II OSK 277/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. T. i M. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 466/10 o odrzuceniu skargi I. T. i M. T. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 5 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 466/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę I. T. i M. T. na decyzję Wojewody Pomorskiego z [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że decyzja Wojewody Pomorskiego została doręczona pełnomocnikowi I. T. 28 czerwca 2010 r., a M. T. w trybie z art. 44 k.p.a. (tzw. doręczenie zastępcze), w tym samym dniu. Decyzja zawiera prawidłowe pouczenie o trybie i terminie zaskarżenia do sądu administracyjnego. W dniu 28 lipca 2010 r. I. T. i M. T. zaskarżyli w/w decyzję Wojewody Pomorskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, adresując skargę bezpośrednio do Sądu. Sąd przekazał skargę Wojewodzie 3 sierpnia 2010 r. W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, jako datę jej wniesienia należy przyjąć datę nadania przez sąd przesyłki zawierającej skargę do organu, który wydał zaskarżony akt. Sąd przekazał skargę właściwemu organowi 3 sierpnia 2010 r. W tej sytuacji należy przyjąć, że skarga została złożona z uchybieniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej, powołując art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżono postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie, art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie z powodu błędnej wykładni, art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie, art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię oraz naruszenie art. 44 § 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące bezpodstawnym uznaniem doręczenia zastępczego dla M. T. Wniesiono o uchylenie postanowienia odrzucającego skargę. W uzasadnieniu podniesiono, że sąd I instancji nie podał właściwej podstawy prawnej, nie podał własnego uzasadnienia i nie odniósł się do stanu faktycznego – co stanowi naruszenie art. 2 i 45 ust. 1 obowiązującej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pod wpływem nieprecyzyjnego i w związku z tym niezrozumiałego dla stron pouczenia o trybie zaskarżenia decyzji, I. T. i M. T. nadali skargi 28 lipca 2010 r. do WSA "w przekonaniu, iż sąd jako jeden z adresatów tych skarg nieomylnie skargi pokieruje. Tak się też stało, w dniu 3 sierpnia 2010 r. Sąd przekazał skargi Wojewodzie Gdańskiemu". Skoro skargi wysłano z zachowaniem terminu. Nie ma podstaw ich odrzucenia z uwagi na art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Uznanie daty wysłania przez sąd skarg do Wojewody Gdańskiego (pełnomocnikowi chodziło zapewne o Wojewodę Pomorskiego) za datę wniesienia skarg do Wojewody jest "bezpodstawną fikcją – skargę na decyzję wnosi konkretny obywatel a nie sąd". Ponadto, zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, błędne jest stwierdzenie, że decyzja została doręczona M. T. 28 czerwca 2010 r. Nie nastąpiło doręczenie zastępcze, ponieważ zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. należałoby stwierdzić, że podjęto próbę doręczenia decyzji w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., a stwierdzeń takich nie ma – ani w aktach sprawy, ani w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Tym samym, o decyzji Wojewody Pomorskiego, M. T. dowiedział się w dniu, w którym sporządził skargę do WSA w Gdańsku, zatem, termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływał dla niego dopiero 27 sierpnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie, formułowane są dwa główne zarzuty. Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji niezasadnie uznał po pierwsze, że dla zachowania terminu do wniesienia skargi znaczenie ma data przekazania pisma skarżących do organu a nie data nadania go przez nich, a po drugie, że M. T. doręczono skutecznie decyzję Wojewody Pomorskiego. Zarzuty te nie są jednak usprawiedliwione. Odnosząc się do kwestii prawidłowego doręczenia wskazać należy, że w skardze (podpisanej przez I. T. i M. T.) wyraźnie zaznaczono, że nastąpiło to 28 czerwca 2010 r. (k. 2). Skarżący wnosząc skargę nie kwestionowali więc sposobu i faktu doręczenia. Jednakże, dodatkowo z analizy potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że pierwszą próbę doręczenia przesyłki kierowanej do M. T. podjęto 14 czerwca 2010 r., awizowano powtórnie 21 czerwca 2010 r. (czyli po upływie 7 dni), a następnie po upływie kolejnych 7 dni, 29 czerwca 2010 r. z adnotacją "Zwrot – nie podjęto w terminie" zwrócono do nadawcy. Niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., o której mowa w art. 44 § 1 k.p.a. polega właśnie na sytuacji, kiedy nie zastanie się adresata w mieszkaniu, ani dorosłemu domownikowi lub osoby, która podjęłaby się oddania pisma adresatowi. Z potwierdzenia odbioru wynika, że taką próbę podjęto (adnotacja "nie zastano 14 czerwca 2010 r." oraz "awizowano powtórnie". W takiej sytuacji, słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że 28 czerwca 2010 r. również dla M. T. miało miejsce doręczenie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastego dnia okresu, w czasie którego poczta przechowuje pismo niedoręczone w sposób wcześniej opisany. Nie znajduje więc uzasadnienia w aktach sprawy zarzut naruszenia przez Sąd art. 44 § 4 k.p.a. W odpowiedzi na zarzut niejasnego sformułowania przez organ pouczenia wypada zauważyć, że w zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego wskazano, że "Decyzja może zostać zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w terminie 30 dni od daty jej doręczenia za pośrednictwem Wojewody Pomorskiego". Pouczenie jest precyzyjne, jednoznaczne i odpowiada treści przepisu art. 54 § 1 p.p.s.a. – skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi oraz art. 53 § 1 p.p.s.a. – skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Nawiązując do twierdzeń skargi kasacyjnej, że skarga została skutecznie wniesiona w terminie, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że z akt sprawy wynika, że skargę nadano w urzędzie pocztowym 28 lipca 2010 r. (data stempla pocztowego na kopercie zaadresowanej do WSA), który był jednocześnie ostatnim dniem do wniesienia skargi. Skoro skarga została skierowana błędnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, data jej nadania nie mogła mieć znaczenia z punktu widzenia zachowania przewidzianego ustawą terminu. W doktrynie i orzecznictwie podzielany jest pogląd, że w razie skierowania skargi do sądu, zamiast do organu, termin do wniesienia skargi zostanie jednak zachowany, jeżeli sąd ten przekaże ją organowi przed upływem 30 dni przewidzianych w przepisie art. 53 § 1 p.p.s.a. Decydująca jest data nadania skargi przez sąd na adres właściwego organu administracji publicznej (por. np. postanowienie NSA z 12 stycznia 2011 r., II OSK 2483/10, czy z 4 lutego 2011 r., II OSK 103/11). Skarga I. T. i M. T. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 2 sierpnia 2010 r. (a więc już po upływie terminu), który jak wynika z pisma z 3 sierpnia 2010 r. (k. 5) skierował pismo do Wojewody Pomorskiego. Na potwierdzeniu odbioru znajduje się jeszcze pieczęć WSA z datą 6 sierpnia 2010 r. i potwierdzenie odbioru przesyłki w Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim w Gdańsku z tą samą datą (k. 6). Należy więc uznać, w kontekście brzmienia art. 83 § 3 p.p.s.a. (oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu), że skarga została nadana 6 sierpnia 2010 r., to znaczy po upływie 30 dni od daty otrzymania skargi przez skarżących. Z uwagi na okoliczności opisane powyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odrzucił skargę, jako wniesioną z upływem terminu, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Tym samym, za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia tego przepisu, a także art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., art. 53 § 1 oraz art. 83 § 3 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w kontekście braku podania przez Sąd pierwszej instancji właściwej podstawy prawnej, własnego uzasadnienia oraz nieodniesienia się przez ten Sąd do stanu faktycznego, nie odpowiada wymogom konstrukcyjnym skargi kasacyjnej. Jednakże podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo opisał stan faktyczny i w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyjaśnił przyczyny, dla których odrzucił skargę. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.