II GSK 462/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-26
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działka rolna, na której w dniu 30 czerwca 2003 r. występowały drzewa i krzewy znacznych rozmiarów, może być objęta płatnościami bezpośrednimi w ramach jednolitej płatności obszarowej za rok 2005?Ratio decidendi
Sąd uznał, że działka rolna, na której stwierdzono obecność drzew i krzewów znacznych rozmiarów na dzień 30 czerwca 2003 r., nie spełniała warunków utrzymania w dobrej kulturze rolnej i w związku z tym nie była uprawniona do otrzymania płatności bezpośrednich. Organy prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, dokonując odpowiedniego pomniejszenia płatności. Skarga kasacyjna została oddalona, gdyż nie wykazano naruszenia prawa materialnego ani proceduralnego.Stan faktyczny
W 2005 roku M. Sz. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Po kontroli w 2007 roku stwierdzono na działce obecność drzew i krzewów znacznych rozmiarów, co skutkowało pomniejszeniem płatności. Organ II instancji utrzymał decyzję o pomniejszeniu płatności, a skarżący kwestionował ustalenia dotyczące stanu działki i dowody kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną; zasądził od skarżącego na rzecz Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR 180 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 10 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Go 883/10 w sprawie ze skargi M. Sz. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Sz. na rzecz Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] wyrokiem z dnia [..] października 2010 r., sygn. akt [..] oddalił skargę M. S. na decyzję Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [..] z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [..] w przedmiocie płatności obszarowych za 2005 r.
Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
W dniu [...] maja 2005 r. Biuro Powiatowe ARiMR w [..] przyjęło wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Wnioskodawca zadeklarował, że ubiega się o przyznanie płatności z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) do powierzchni [..] ha oraz z tytułu Uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni [..] ha. Po weryfikacji wniosku w dniu [..] marca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [..] wydał decyzję nr [..] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Powyższą decyzją przyznano skarżącemu płatność w wysokości [..] zł, w tym: - jednolita płatność obszarowa w wysokości [..] zł, - uzupełniająca płatność obszarowa w wysokości [..] zł. W dniach [..] września 2007 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została kontrola na miejscu przez Biuro Kontroli na Miejscu [..] Oddziału Regionalnego ARiMR w [..]. W toku kontroli stwierdzono na działce ewidencyjnej nr [..] o powierzchni [..] ha występowanie drzew liściastych i iglastych znacznych rozmiarów. Wobec powyższego w odniesieniu do tej działki zastosowano kody nieprawidłowości [..], co oznacza, iż na działce nie jest prowadzona działalność rolnicza w dniu kontroli oraz że działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r.
Mając na uwadze powyższe ustalenia w dniu [..] stycznia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [..] wydał skarżącemu decyzję nr [..] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.
W dniu [..] lutego 2009 r. do Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego ARiMR, za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [..], wpłynęło odwołanie skarżącego.
Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [..] nr [..] wydana została z naruszeniem art. 107 § 3 i art. 9 k.p.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ II instancji w dniu [..] kwietnia 2009 r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji nr [..] w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [..].
W dniu [..] listopada 2009 r. do Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [..] wpłynęło odwołanie od ww. decyzji.
Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 79 k.p.a. Wobec czego decyzją z 29 grudnia 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Powyższe ustalenia legły u podstaw wydanej przez organ I instancji decyzji 29 marca 2010 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 w pomniejszonej wysokości.
Decyzją z [..] czerwca 20010 r. nr [..] Dyrektor [..] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [..] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [..] z [..] marca 2010 r. nr [..] uchylającą decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nr [..] z dnia [..] marca 2006 r. oraz przyznającą skarżącemu M. S. kwotę płatności bezpośrednich w wysokości [..] zł. Organ odwoławczy nie stwierdził uchybień w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji.
Organ II instancji zauważył również, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie niewłaściwego przepisu. Organ I instancji przyjął mianowicie, że zastosowanie w sprawie mają przepisy rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 obowiązujące w dacie wydawania decyzji, nie natomiast obowiązującego wcześniej rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003. Jednak wskazana wadliwość uzasadnienia decyzji organu I instancji może być naprawiona przez organ II instancji.
Organ II instancji wskazał , że w sprawie ustalono, iż skarżący zgłosił do płatności na rok 2005 m.in. grunty rolne o powierzchni [..] ha położone działce ewidencyjnej nr [..] Kontrola na miejscu przeprowadzona w dniach [..] 09.2007. wykazał, iż ta działka na całym swoim obszarze porośnięta jest wieloletnimi krzewami oraz drzewami liściastymi i iglastymi (vide: zdjęcia z kontroli nr [..]), co świadczy o tym, że nie była ona utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r.
