VI SA/Wa 1734/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej E. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi wniesionej przez E. M. – D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] wydana z powołaniem się na przepisy art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm. zwana dalej uodp) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia 16 kwietnia 2010 r. o odmowie wydania zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] (ul. [...]) schodów zewnętrznych do lokalu nr [...] usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. O. w S.. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi wyjątkowa sytuacja o jakiej mowa w art. 39 ust. 1 uodp, istnieją natomiast poważne argumenty przeciwko wydaniu wnioskowanego zezwolenia albowiem lokalizacja przedmiotowych schodów planowana w miejscu zawężenia chodnika oraz w pobliżu znaku drogowego spowodowałaby jeszcze większe zawężenie chodnika i znacząco utrudniłaby przejście pieszym. Zdaniem organu, interes społeczny, którego wyznacznikiem jest zapewnienie odpowiedniej przepustowości chodnika aby zapewnić bezpieczeństwo ruchu pieszych przeważa nad interesem strony, który to interes wyraża się w chęci uzyskania przedmiotowego zezwolenia. Odpierając zarzut odwołującej się, która wskazuje na pozytywne decyzje wydane przez organ dla innych wnioskodawców GDDKiA stwierdził, że podniesiony argument nie jest zasadny, gdyż stan faktyczny niniejszej sprawy tj. zarówno jej podmiot jak i przedmiot jest inny niż w tamtych sprawach (inna droga, inne parametry chodnika, brak znaku drogowego a także podmiot). Za nietrafny uznał także argument, że projektowana lokalizacja schodów jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż ustalenia tego planu nie dotyczą przebudowy budynku polegającej na wybudowaniu schodów. W skardze na powyższą decyzję E. M. – D., wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 39 ust. 1 pkt 1 uodp a także podniosła zarzut naruszenia art. 31 ust. 1 Konstytucji RP. Podniosła, że organ nie wykazał, iż w planowanym miejscu lokalizacji schodów występuje nasilone natężenie ruchu pieszych. W tym stanie rzeczy, zdaniem strony, stwierdzenie organu, że wzmiankowana inwestycja w realny sposób zagraża bezpieczeństwu korzystających z chodnika jest dowolne. Skarżąca ponowiła również argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powtórnie wskazując, iż szerokość chodnika będzie wynosiła około 2, 6 metra, natomiast odległość naroża projektowanych schodów do znaku drogowego będzie wynosić 4 m. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm ). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2010 r. narusza prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 39 ust. 1, w brzmieniu obowiązującym w sprawie niniejszej, zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się: 1) lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Stosownie do ust. 3 tego przepisu w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Ciężar udowodnienia, że zachodzi kryterium braku zagrożeń dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym (art. 39 ust. 1 uodp i inne wyprowadzane z przepisów tej ustawy) nie spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt II GSK 152/09 Lex 573531). Z treści art. 39 ust. 3 uodp wynika, że zezwolenie na lokalizowanie w pasie drogowym określonych obiektów lub urządzeń, (które ustawodawca określa w art. 40 również jako: "zajęcie pasa drogowego" lub "umieszczanie w pasie drogowym") jest dopuszczalne w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". Termin ten nie został bliżej przez ustawodawcę określony, co pozwala przyjąć, że ocena okoliczności uzasadniającej "umieszczenie", czy "lokalizację" należy do właściwego organu administracji publicznej (zarządcy drogi). Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd miał na uwadze, że obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy, w tym ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Stanowisko organu w tym zakresie powinno być wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji, gdyż brak odniesienia się przez organ odwoławczy do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1999 r., IV SA 274/97, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2006 r., III SA/Wa 1914/06, niepubl.). Odnosząc przedstawione uwagi do sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją Sąd wskazuje, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad będąc obowiązany do ponownego rozpoznania sprawy, powinien ustosunkować się do wniosku E. M. – D. i zarzutów zawartych w odwołaniu oraz przedstawić przyjęte stanowisko w uzasadnieniu swej decyzji wykonując w ten sposób dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie E. M. – D. wskazywała we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że planowana inwestycja nie zawęzi przejścia chodnikiem do szerokości mniejszej niż 2,0 m albowiem faktycznie będzie wynosić nie mniej niż 2,6 m. Natomiast odległość naroża projektowanych schodów do znaku drogowego będzie wynosić nie mniej niż 4 m. Na dowód powyższych twierdzeń przedłożyła dodatkowe dokumenty w postaci map sytuacyjno - wysokościowych przyjętych do zasobu geodezyjnego Starostwa Powiatowego w S. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad rozpoznając wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy pominął całkowicie zarówno powyższą argumentację strony jak i przedłożone dokumenty ograniczając się do stwierdzenia, że istnieją poważne argumenty przeciwko wydaniu wnioskowanego zezwolenia. W ocenie organu, lokalizacja przedmiotowych schodów planowana w miejscu zawężenia chodnika oraz w pobliżu znaku drogowego spowodowałaby jeszcze większe zawężenie chodnika i znacząco utrudniłaby przejście pieszym. Zdaniem organu, interes społeczny, którego wyznacznikiem jest zapewnienie odpowiedniej przepustowości chodnika aby zapewnić bezpieczeństwo ruchu pieszych przeważa nad interesem strony, który to interes wyraża się w chęci uzyskania przedmiotowego zezwolenia. Z powyższego wynika, że organ nie odniósł stanu faktycznego sprawy do wymogów zawartych w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U z 1999 r., Nr 43 poz. 430) w którym zawarte są m.in. wymogi w zakresie usytuowania i wymiarów chodnika. M.in. w myśl § 44 ust. 1 tego uregulowania chodnik powinien mieć szerokość dostosowaną do natężenia ruchu pieszych, z zastrzeżeniem ust. 3. 2. Szerokość chodnika przy jezdni lub przy pasie postojowym nie powinna być mniejsza niż 2,0 m, a w wypadku przebudowy albo remontu drogi dopuszcza się miejscowe zmniejszenie szerokości chodnika do 1,25 m, jeżeli jest on przeznaczony wyłącznie do ruchu pieszych. 3. Szerokość chodnika powinna być odpowiednio zwiększona, jeżeli oprócz ruchu pieszych jest on przeznaczony do usytuowania urządzeń technicznych, w szczególności podpór znaków drogowych, słupów, drzew, wejść lub zjazdów utrudniających ruch pieszych. Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy akcentuje, że planowana inwestycja nie narusza obowiązujących w tej sprawie przepisów szczególnych. Na podkreślenie zasługuje również fakt, że strona wnosi o wyrażenie zgody na zajęcie pasa drogowego w sposób wskazany we wniosku w związku z postępowaniem o uzyskanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal usługowo-mieszkalny (zakład fryzjerski), z odrębnym wejściem na zewnątrz. E. M. –D. powołuje się w skardze na trudną sytuację na rynku pracy, zwłaszcza w województwie [...], której konsekwencją jest konieczność rozpoczęcia w tym lokalu własnej działalności gospodarczej. W tej sytuacji rozważenie zasadności przedmiotowego wniosku w aspekcie interesu indywidualnego (strony) oraz interesu społecznego nie powinno pomijać zarówno rodzaju jak i celu planowanej inwestycji. Zdaniem Sądu, wskazane uchybienia oznaczają, że organ odwoławczy nie zrealizował, w pierwszej kolejności obowiązku przeprowadzenia wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie przedstawienia jej wyników w uzasadnieniu decyzji, co skutkowało naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. W toku ponownego postępowania organ uwzględni stanowisko Sądu i rozpozna sprawę w postępowaniu odwoławczym odnosząc się między innymi do zarzutu, że planowana inwestycja nie narusza obowiązujących w tej sprawie przepisów szczególnych. O niewykonywaniu uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.