II FSK 826/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 679/10 w sprawie ze skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2010 r. (sygn. akt I SA/Wr 679/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę K.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 kwietnia 2010 r. (nr [...]) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. Od powyższego wyroku skarżąca wywiodła skargę kasacyjną, w której wniosła "o uchylenie zaskarżonej niniejszą skargą decyzji w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz o wstrzymanie jej wykonania na mocy art. 61 § 2 ustawy z dnia 30.03.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest sformalizowanym środkiem odwoławczym. Art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) ustanawia dla skargi kasacyjnej szczególne wymagania, od których spełnienia zależy skuteczność wszczęcia postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wskazany środek odwoławczy powinien odpowiadać wymaganiom formalnym (czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym) oraz wymaganiom materialnym (konstrukcyjnym), tj. zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Braki w zakresie wymagań materialnych skargi kasacyjnej nie podlegają sanacji, czyniąc skargę kasacyjną niedopuszczalną, co skutkować będzie jej odrzuceniem przez sąd. Skargę kasacyjną może sporządzić wyłącznie podmiot wskazany w art. 175 P.p.s.a. Ustanowienie tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego w sądowoadministracyjnym postępowaniu kasacyjnym ma zapewnić skardze kasacyjnej profesjonalny poziom merytoryczny i formalny. Od fachowego pełnomocnika należy bowiem oczekiwać znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym. Jak wskazuje się w piśmiennictwie "przymus adwokacki związany jest z wysokimi wymaganiami formalnymi stawianymi skardze kasacyjnej [...], których niezachowanie grozi jej odrzuceniem bez merytorycznego rozpoznania [...]. Fachowy pełnomocnik powinien uchronić stronę przed takim niebezpieczeństwem."(por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Powołany powyżej art. 176 P.p.s.a. wyraźnie stanowi, iż jednym z konstrukcyjnych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zawarcie w skardze kasacyjnej tego wniosku jest niezbędne do wyznaczenia jej granic, w ramach których podlega ona rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 432). Brak skargi kasacyjnej w tym zakresie obliguje sąd do jej odrzucenia. W rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie, sporządzona przez doradcę podatkowego skarga kasacyjna nie zawiera wymaganego prawem wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia sądu pierwszej instancji. Za taki wniosek nie można było uznać fragmentu skargi kasacyjnej mówiącego o "uchyleniu zaskarżonej niniejszą skargą decyzji", gdyż przedmiotem kontroli kasacyjnej mogą być wyłącznie wskazane w art. 173 P.p.s.a. orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych. Do orzeczeń tych należą wyroki oraz postanowienia kończące postępowanie w sprawie. Tymczasem autor skargi kasacyjnej zawarł w niej żądanie uchylenia decyzji, a więc merytorycznego rozstrzygnięcia organu podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł określenia "decyzja" potraktować jako usprawiedliwionej omyłki, gdyż część zdania mówiąca o "uchyleniu zaskarżonej niniejszą skargą decyzji" połączona jest logicznie i gramatycznie (poprzez użycie zaimka "jej") z fragmentem zawierającym żądanie wstrzymania wykonania decyzji wydanej w postępowaniu podatkowym. Prowadzi to Naczelny Sąd Administracyjny do jednoznacznego wniosku interpretacyjnego, że powyższy fragment skargi kasacyjnej dotyczy rozstrzygnięcia organu podatkowego, a nie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z uwagi na powyższe skargę kasacyjną należało uznać za niedopuszczalną, co obligowało Naczelny Sąd Administracyjny do jej odrzucenia. NSA orzekł na podstawie art. 180 P.p.s.a. w zw. z art. 176 P.p.s.a.