Organ podkreślił, że nie został w niniejszym przypadku spełniony również § 4 Rozporządzenia w sprawie minimalnych norm stanowiący, iż grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów wymienionych we wskazanym przepisie.
Organ wywiódł również, że świadkowie przesłuchiwani w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, tj. J. G. i L. G. nie posiadają pełnej wiedzy na temat stanu w jakim znajdowała się działka nr [.] w latach 2003-2007, ponieważ L. G. dzierżawi działkę od wiosny 2008 r. Natomiast za mało wiarygodne uznał organ zeznania J. P., który zeznał, iż na działce w latach 2005-2007 nie było drzewostanu. Wyjaśnieniom tym organ przeciwstawił dokumentację fotograficzną sporządzoną podczas kontroli na działce nr [..], gdzie na całej powierzchni działki widoczne są nieużytki, zakrzaczenia, drzewa iglaste i liściaste o dużej wysokości i rozpiętości, świadczące o długookresowym braku prowadzenia działalności rolniczej.
Ponadto organ podkreślił, że ortofotmapa działki nr [..] jednoznacznie wskazuje na występowanie drzew i krzewów na działce. Co więcej, drzewa i krzewy widoczne na ortofotomapie występują w miejscach zbieżnych z punktami i kierunkami, z których wykonywana była dokumentacja fotograficzna podczas kontroli na miejscu przeprowadzanej w dniach [..].09.2007 r., co jednoznacznie wskazuje na fakt prawidłowego przeprowadzenia czynności kontrolnych i poczynionych ustaleń, tj. stwierdzenia faktu, iż działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r.
Podkreślono również, że w odwołaniu skarżący stwierdził, że organ I instancji nie miał dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż na należącej do Wnioskodawcy działce nr [..] w czasie kontroli na miejscu znajdowały się drzewa iglaste i liściaste znacznych rozmiarów. W ocenie skarżącego drzewa mogły znajdować się na sąsiednich działkach. Odnosząc się do tych zarzutów organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się dołączona do protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [..].09.2007 r. mapa geodezyjna obrębu ewidencyjnego Krzeszyce, na której widoczna jest działka ewidencyjna nr [..]. Inspektorzy terenowi na mapie zaznaczyli punkty, z których tworzona była dokumentacja fotograficzna wraz z kierunkiem, w którym wykonywane były fotografie.
Skarżący zarzucił również, że organ I instancji dokonał błędnych ustaleń, w sytuacji gdy świadkowie zeznający w sprawie jednoznacznie stwierdzili, iż jesienią 2007 r. działka była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej i nie była zadrzewiona oraz oparł się wyłącznie na niezgodnym ze stanem faktycznym raporcie z kontroli na miejscu wraz z materiałem fotograficznym i analizie ortofotomap. Odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy wskazał, że jak wynika to z dokumentacji fotograficznej dołączonej do akt niniejszej sprawy, skarżący w roku 2007, do dnia kontroli w gospodarstwie, nie dokonywał zabiegów, które pozwoliłyby uznać, iż działka nr [..] była utrzymywana zgodnie z normami. Nadto, dokumentacja fotograficzna wskazuje na występowanie roślinności świadczącej o długotrwałym braku zabiegów uprawowych. Organ zaakcentował, że strony jakoby "świadkowie zeznający w sprawie jednoznacznie stwierdzili, iż jesienią 2007 r. działka była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej i nie była zadrzewiona". Wskazać bowiem należy, iż L. G. dzierżawi działkę nr [..] od wiosny 2008 r. i wtedy działka mogła już być doprowadzona do stanu zgodnego z minimalnymi normami. Natomiast świadek J. G. potwierdził powyższe zeznania syna. Wprawdzie J. P. w dniu [..].08.2009 r. zeznał, iż w latach 2005–2007 nie było drzewostanu na działce nr [..], jednakże organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż zeznań tych nie można uznać za wiarygodne wobec faktu, iż kontrola przeprowadzana w dniach [..].09.2007 r. ewidentnie wykazała występowanie na działce drzew liściastych i iglastych ([..]) dużej wysokości, które aby osiągnąć tak znaczne rozmiary potrzebowały co najmniej kilku lat wzrostu.
Organ odwoławczy podkreślił również, że skarżący uczestniczył w przesłuchaniach świadków i nie wniósł uwag do protokołu. Skarżący nie wniósł zastrzeżeń w zakresie kontroli przeprowadzonej w dniach [..].09.2007 r., jak również nie złożył wniosku o ponowną kontrolę w swoim gospodarstwie. Wobec powyższego organ uznał, że skarżący nie kwestionował wyników kontroli na miejscu i zgadza się z ustaleniami inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego w zakresie nieprawidłowego przeprowadzenia czynności kontrolnych przez inspektorów terenowych, polegającego na niewykonaniu odpowiednich pomiarów i niewypełnieniu w protokole z kontroli rubryk [..], organ wskazał, że pomiary podczas kontroli przeprowadzane są w przypadku kiedy na zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności działkach znajduje się deklarowana uprawa. W niniejszym przypadku skarżący deklarował na działce nr [..] ugór, a inspektorzy terenowi stwierdzili na powierzchni całej działki ewidencyjnej wieloletnie zakrzaczenia i zadrzewienia, wobec czego odstąpiono od pomiarów, zastosowując jednocześnie dla całej działki ewidencyjnej nr [..] kod [..], oznaczający, że cała działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. Czynności kontrolne dokonane podczas inspekcji terenowej w ocenie organu odwoławczego nie budziły wątpliwości, a dołączona do akt niniejszej sprawy dokumentacja fotograficzna jednoznacznie wskazuje na wieloletnie zaniedbania w kwestii prowadzenia działalności rolniczej na działce ewidencyjnej nr [..].
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wskazał, że dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [..] jest zgodna z prawem.
Sąd podkreślił, że spór między stronami sprowadza się do ustalenia, czy działka rolna o pow. [..] ha, położona na działce ewidencyjnej nr [..] obręb [..], była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r., co uprawniałoby skarżącego do przyznania mu płatności obszarowych za 2005 r.
Z ustaleń organów obu instancji jednoznacznie wynika, że działka nr [...] nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r., a tym samym skarżący nie był uprawniony do przyznania mu płatności bezpośrednich do gruntu położonego w obrębie wskazanej działki.
Do wniosków takich organy były uprawnione na podstawie ustaleń zawartych w wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniach [..] września 2007 r. oraz w szczególności na podstawie analizy ortofotomap i materiału zdjęciowego, sporządzonego w obrębie działki nr [..].
Sąd podkreślił, że art. 143b ust.4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, który ma charakter retroaktywny, czyli uzależnia przyznanie jednolitej płatności od stanu faktycznego istniejącego w przeszłości, tj. badania stanu działek rolnych zgłoszonych we wniosku pod względem utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień [..].06.2003r. Obowiązek udowodnienia tego faktu spoczywa na organie administracyjnym. Zasady postępowania dowodowego są określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i pozwalają dopuścić, jako dowód, wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 §1 k.p.a.).
Organ I i II instancji w związku z ujawnieniem nowych dowodów w sprawie, tj. wyników raportu z kontroli na miejscu kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego przeprowadzonej w dniach [..].09.2007r., ponownie zweryfikował cały zebrany materiał dowodowy, tj. wyniki z kontroli na miejscu wraz z materiałem fotograficznym sporządzonym przez inspektorów terenowych, załączniki graficzne oraz zeznania świadków. Z przeprowadzonych dowodów, zdaniem organu, organy wyprowadziły prawidłowe wnioski. Z raportu z kontroli oraz załączników graficznych w postaci zdjęć i mapy jednoznacznie wynika, że na przedmiotowej działce stwierdzono drzewa liściaste i iglaste znacznych rozmiarów, co oznacza, że nie była ona utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r.
Wbrew stwierdzeniom skarżącego organy wskazały z jakich dat pochodzą wykorzystane do analizy ortofotomapy. Organ I instancji na stronach [..] decyzji wskazał, że zdjęcia dla wizualizacji w kampanii 2007 r. i wcześniejszych, zostały wykonane w dniach [.] września 2004 r. (zdjęcie czarno-białe) i w 2002 r. zdjęcie kolorowe, natomiast dla wizualizacji w kampanii 2009 r. działka objęta była dwoma zdjęciami: czarno-białym z [..] września 2004 r. oraz kolorowym z [..] września 2007 r. Organ II instancji w szczegółowy sposób wskazał jak wykonane zostały zdjęcia przez inspektorów, wskazując jednocześnie jakie jest odniesienie tych zdjęć do mapy.
Z powyższych ustaleń organy wyprowadziły logiczny wniosek, że skoro na przedmiotowej działce w dniu [..] września 2007 r. znajdowały się wskazane podczas kontroli drzewa liściaste i iglaste znacznych rozmiarów, to stan taki musiał trwać już wcześniej, w szczególności w roku 2005 i na dzień [..] czerwca 2003 r.
Ustaleń tych nie niweczą zeznania wnioskowanych przez skarżącego świadków.
Trafnie wskazały organy, że świadek L. G. dzierżawi działkę nr [..] od wiosny 2008 r. i wtedy działka mogła już być doprowadzona do stanu zgodnego z minimalnymi normami. Natomiast świadek J. G. potwierdził powyższe zeznania syna. Wprawdzie J. P. w dniu [..] sierpnia 2009 r. zeznał, że w latach 2005–2007 nie było drzewostanu na działce nr [..], jednakże organ odwoławczy zasadnie uznał, iż zeznań tych nie można uznać za wiarygodne wobec faktu, iż kontrola przeprowadzana w dniach [..].09.2007 r. ewidentnie wykazała występowanie na działce drzew liściastych i iglastych (brzoza oraz sosna) dużej wysokości, które aby osiągnąć tak znaczne rozmiary potrzebowały co najmniej kilku lat wzrostu.
Tym samym zdaniem Sądu stwierdzić należy, że organy obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny sprawy i nie naruszyły w tym zakresie podniesionych w skardze przepisów postępowania. Powyższa zaś konstatacja prowadzi do wniosku, że prawidłowo zastosowały do tak ustalonego stanu faktycznego przepis art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r., stosując stosowne pomniejszenia przyznawanych płatności.
Sąd wskazał, że zarzut skarżącego w zakresie naruszenia art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest równie niezasadny. Skarżący, mimo że nie wniósł zastrzeżeń bezpośrednio od raportu z kontroli na miejscu, to podnosił zastrzeżenia w toku postępowania i uwagi te pyły przedmiotem oceny organów.
Sąd podkreślił, że kwestię utrzymywania gruntów zgodnie z minimalnymi normami reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. Nr 46, poz. 306 ze zm.) Na mocy powyższych przepisów prawa oraz w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005 zdaniem Sądu organy w prawidłowy sposób z powierzchni kwalifikowanej do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) wykluczyły działkę rolną "Q" o powierzchni [..] ha i zastosowały art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE nr 1 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), stanowiący, iż jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną wynosi więcej niż 3%, ale nie więcej niż 30% ustalonej powierzchni faktycznej, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona w rozpatrywanym roku o dwukrotną wartość przypadającą na stwierdzoną różnicę powierzchni.
Tym samym, zdaniem Sądu, organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego, w szczególności w zakresie podniesionym w skardze.
M. S. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w [..] oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1. Naruszenia przepisów prawa materialnego ( art. 174 pkt 1 p.p.s.a. ), przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
- art. 7 ust. 1, 2 i 4, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) w związku z art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1.868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003 r., str. 1 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że należąca do skarżącego działka rolna o pow. [..] ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...], gm. [..], pow. [..], woj. [..], jest trwale wyłączona z możliwości ubiegania się o dopłaty, gdyż nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r.
- art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy powierzchnia gruntów zadeklarowana we wniosku skarżącego o przyznanie płatności nie różni się od stanu faktycznego;
2. Naruszenia przepisów postępowania ( art. 174 pkt 2 p.p.s.a. ), które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji gdy nie istniały podstawy faktyczne i prawne do wydania przez organ II instancji - Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [..] decyzji z dnia [..] 06.2010 r. nr [..], utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji - decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [..] z dnia [..] 03.2010 r. nr [..], znak sprawy:[..], uchylającą decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nr [..] z dnia [..].03.2006 r., wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [..] i przyznającą skarżącemu M. S., po potrąceniu kwoty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości [..] zł, płatności na rok 2005 w wysokości [..] zł;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że organy administracyjne obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny sprawy i z przeprowadzonych dowodów wyprowadziły prawidłowe wnioski, podczas gdy organ II instancji bezpodstawnie podzielił dokonane przez organ I instancji i prowadzące do wadliwego zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz przepisów prawa wspólnotowego, błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, iż działka rolna o pow. [..] ha, położona na działce ewidencyjnej nr [..] obręb K., nie może być deklarowana we wnioskach o przyznanie płatności, gdyż nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r.
Skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracyjne, mimo iż w toku postępowania administracyjnego świadek J. P. potwierdził brak drzewostanu na działce skarżącego w latach 2005-2007, zaś świadkowie J. G. i L. G. potwierdzili brak zadrzewień czy wieloletniej roślinności na działce w 2007 r. oraz dokonane jesienią w 2007 r. talerzowanie i przygotowania do obróbki przed siewem, a zgromadzone w aktach sprawy dowody w postaci ortofotomap nie pozwalają jednoznacznie zidentyfikować widocznych na nich obiektów, a nadto dokumentują stan na dzień ich sporządzenia, nie zaś na dzień czerwca 2003 r. Tymczasem zdaniem skarżącego jedynie stan istniejący w dacie [...] 06.2003 r. jest miarodajny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnoszący skargę zawarł argumenty na poparcie powyższych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Po przeanalizowaniu w pierwszej kolejności zarzutów procesowych podniesionych w skardze kasacyjnej należało stwierdzić, że skarżący nie wykazał naruszenia powołanych przepisów postępowania sądowego, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a w konsekwencji nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy obu instancji i zaakceptowanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
Zasadniczy fakt stanowiący podstawę zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie zmniejszenia płatności przysługujących skarżącemu z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) obejmował ustalenie stanu utrzymania działki gruntu nr [..] o pow. [..] ha położonej w K. w dobrej kulturze rolnej w dniu [..] czerwca 2003 r. (a konkretnie jej zadrzewienie i zakrzewienie) i został ustalony na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, który został prawidłowo oceniony przez organy administracji i dlatego nie może być skutecznie kwestionowany przez skarżącego.
Należy zauważyć, że ustalenie tego faktu nastąpiło na podstawie dokumentów – raportu kontroli i map geodezyjnych, w tym zdjęć fotograficznych (ortofotomapa), a zeznania świadków, na które powołuje się skarżący w zestawieniu z pozostałymi dowodami z dokumentów zostały ocenione pod względem wiarygodności i wartości dowodowej w sposób krytyczny a jednocześnie przekonywujący, tym bardziej że nie dotyczyły one w zasadzie okresu miarodajnego dla rozstrzygnięcia.
Sąd I instancji nie dopatrując się w przebiegu postępowania dowodowego błędów czy też uchybień, wszechstronnie uzasadnił swoje stanowisko i dlatego należało przyjąć ustalenia faktyczne poczynione w sprawie jako obowiązujące i przejść do subsumpcji tak ustalonego stanu faktycznego do zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. przewidującego odpowiednie pomniejszenie przyznawania płatności.
Przy stwierdzeniu podczas kontroli, że przedmiotowa działka gruntu nr [..] porośnięta była [..]i odnosił się ten stan również do dnia 30 czerwca 2003 r., organy prawidłowo zastosowały przepisy § 4 w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. Nr 46, poz. 306 ze zm.), które nie przewidują istnienia tego rodzaju zadrzewienia na działce rolnej objętej płatnościami.
Należy w tym miejscu zauważyć, że skarżący kwestionował jakiekolwiek zadrzewienie tej działki, twierdząc że przez cały czas objęty kontrolą działka ta utrzymywana była w dobrej kulturze rolnej i wolna była od zadrzewienia i zakrzewienia, co było niezgodne z prawdą.
Brak jest w skardze kasacyjnej przekonywującej argumentacji, że zostały naruszone pozostałe przepisy prawa materialnego w niej powołane, a w szczególności art. 7 ust. 1, 2 i 4 oraz art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) w zw. z przepisami wspólnotowymi art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego szereg rozporządzeń EWG i WE (Dz. Urz. UE L 270 z 2003 r. str. 1 ze zm.).
Niewłaściwe zastosowanie tych przepisów mogłoby polegać zdaniem skarżącego na przyjęciu przez Sąd I instancji, że stwierdzenie o braku utrzymania spornej działki nr [..] o pow. [..] ha w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r. skutkuje trwałe wyłączenie jej z możliwości ubiegania się o dopłaty.
Powołane wyżej przepisy prawa materialnego nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że tylko grunty rolne, które były utrzymywane w dacie [..] czerwca 2003 r. w dobrej kulturze rolnej podlegały płatnościom bezpośrednim i uzupełniającym i dlatego ustalenie stanu gruntów rolnych na ten dzień, a nie w późniejszym okresie, miało decydujące znaczenie dla możliwości przyznania przedmiotowych płatności.
Tak zadecydował prawodawca wspólnotowy, a jego przepisy w postaci rozporządzeń Rady (WE) i Komisji (WE) mają bezpośrednie zastosowanie do płatności z funduszów europejskich.
Skoro zostało ustalone, że działka gruntu nr [..] o pow. [..] ha nie spełniała kryteriów objęcia jej płatnościami z powodu występowania na niej drzew liściastych i iglastych znacznych rozmiarów, to stosując do niej odpowiednie kody nieprawidłowości [..] należało zastosować przepis art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 stanowiący, że wykazanej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną (więcej niż 3% ale nie więcej niż 30% ustalonej powierzchni faktycznej) kwota płatności JPO zostaje zmniejszona w rozpatrywanym roku o dwukrotną wartość przypadającą na stwierdzoną różnicę powierzchni.
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, dlatego ją oddalił na mocy art. 184 p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło