VII SA/Wa 1553/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-09
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy orzekające o stopniu niepełnosprawności prawidłowo zastosowały instytucję stwierdzenia nieważności decyzji, gdy nie wykazały rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Organy orzekające o stopniu niepełnosprawności oraz organ odwoławczy nie wykazały, na czym polegało rażące naruszenie prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności orzeczenia. Brak analizy oczywistości naruszenia prawa, charakteru naruszonego przepisu oraz skutków społeczno-ekonomicznych decyzji uniemożliwia uznanie, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. W związku z tym, zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jak i poprzedzająca ją decyzja, zostały uchylone.Stan faktyczny
Wojewódzki Zespół do Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził z urzędu nieważność orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół, uznając, że nie było podstaw do zaliczenia skarżącej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom brak wykazania rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VII SA/Wa 1553/10
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wojewódzki Zespół do Orzekania o Niepełnosprawności w [...] znak: [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 157 § 1 i 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] stwierdził z urzędu nieważność orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Nr [...] z dnia [...] października 2004 r. wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w sprawie dot. M. G.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w dniu [...] października 2004 r. wydał orzeczenie nr [...] zaliczające M. G. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe, od dzieciństwa, ze wskazaniem symboli kodów niepełnosprawności: [...] zgodnie z § 32 ust. 2 pkt 2 i 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328, ze zm.).
Wojewódzki Zespół, w ramach nadzoru nad Powiatowym Zespołem w [...], wszczął z urzędu postępowanie nadzwyczajne w sprawie zbadania zgodności w/w orzeczenia ze stanem faktycznym i ustalenia czy przedmiotowe orzeczenie nie zostało wydane w sposób sprzeczny z przepisami dotyczącymi orzekania o stopniu niepełnosprawności.
Dokonując oceny prawidłowości wydanej decyzji członkowie składu orzekającego wzięli pod uwagę obowiązujące przepisy procesowe i materialne w dacie wydania decyzji, a w szczególności art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
W dniu 21 kwietnia 2010 r. lekarz - przewodniczący składu orzekającego Wojewódzkiego Zespołu w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację medyczną dokonał oceny schorzeń M. G. kwalifikujących w ocenie Powiatowego Zespołu zainteresowaną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z powodu schorzenia wynikającego z symbolu kodu niepełnosprawności [...].
Ponadto z opinii lekarskiej sporządzonej w dniu [...].04.2010 r. przez lekarza specjalistę w zakresie schorzeń z tytułu symbolu kodu niepełnosprawności [...], w oparciu o zgromadzoną dokumentację medyczną wynika, iż M. G. ma rozpoznane na dzień wydawania decyzji przez Powiatowy Zespół zaburzenia depresyjne i nerwicowe ([...]). Przedłożone przez zainteresowaną dokumenty zawierają powyższe rozpoznanie. Nie są to jednak dokumenty specjalistyczne, albowiem nie zostały sporządzone przez lekarzy legitymujących się specjalizacją w tym zakresie i tym samym nie zawierają oceny psychiatrycznej, psychologicznej ani psychoterapeutycznej.
W świetle przedłożonych dokumentów medycznych stanowiących podstawę do wydania przez Powiatowy Zespół w [...] orzeczenia oraz opinii lekarskich sporządzonych przez lekarzy specjalistów Wojewódzkiego Zespołu wynika, iż M. G. jest osobą samodzielna, nie wymagającą pomocy osób drugich. Zatem z uwagi na powyższe organ nie znalazł przesłanek uzasadniających zaliczenie M. G. do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na dzień [...] października 2004 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania z dnia 14 maja 2010 r. M. G., od decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] rozważył z należytą wnikliwością, czy wystąpiły dostateczne podstawy do oceny, iż wydanie orzeczenia przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.
Z opinii lekarza przewodniczącego składu orzekającego wynika, iż rozpoznana choroba zasadnicza - wypadanie płatka przedniego zastawki mitralnej - występuje u strony od dzieciństwa, ponieważ jest wadą wrodzoną, jednak nie uzasadnia zaliczenia M. G. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Również z opinii lekarza członka składu orzekającego nie wynika, aby dokumentacja medyczna potwierdzała występowanie nasilonych zaburzeń i podjętego w związku z tym leczenia specjalistycznego, tak aby można było zaliczyć M. G. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe.
W związku z powyższym organ odwoławczy Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] prawidłowo zastosował instytucję przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. stwierdził nieważność orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w dniu [...] października 2004 r. (znak: [...]).
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. G. i wskazała, że nie zgadza się z wydaną decyzją.
W uzasadnieniu wskazała, że leczyła się u lekarza psychiatry. Karta leczenia od lekarza psychiatry została zagubiona oraz dokumenty z Akademii Medycznej w [...] i z Przychodni Matki i Dziecka w [...] też. Wskazała że nie posiada w swoich dokumentach potwierdzenia ksero dokumentacji medycznej, którą składała w Powiatowym Zespole d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych, którym służy domniemanie legalności, a które dotknięte są najcięższymi wadami materialnoprawnymi, powodującymi nieważność decyzji od samego początku z mocy art. 156 § 1 kpa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyrażonym i nie budzącym wątpliwości przepisem, co na podstawie jego brzmienia niejako od razu " rzuca się w oczy".
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli organu nadzoru było orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...].10.2004 r zaliczające M. G. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe, od dzieciństwa.
Orzeczenie wydane zostało na podstawie art. 4 ust 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz.U. z 2003 r, Nr 7, poz 79 ze zm ).
Ustalenie stopnia niepełnosprawności przez lekarzy orzeczników nastąpiło na podstawie przeprowadzonych badań i wywiadów oraz analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalono, że na dzień 28 października 2004 r skarżąca kwalifikowała się do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe, od dzieciństwa.
Wynik badań przeprowadzonych przez lekarzy orzeczników zawierał element ocenny, uznaniowy co do zakwalifikowania skarżącej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe.
W postępowaniu nadzwyczajnym nie zakwestionowano rozpoznania schorzenia wynikającego z symbolu kodu niepełnosprawności ( [...] ) lecz dokonano jego oceny uznając, że występujące schorzenia nie powodują upośledzenia funkcji organizmu w stopniu umiarkowanym.
Organy nie wykazały, aby orzeczenie zostało wydane w sposób rażąco sprzeczny z przepisami dotyczącymi orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika na czym polegało naruszenie przepisu prawa, dlaczego miało charakter rażący oraz nie dokonano oceny skutków społeczno –ekonomicznych, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja ( wyrok NSA z dnia 31.10.2008 r, II OSK 1306/07, wyrok NSA z dnia 17.07.2008 r, II OSK 888/07, wyrok NSA z dnia 30.11.1999 r, V S.A. 876/99, Lex nr 50137, wyrok NSA z dnia 15.02.1999 r, II S.A. 1288/98, Lex nr 41908, wyrok NSA z dnia 04.03.1999 r, II SA 1918/98, Lex nr 46256, wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1984 r, II S.A. 737/84 oraz Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r, III ARN 22/95 ).
W świetle powołanych wyżej wyroków stwierdzić należy, że ani oczywistość naruszenia prawa, ani nawet charakter przepisów, które zostały naruszone nie są wystarczające wyłącznie do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa, które może mieć miejsce tylko wyjątkowo wtedy, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie zarówno Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] jak i Minister Pracy i Polityki Społecznej nie dokonali analizy spełnienia przesłanek rażącego naruszenia prawa co uzasadnia uchylenie obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło