II FSK 362/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Stefan Babiarz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 899/10 w sprawie ze skargi B. D. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu 1. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2010 r., I SA/Wr 899/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę B. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 czerwca 2010 r. wraz z pouczeniem o prawie i terminie jej zaskarżenia doręczono stronie skarżącej w dniu 8 czerwca 2010 r. (adnotacja na formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru). Zgodnie z pouczeniem, na wskazaną decyzję stronie przysługiwało prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w W., w terminie 30 dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji. Termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 9 czerwca 2010 r. i upływał w dniu 8 lipca 2010 r. (czwartek). Z akt sprawy wynikało, że pomimo prawidłowego pouczenia skarżąca w dniu 9 lipca 2010 r. nadała w urzędzie pocztowym dwa egzemplarze skargi jeden wysyłając na adres Dyrektora Izby Skarbowej w W., drugi zaś bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. 3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi wskazując na uchybienie terminu do jej wniesienia. 4. Uzasadniając wydane postanowienie sąd pierwszej instancji odwołując się do treści art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. wskazał, że z akt sprawy wynika, iż decyzję, stanowiącą przedmiot zaskarżenia, doręczono stronie skarżącej w dniu 8 czerwca 2010 r. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 83 § 1 i p.p.s.a. terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, to jest regulacji zawartej w art. 110 -115 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.), przy czym, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Po myśli przepisu art. 111 § 1 i 2 k.c., termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, natomiast jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Zatem, termin do wniesienia środka zaskarżenia rozpoczynał bieg w dniu 9 czerwca 2010 r. i kończył się z upływem dnia 8 lipca 2010 r. (czwartek). Tymczasem, skargę na wyżej wskazane rozstrzygnięcie strona skarżąca wniosła – stosownie do powyższych ustaleń - w dniu 9 lipca 2010 r., tj. jeden dzień po upływie ustawowo zakreślonego terminu. 5. W skardze kasacyjnej podatniczka zaskarżyła powyższe postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 152 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez odrzucenie skargi pomimo istnienia uzasadnionych wątpliwości odnośnie terminu doręczenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 czerwca 2010 r. oraz pomimo uzasadnionych wątpliwości odnośnie daty wniesienia skargi. W związku z tak postawnymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 6. Zgodnie z treścią art. 152 ord. pod. odbierający pismo potwierdza doręczenie pisma własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia. Należy zatem zauważyć, że pokwitowanie dotyczy zasadniczo dwóch okoliczności, a mianowicie samego faktu doręczenia pisma oraz daty doręczenia. Prawodawca odróżnia zatem pojęcie potwierdzenia doręczenia pisma i daty doręczenia. Ponadto, z pokwitowania wynika, komu faktycznie zostało doręczone pismo. Pokwitowanie faktu doręczenia pisma następuje poprzez złożenie przez osobę odbierającą własnoręcznego podpisu na potwierdzeniu odbioru. Ustawa - Ordynacja podatkowa nie reguluje zasad dotyczących składania podpisu. Praktyka wskazuje jednak na potrzebę składnia podpisów czytelnych z podaniem pełnego imienia osoby odbierającej. Należy zauważyć, że w przypadku doręczania pisma przez pocztę, ma w tym przedmiocie zastosowanie § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 z późn. zm.). Pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej (przyjmowanej za pokwitowaniem przyjęcia i doręczanej za pokwitowaniem odbioru) powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Również data doręczenia powinna zostać własnoręcznie wpisana przez osobę odbierającą pismo. Data powinna zostać oznaczona dokładnie, czyli z podaniem dnia, miesiąca oraz roku. Wskazuje się, że tylko wówczas pokwitowanie odbioru będzie spełniało funkcję dowodu potwierdzającego fakt doręczenia przesyłki adresatowi w określonej dacie, gdy obok swojego podpisu adresat własnoręcznie umieści datę odbioru przesyłki (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2007 r., III SA/Wa 2947/06, LEX nr 314467). Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, należy wskazać, że trafnie w skardze kasacyjnej wskazuje się, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, dotyczącym doręczenia decyzji w niniejszej sprawie, znajduje się podpis skarżącej. Jednakże datę doręczenia w miejscu przeznaczonym dla odbiorcy wypełniła prawdopodobnie inna osoba niż skarżąca. Świadczyć może o tym innych charakter pisma oraz kolor długopisu, wskazujący, iż rubrykę tą mógł uzupełnić doręczający (wypełniający) zwrotne potwierdzenie odbioru. Również pieczątka urzędu pocztowego znajdująca się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (obok miejsca przeznaczonego na podpis odbierającego) nie pozwala na stwierdzenie, jaka data się na niej znajduje, z uwagi na nieczytelność. W tej sytuacji uzasadnione wątpliwości budzi data doręczenia skarżącej zaskarżonej decyzji, co tym samym uzasadnienia uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. W toku ponownego rozpoznawania sprawy sąd pierwszej instancji powinien ustalić, w jakiej dacie decyzja została faktycznie stronie doręczona poprzez nakazanie wszczęcie odpowiedniego postępowania reklamacyjnego organowi podatkowemu. 7. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Brak jest natomiast podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zatem w innych przypadkach sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Nie istnieje bowiem podstawa prawna dla takiego rodzaju rozstrzygnięcia. W przedmiocie kosztów należnych pełnomocnikowi skarżącego ustanowionego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę.