II GSK 957/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 608/10 w sprawie ze skargi A. E. M. Spółki z o.o. w B. - wspólnika spółki cywilnej "K. A." na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 608/10 objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. E. M. spółki z o.o. w F. – wspólnika K. A. s.c. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] grudnia 2009 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że K. A. s.c., zawiązana przez wspólników: A. E. M. sp. z o.o. w B. oraz A. E. M. sp. z o.o. w B., złożyła wniosek o przyznanie wskazanej płatności. Kierownik ARiMR stwierdził, że skoro wspólnicy K. A. s.c. są zarejestrowani w ewidencji producentów rolnych ARiMR jako niezależni producenci rolni (każdy z osobna), to nie można przyznać płatności rolnej, o którą wnosi spółka cywilna, na rzecz jej wspólników. Wniosek został złożony przez "organ" nieposiadający zdolności prawnej i dlatego wywołane takim wnioskiem postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40 poz. 329), dalej jako: rozporządzenie ONW, w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 ze zm.), dalej jako: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Dyrektor ARiMR po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powtórzył argumentację organu pierwszej instancji, że zgodnie z art. 2 ust. a Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, spółka cywilna nie ma zdolności prawnej i nie może być stroną postępowania administracyjnego ani adresatem decyzji administracyjnej. Stwierdził, że postępowanie zostało wszczęte błędnie przez organ pierwszej instancji, gdyż od początku było dotknięte wadą bezprzedmiotowości. Zdaniem organu, nie można przyznać płatności, o którą wnosi spółka cywilna, na rzecz jej wspólników, a wniosku złożonego w imieniu spółki nie można traktować jako wniosku wniesionego faktycznie przez jej wspólników, gdyż jako wnioskodawców wskazano spółkę cywilną. Organ przyznał, że podczas nadawania numeru identyfikacji w krajowym rejestrze producentów błędnie został nadany numer identyfikacyjne dla spółki cywilnej, co w konsekwencji wpłynęło na bezprzedmiotowość postępowania w zakresie przyznania płatności. Skargę na powyższą decyzję wniósł P. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o ewidencji producentów rolnych wnioskodawcy podlegającemu wpisowi do ewidencji producentów na podstawie kilku tytułów nadaje się jeden numer identyfikacyjny, zaś zgodnie z art. 12 ust. 5 tej ustawy w przypadku producentów rolnych działających w formie spółki cywilnej nadaje się jeden numer ewidencyjny, to jest numer identyfikacyjny nadaje się temu wspólnikowi, co do którego pozostali wspólnicy wyrazili pisemną zgodę. Agencja wbrew tym przepisom nadała spółce cywilnej odrębny numer identyfikacyjny producenta rolnego. Konsekwentnie używała tego wadliwego numeru tak określając wnioskodawcę w "spersonalizowanym" wniosku przesłanym zainteresowanym, to jest z wpisanymi przez Agencję w formularzu wniosku danymi spółki cywilnej, w tym z wadliwie nadanym jej numerem identyfikacyjnym. Działanie takie wprowadzało w błąd zainteresowanych wspólników spółki cywilnej, prowokując i uzasadniając ich świadomość co do tego, że spółka cywilna jest podmiotem traktowanym jako producent rolny, uprawnionym do otrzymywania stosownej pomocy finansowej. Według WSA wykorzystanie takiego błędu, usprawiedliwionego i nawet wywołanego przez samą Agencję, w celu wydania niekorzystnego dla wnioskodawców rozstrzygnięcia pozbawiającego ich nawet możliwości merytorycznego rozpatrzenia wniosku, stanowiło naruszenie zasady zaufania obywateli do organów Państwa wynikającej z art. 8 k.p.a. Gdyby do naruszenia zasady zaufania nie doszło i gdyby organ dostrzegając swój błąd we wcześniejszym potraktowaniu spółki cywilnej jako podmiotu uprawnionego poinformował o tym wspólników, mogłoby to pozwolić wspólnikom na skorygowanie błędnego oznaczenia spółki jako wnioskodawcy, a więc wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało według Sądu uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszointancyjnej na podstawie art. 145 1 ust. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Sąd I instancji zauważył przy tym, że podmiotem uprawnionym do otrzymania pomocy finansowej dla producentów rolnych może być nie tylko pojedyncza osoba fizyczna lub prawna, ale również grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Takie określenie kręgu podmiotów uprawnionych zawarte jest w art. 2 a Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (...) (Dz. Urz. UE Nr L 270 z dnia 21 października 2003 r., s. 1), dalej jako: Rozporządzenie Nr 1782/2003, i przepisy prawa krajowego dotyczące dopłat odsyłają właśnie do tej definicji. Za tak rozumianego "rolnika" uprawnionego do otrzymania pomocy należy uznać będących osobami fizycznymi i/lub prawnych wspólników spółki cywilnej prowadzących na podstawie węzła obligacyjnego wynikającego z zawiązanej przez nich umowy spółki działalność rolniczą w ich gospodarstwie na terenie Wspólnoty. Ponadto zdaniem Sądu organy nie stosując procedury wezwania do usunięcia braków podania (wniosku), określonej w art. 64 § 2 k.p.a., dopuściły się naruszenia tego przepisu. Gdyby takie naruszenie przepisów prawa nie miało miejsca i stosowne wezwanie do usunięcia braków nastąpiło, to wnoszący wniosek mieliby możliwość wskazania właściwego podmiotu, który mógłby być stroną postępowania. A więc i to naruszenie przepisów postępowania popełnione przez organ pierwszej instancji i niedostrzeżone przez organ drugiej instancji w ramach kontroli instancyjnej, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało według WSA uchylenie obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Dalej WSA wskazał, że konsekwencją wskazanych wyżej naruszeń było wadliwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. przez organ pierwszej instancji. Zdarzeniem powodującym "stanie się bezprzedmiotowym" postępowania było bowiem według organów przekonanie, że wskazana jako wnioskodawca spółka cywilna nie jest stroną postępowania. Taka zmiana "stanu świadomości" nie czyniła według WSA postępowania sama przez się bezprzedmiotowym, powinna zaś prowadzić do próby usunięcia stwierdzonych braków wniosku przez wezwanie zainteresowanych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do właściwego wskazania strony, a dopiero po takim wezwaniu, przy wskazaniu jako podmiotu uprawnionego takiego, który beneficjentem pomocy dla rolników być nie może, organ mógłby rozważyć bądź to umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bądź wydanie decyzji merytorycznej. Również to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć według Sądu I instancji istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. WSA podniósł również, że wobec braku podmiotowości spółki cywilnej, postępowanie które dotyczy spółki cywilnej, w istocie dotyczy praw i obowiązków jej wspólników. Organy niekiedy kierowały pisma w sprawie nie do spółki, lecz do jej wspólników, jednak wspólników tych w sposób formalny i konsekwentny nie traktowały jako uczestników postępowania, co według WSA także mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podsumowując Sąd I instancji stwierdził, że nie doszukał się przepisów nadających podmiotowość administracyjnoprawną spółce cywilnej w przepisach dotyczących pomocy dla rolników opartej na przepisach Unii Europejskiej. Taką zdolność mają natomiast grupy osób fizycznych i/lub prawnych prowadzące (wspólnie) działalność rolniczą, w tym związane węzłem obligacyjnym w postaci umowy spółki cywilnej. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł powołując w podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z: a) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 29, art. 61 § 1, art. 64 § 2, art. 105 § 1, art. 107 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a i b Rozporządzenia Nr 1782/2003 oraz w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 i § 5 rozporządzenia ONW, poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż postępowanie administracyjne w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy spółka cywilna, która skierowała żądanie do organu o przyznanie płatności nie ma podmiotowości prawnej, nie może być stroną postępowania administracyjnego oraz nie jest i nie może być uznana za rolnika, b) art. 29, art. 61 § 1, art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a i b Rozporządzenia Nr 1782/2003 poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż postępowanie przed organem I instancji nie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy stroną postępowania rozpoznawanego przez skarżącego była spółka cywilna, a zatem zgodnie z ustaleniami poczynionymi w zaskarżonym wyroku instytucja nieposiadająca osobowości prawnej w rozumieniu art. 29 k.p.a. oraz mniemająca statusu rolnika, c) art. 33 k.c. i art. 1 k.c. oraz w zw. z art. 30 i art. 61 § 1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż płatność może być przyznana wspólnikowi spółki wskazanemu przez spółkę, a zatem osobie niewystępującej jako strona w postępowaniu, d) art. 61 § 1, art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a i b Rozporządzenia Nr 1782/2003 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 i § 5 rozporządzenia ONW poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż płatność, o którą wnioskowała spółka cywilna może być przyznana wspólnikowi tej spółki wskazanemu przez wspólników, w sytuacji, gdy zgodnie z powyższymi przepisami płatność może być przyznana jedynie na wniosek rolnika, który złoży wniosek o przyznanie takiej płatności, a nadto w sytuacji, gdy każdy ze wspólników spółki jest zarejestrowanym zgodnie z ustawą o krajowym systemie ewidencji producentów producentem rolnym "rolnikiem", a zatem zgodnie z powyższymi wskazaniami Sądu płatność zostałaby przyznana na rzecz podmiotu niewystępującego z żądaniem przyznania płatności, a zatem z naruszeniem obowiązujących przepisów prawnych, e) art. 6 i 7 k.p.a. oraz w zw. z art. 2 lit. a i b Rozporządzenia Nr 1782/2003 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 i § 5 rozporządzenia ONW, poprzez zobowiązanie organu od rozpoznania przedmiotu postępowania wobec strony, która nie złożyła wniosku o przyznanie płatności, tj. wspólnika spółki cywilnej, na którego pozostali wspólnicy lub pełnomocnik wyrażą zgodę, f) art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz błędne jej wyjaśnienie, 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 lit. a i b Rozporządzenia Nr 1782/2003 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 i § 5 rozporządzenia ONW przez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie na skutek przyjęcia, iż spółka cywilna jest rolnikiem - grupą osób fizycznych lub prawnych (wspólników spółki cywilnej) mającą zdolność administracyjnoprawną do ubiegania się o przyznanie płatności ONW. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że organy nie naruszyły art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, ponieważ numer producenta rolnego dla spółek cywilnych należących do Piotra Markiewicza został nadany na jego wniosek, w którym domagał się nadania numeru producenta rolnego właśnie spółce cywilnej. P. M. przyczynił się więc do powstania zaistniałego stanu faktycznego i prawnego w sprawie. Ponadto, organ wywiódł, że wniosek spersonalizowany przesłany P. M. stanowił jedynie wstępnie zadrukowany formularz wniosku, który wnioskodawca winien uzupełnić bądź też dokonać zmian w jego treści. P. M. podpisując się pod wnioskiem złożył oświadczenie, iż znane mu są zasady oraz tryb realizacji płatności co oznacza, iż w całości ponosi konsekwencje z tytułu swojego wadliwego działania. Dalej, według kasatora niezasadne jest twierdzenie sądu administracyjnego, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 105 § 1 w zw. z art. 8 oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Organy ARiMR umorzyły przedmiotowe postępowanie, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe na skutek braku zdolności administracyjnej spółki cywilnej, która złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW. W ocenie organu spółka cywilna nie może być traktowana w polskim ustawodawstwie jako rolnik - grupa osób fizycznych i prawnych w rozumieniu art. 2 lit. a Rozporządzenia Nr 1782/2003, ponieważ nie ma podmiotowości prawnej, a co za tym idzie nie posiada organów oraz własnej struktury organizacyjnej pozwalającej na realizację czynności właściwych dla rolnika. Spółki cywilne nie mają podmiotowości prawnej, nie współposiadają gruntów rolnych, nie mogą władać gospodarstwem rolnym i dlatego nie są rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a Rozporządzenia Nr 1782/2003. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji prawidłowo wyeliminował z obrotu prawnego decyzje organów ARiMR obu instancji uznając, że zostały wydane z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. i uchybienie to wypełniło dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną legalności decyzji dokonaną przez Sąd I instancji, niemniej nie podziela argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu tego wyroku. Wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie mogła mieć jednak wpływu na wynik postępowania kasacyjnego. Zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W orzecznictwie przyjmuje się, że orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, jeżeli nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, rozstrzygnięcie nie uległoby zmianie (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, opubl. w: ONSAiWSA 2005/5/101, wyrok NSA z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 369/11, dostępny na stronie internetowej www.nsa.gov.pl – zakładka Orzecznictwo, Baza orzeczeń - orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z tego względu nie mógł być uznany za uzasadniony zarzut błędnego wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a.), skoro w podstawie prawnej rozstrzygnięcia Sąd I instancji prawidłowo powołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. Sąd I instancji błędnie natomiast przyjął w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organy przedwcześnie (a tym samym wadliwie) umorzyły postępowanie z wniosku spółki cywilnej o przyznanie płatności ONW, dlatego, że uznając, że spółka cywilna nie może być wnioskodawcą, były obowiązane uprzednio wezwać wspólników tej spółki na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków wniosku przez wskazanie jednego z nich, jako osoby uprawnionej do otrzymania płatności. Powyższa ocena Sądu I instancji była konsekwencją wadliwego przyjęcia za organami administracji, że uprawnioną do płatności ONW nie może być spółka cywilna z uwagi na brak osobowości prawnej i podmiotowości (zdolności) prawnej w rozumieniu art. 29 k.p.a. Sąd I instancji zauważył wprawdzie, że podmiotem uprawnionym do otrzymania pomocy finansowej (rolnikiem) może być nie tylko osoba fizyczna lub prawna, ale również grupa osób fizycznych lub prawnych, w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003, niemniej wadliwie przyjął, że za tak rozumianego "rolnika" uprawnionego do otrzymania pomocy finansowej można uznać jedynie będących osobami fizycznymi i/lub prawnymi wspólników spółki cywilnej prowadzących na podstawie umowy spółki cywilnej działalność rolniczą na terenie Wspólnoty. Należy zauważyć, że w tych stwierdzeniach Sądu kryje się dość oczywista niekonsekwencja. Jeżeli bowiem przyjmuje się, że rolnikiem uprawnionym do płatności jest grupa osób fizycznych lub prawnych, to nie można jednocześnie twierdzić, że prawo do tych płatności mają członkowie tej grupy, w rozpatrywanej sprawie wspólnicy spółki cywilnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania przez organy ARiMR. Jednakże nie z tych powodów, które przyjął Sąd I instancji, a więc niewezwania wspólnika spółki cywilnej – A. E. M. spólki z o.o. w B., występującej z wnioskiem w imieniu spółki cywilnej K. A. do sprecyzowania, kto jest wnioskującym o przyznanie płatności. W tej sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, ponieważ z taką bezprzedmiotowością mamy do czynienia między innymi, wtedy, gdy wszczęcia postępowania domaga się podmiot nieuprawniony (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98, opubl. w: ONSA 1999/4/119). Organy ARiMR umarzając postępowanie administracyjne tak właśnie przyjęły, uznając, że spółka cywilna nie jest uprawniona do płatności. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zapatrywania. Nie są więc zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 29, art. 61 § 1, art. 64 § 2 i art. 105 § 1,art.107 k.p.a. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. Bezzasadne są również zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz § 2 i § 5 rozporządzenia ONW z 11 marca 2009 r. Błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania tych przepisów autor skargi kasacyjnej upatruje w przyjęciu, że "spółka cywilna jest rolnikiem - grupą osób fizycznych lub prawnych (wspólników spółki cywilnej) mającą zdolność administracyjnoprawną do ubiegania się o przyznanie płatności ONW". Tymczasem Sąd I instancji wyraził pogląd, że spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej w tych sprawach, nie jest rolnikiem w rozumieniu przytoczonych wyżej przepisów prawnych. Problematyka dotycząca podmiotowości spółki cywilnej była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle identycznych okoliczności faktycznych. Sąd w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 2/12, podjętej na podstawie art. 264 § 1 w zw. z art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że w przypadku grupy osób związanych umową spółki cywilnej, status producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), zwanej dalej: ustawą o krajowym systemie ewidencji, przysługuje spółce cywilnej. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w tej sprawie podziela stanowisko wyrażone w uchwale oraz dokonaną w jej uzasadnieniu wykładnię - mających zastosowanie również w tej sprawie - przepisów prawa krajowego i unijnego, z następujących powodów. Z treści art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji wynika, że producentem rolnym jest: osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca: a) posiadaczem gospodarstwa rolnego lub b) rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003 lub c) posiadaczem zwierzęcia. Z kolei z art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003, do którego przywołana powyżej regulacja odsyła wynika, iż producentem rolnym, tj. rolnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna, bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Uwzględniając treść przywołanych regulacji stwierdzić więc należy, że producentem rolnym – rolnikiem jest – obok osoby fizycznej lub prawnej – jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Według art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003 tą jednostką organizacyjną, nieposiadającą osobowości prawnej jest grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy w świetle prawa krajowego, a więc również grupa osób związanych na podstawie prawa polskiego umową spółki cywilnej. Z przepisów tych niedwuznacznie wynika, że w określeniu podmiotów uprawnionych do płatności odróżnia się osoby fizyczne lub prawne od grupy osób fizycznych lub prawnych. W powołanej uchwale składu 7 sędziów NSA stwierdził, że art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji w sposób samoistny nie kształtuje zdolności prawnej spółki cywilnej w sferze płatności. Użyte w tej ustawie określenie producenta rolnego wskazuje jedynie podmiot, który może się ubiegać o płatności i płatności mogą mu być przyznane. (...) Prawo unijne i prawo krajowe wykracza, w zakresie dopłat, poza tradycyjny podział podmiotów prawa na osoby fizyczne i osoby prawne, uznając również za podmiot uprawniony do dopłat grupę osób fizycznych lub prawnych (inaczej jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej). Trzeba zwrócić uwagę na to, że przepisy prawa unijnego uznają za rolnika grupę osób fizycznych lub prawnych całkowicie abstrahując od statusu prawnego takiej grupy i jej członków w prawie krajowym (art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003). Traktują grupę jako rolnika, a więc podmiot prawny, niezależnie od tego, kto na gruncie prawa krajowego ma w takim przypadku podmiotowość prawną – grupa jako taka czy jej członkowie. Wynika z tego niebudzący wątpliwości wniosek: sam fakt, że spółka cywilna nie ma według prawa krajowego osobowości prawnej, nie została generalnie, jako odrębny od wspólników podmiot wyposażona w zdolność prawną nie jest przeszkodą do uznania spółki cywilnej, na podstawie szczególnych przepisów prawnych, za uprawnioną do uzyskania płatności. Dopuszczalności występowania spółki cywilnej jako podmiotu uprawnionego do płatności nie należy zatem rozpatrywać w kategoriach ogólnej zdolności do działań prawnych (ściślej braku takiej zdolności), lecz według wymagań określonych przez omawiane przepisy prawne, dotyczące płatności. Spółka cywilna ma prawo do dopłat, jeżeli jest rolnikiem w znaczeniu wyżej przedstawionym, a więc jeżeli może być uznana za jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (według rozporządzenia nr 1782/2003 za grupę osób fizycznych lub prawnych, prowadzących działalność rolniczą). Spółka cywilna może być więc uznana za producenta rolnego – rolnika w kategorii: "jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej" (grupa osób, o jakiej mowa w art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003). Należy jednak podkreślić, że osoby tworzące grupę osób – rolnika w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003, związane umową spółki cywilnej, muszą wspólnie (wszystkie) prowadzić działalność rolniczą w ramach wspólnego (jednego) gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że według tej reguły współdziałania wspólników, a nie reguł współdziałania (wnoszenia wkładów) określonych przepisami prawa krajowego dotyczącymi spółki cywilnej, należy oceniać spełnienie przez grupę osób tworzących spółkę wymagań uprawniających do uzyskania płatności. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że podmiotem legitymowanym do wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności ONW może być spółka cywilna. Kwestia przyznania spółce cywilnej płatności wiązać się będzie jednak z koniecznością przeprowadzenia przez organy ARiMR oceny co do faktycznego prowadzenia działalności rolniczej przez wszystkich członków grupy związanych umową spółki cywilnej, w ramach jednego (wspólnego) gospodarstwa rolnego. Z uwagi na powyższe należało uznać za bezzasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące braku zdolności prawnej spółki cywilnej w sprawie dotyczącej przyznania płatności ONW. W sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną oceną prawną niż Sąd I instancji, ocena NSA jest wiążąca dla organów administracyjnych oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, opubl. w: ONSAiWSA 2005/5/101). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.