemicznych, przemysłowych, środków czystości i higieny, na refundację kosztów leczenia na kwotę 46,- zł, na zapłacenie rachunku czynszowego za marzec 2010 r. na kwotę 413,07 zł oraz na zakup żywności przed Świętami Wielkanocnymi. Z. B. prośbę umotywował ciężką sytuacją finansową swojej rodziny. Oboje z żoną są inwalidami II i III grupy, bez prawa do świadczeń rentowych. Nie pracują, nie posiadają prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny w miesiącu lutym 2010 r. był zasiłek rodzinny na córkę w wysokości 91,- zł, i dodatek mieszkaniowy w wysokości 228,72 zł. podczas gdy same opłaty mieszkaniowe w tym miesiącu wyniosły łącznie 581,42 zł, opłata radiofoniczna 17,- zł a koszty leczenia 42,- zł. Wzrost kosztów utrzymania rodziny, leczenia oraz zadłużenie z powodu pożyczki na remont mieszkania i zakup wyprawki szkolnej dla córki, uzasadniają zdaniem Z. Barciszewskiego przyznanie wnioskowanych świadczeń. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r. Kierownik Działu Administracyjno-Gospodarczego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G., odmówił przyznania Z. B. świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego, na dofinansowanie do zakupu żywności przed Świętami Wielkanocnymi. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w wyniku przeprowadzonego w dniu 10 marca 2010 r. wywiadu środowiskowego organ I instancji ustalił, iż dochody rodziny wnioskodawcy nie przekraczają kryterium dochodowego, które wynosi 1053,- zł, a więc zostały spełnione warunki do przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Dalej organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta G. przyznano Z. B. zasiłek celowy w łącznej kwocie 320,- zł, w tym na zakup artykułów żywnościowych w wysokości 100,- zł, z uwagi na bezrobocie i niepełnosprawność. Ponadto rodzinie przyznano zasiłek na dofinansowanie do artykułów chemicznych i przemysłowych, czystości i higieny oraz dofinansowanie do opłat za gaz i energie elektryczną. Z uwagi na powyższe wniosek na dofinansowanie zakupu żywności na Święta Wielkanocne został rozpatrzony negatywnie. Pismem z dnia 31 marca 2010 r. Z. B. złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...] wydanej przez Kierownika Działu Administracyjno-Gospodarczego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. Odwołujący opisał trudną sytuację finansową swojej rodziny. Podkreślił, iż wypłacone mu w dniu 30 marca 2010 r. świadczenia w wysokości 300,- zł są niewystarczające wobec opłaty czynszowej, która w marcu 2010 r. wyniosła 413,07. zł. Aby uniknąć zadłużenia z tytułu nieopłaconego czynszu został on uregulowany w należnej wysokości, co spowodowało brak środków na zakup żywności. Z. B. podniósł również, iż poniósł wydatki zwiane z zakupem lekarstwa dla siebie oraz opaski "sea-band" dla córki cierpiącej na chorobę lokomocyjną. Wykazał również zdziwienie wobec odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności przed Świętami Wielkanocnymi zwłaszcza, iż otrzymał takie świadczenie przed Świętami Bożego Narodzenia. W związku powyższym wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] 2010 r. oraz o przyznanie zasiłku na zakup żywności oraz refundację kosztów leczenia w wysokości 46,- zł. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2010 r. nr [...]. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, iż decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. W uzasadnieniu podkreślono, iż inną decyzją z dnia [...] 2010 r. Z. B. otrzymał zasiłek celowy m.in. na zakup żywność w kwocie 120,- zł w kwietniu 2010 r. a więc świadczenie na ten cel (zakup żywności przed Światami Wielkanocnymi) został przyznany inną decyzją. Organ I instancji miał prawo przyznać pomoc w takiej wysokości, na jaką pozwala wielkość środków będących w jego dyspozycji. Kolegium zaznaczyło, iż pomoc społeczna w postaci przyznawanego na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. nr 115, poz. 728 z późn. zm.) nie ma charakteru obligatoryjnego i zależy od uznania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie wobec przyznania inną decyzją zasiłku celowego na zakup żywności w kwietniu 2010 r. uzasadnionym była odmowa przyznania zasiłku na zakup żywności przed Świętami Wielkanocnymi. Skargę na powyższą decyzję wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. B.. Skarżący powtórzy zawarte w jego wcześniejszych pismach argumenty i okoliczności świadczące o jego trudnej sytuacji finansowej i życiowej. Wskazał, iż konieczne opłaty mieszkaniowe oraz na leczenie przewyższają znacznie kwoty, które otrzymuje w ramach pomocy społecznej w związku z czym nie starcza mu środków na wyżywienie rodziny, leczenie oraz spłatę zaciągniętych pożyczek. Z uwagi na powyższe wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zasiłku na refundację kosztów leczenia w całości ona kwotę 46,- zł. oraz przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności przed Świętami Wielkanocnymi. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżone decyzji. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, iż zaskarżona decyzja organu I instancji dotyczyła jedynie odmowy przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup żywności przed Świętami Wielkanocnymi w więc poruszane w skardze argumenty dotyczące innej sprawy związanej z refundacją zakupionej dla córki opaski akupresurowej nagarska nie mają żadnego znaczenia. Skarżący od lat nie podejmuje działań w celu usamodzielnienia się i rozwiązania swojej sytuacji życiowej co uzasadnia dokonaną ocenę zasadności udzielania pomocy przez organy społeczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnianie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż w swoim piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. Z. B. wniósł jednocześnie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu nr [...] z dnia 16 lipca 2010 r. oraz na pkt 1 decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2010 r. nr [...] dotyczący przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leczenia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 września 2010 r. skargę na pkt 1 decyzji nr [...] z dnia [...] 2010 r. zarejestrowano pod odrębną sygnaturą II SA/Po 611/10. W związku z powyższym przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nr [...] z dnia [...] 2010 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu żywności przed Świętami Wielkanocnymi. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r. nr 175 poz. 1362 z zm.) dalej: u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. W szczególności może być on przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Prawo tego świadczenia może być przyznane osobie lub rodzinie, która nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznania administracyjnego co oznacza, iż organ po ustaleniu, że osoba ubiegająca się o to świadczenie spełnia kryterium dochodowe, nie jest zobligowany do jego przyznania z urzędu. Organ powinien ocenić, z jednej strony, sytuację materialną oraz potrzeby wnioskodawcy, a z drugiej strony, swoje własne możliwości finansowe, biorąc pod uwagę również inne świadczenia z pomocy społecznej jakie udzielił i udziela wnioskodawcy z własnych środków. Ponadto powinien ustalić, czy przyznanie zasiłku pozwoli skarżącemu zaspokoić jego niezbędne potrzeby bytowe np. zakup produktów żywnościowych. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału bezspornym jest, iż dochody uzyskiwane przez rodzinę Z. B. uzasadniają przyznanie mu prawa do pomocy społecznej. Bezspornym jest również, iż decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...] Prezydent Miasta G. przyznał skarżącemu zasiłek celowy m.in. na zakup artykułów spożywczych w wysokości 120,- zł w miesiącu kwietniu 2010 r. Natomiast Święta Wielkanocne w 2010 r. przypadały właśnie tym miesiącu. Zatem, jak słusznie zauważył organ II instancji, w związku z treścią decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2010 r., nr [...], Z. B. przyznano już inną decyzją zasiłek celowy na zakup żywności w miesiącu, w którym przypadają Święta Wielkanocne. Innymi słowy, organ pomocy społecznej przyznał środki na zaspokojenie potrzeb bytowych skarżącego i jego rodziny to jest na zakup żywności w miesiącu, w którym przypadają Święta Wielkanocne. Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż wobec przyznania skarżącemu inną decyzją zasiłku na zakup żywności w miesiącu kwietniu 2010 r. należy stwierdzić, iż odmowa przyznanie specjalnego zasiłku na zakup żywności przed Świętami Wielkanocnymi nie narusza przepisów u.p.s. i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Skoro przyznano już raz środki na zakup żywności w miesiącu kwietniu, to organ pomocy społecznej ma podstawę do odmowy przyznania kolejnych środków na de facto ten sam cel, w tym samym okresie. Trzeba zwrócić uwagę, iż świadczenie w postaci zasiłku celowego ma charakter świadczenia jednorazowego, udzielanego na ściśle określonym celu w ściśle określonym okresie. Oznacza to, iż co do zasady nie jest ono stałe i powtarzalne a ponadto, jak już wspomniano wcześniej, ma charakter uznaniowy i jest uzależnione m.in. od możliwości finansowych gminy. Tym samym argumentacja, iż skarżący otrzymał zasiłek celowy na zakup żywności przed Świętami Bożego Narodzenia nie uzasadnia, że taki sam zasiłek powinien być mu przyznany przed Świętami Wielkanocnymi. Należy zaznaczyć, iż jakkolwiek sytuacja życiowa i finansowa skarżącego i jego rodziny uzasadnia uzyskiwanie pomocy ze strony organów pomocy społecznej, to spoczywa na nim oraz na jego rodzinie obowiązek podejmowania działań zmierzających do poprawienia tej sytuacji. Państwo jest zobligowane podejmować działania wspomagające obywateli, którzy znaleźli się w ciężkiej sytuacji życiowej w jej naprawieniu. Nie można jednak wymagać aby z środków publicznych zaspakajano wszelkie potrzeby, po za tymi niezbędnymi, osób, które nie są w stanie i nie starają się ich same zaspokoić. Reasumując należy stwierdzić, iż odmowa przyznania Z. B. zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu żywności przed Świętami Wielkanocnymi znajduje uzasadnienie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W związku z powyższym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) /-/ T. Świstak /-/ B. Drzazga /-/ J. Zieliński