II SAB/Gd 30/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-11-10
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Wanda Antończyk, Jolanta Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miasta pozostająca w bezczynności w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta uzdrowiskowego narusza obowiązek ustawowy i czy skarżący, jako właściciel nieruchomości, ma legitymację do wniesienia skargi na tę bezczynność?Ratio decidendi
Rada Miasta, która nie sporządziła i nie uchwaliła miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ustawowym terminie dwóch lat od wejścia w życie przepisu nakładającego taki obowiązek, pozostaje w bezczynności naruszającej interes prawny właściciela nieruchomości. Skarżący, jako właściciel nieruchomości, ma legitymację do wniesienia skargi na bezczynność. Sąd może zobowiązać Radę Miasta do wykonania czynności nakazanych prawem, tj. sporządzenia i uchwalenia planu miejscowego.Stan faktyczny
Spółka A z o.o. w S. wniosła skargę na bezczynność Rady Miasta U. w zakresie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta uzdrowiskowego. Skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonych na terenie miasta U., które nie zostały objęte planem miejscowym, co uniemożliwia realizację inwestycji. Rada Miasta nie uchwaliła planu w ustawowym terminie dwóch lat od wejścia w życie ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, powołując się na termin instrukcyjny i prowadzone prace planistyczne.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Radę Miasta do sporządzenia i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miasta U. w terminie dwóch lat od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem prawomocności. Zasądził od Rady Miasta na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Straszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na bezczynność Rady Miasta w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. zobowiązuje Radę Miasta do sporządzenia i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miasta U. w zakresie nieobjętym istniejącymi planami w terminie dwóch lat od otrzymania odpisu niniejszego wyroku wraz ze stwierdzeniem prawomocności, 2. zasądza od Rady Miasta na rzecz skarżącej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Spółka A z siedzibą w S. wniosła skargę na bezczynność Rady Miasta
w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarga została wniesiona na podstawie art. 101a ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Rada Miasta wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym zaniechała uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu miasta U. Skarżąca stwierdziła, że z uwagi na brak planu została pozbawiona możliwości realizowania zamierzeń inwestycyjnych w odniesieniu do gruntów, których jest właścicielem, a położonych w obrębie obszaru uzdrowiska, zarówno na podstawie planu, jak i w procedurze bezplanowej. Organy administracji zawiesiły bowiem postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy w oparciu o art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie.
Rada przyznała, że przepis art. 38 ust. 2 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym znajduje zastosowanie w stosunku do miasta U. Stwierdziła, że dwuletni termin wskazany w art. 38 ust. 2 ustawy jest terminem instrukcyjnym, który może być przekroczony bez ujemnych skutków. W tej sytuacji nie można zarzucić organowi bezczynności. Z ostrożności Rada wskazała, że obowiązek ten jest realizowany sukcesywnie, gdyż do chwili obecnej posiada plany miejscowe dla 42,4 % całkowitego obszaru gminy, a ponadto opracowywane są kolejne miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Rada wskazała siedem uchwalonych planów oraz dziewięć toczących się procedur planistycznych po podjęciu uchwał o przystąpieniu do sporządzenia planu. Nasto Rada podniosła, że 25 marca 2010r. podjęła na podstawie art. 32 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uchwałę o zgodności Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta U., a także podjęła prace nad zmianą tego Studium, które planuje zakończyć na przełomie 2010 i 2011 roku, co dopiero umożliwi zakończenie trwających procedur uchwalania planów oraz przystąpienie do prac nad miejscowymi planami dla obszaru dotychczas nie objętego planami. Taki stan wyłącza bezczynność. W ocenie organu zawieszenie postępowań na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może naruszać praw właścicielskich. Rada powołała się również na planowane zmiany przepisu art. 38 ust. 2 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, wskazując na projekty ustawy zawierające ograniczenie jego zakresu do strefy A ochrony uzdrowiskowej, co świadczy o powszechnym postrzeganiu obecnego brzmienia przepisu jako nieprawidłowe.
W ocenie Rady szacowany termin objęcia planami całego miasta, uwzględniający możliwości finansowe i organizacyjne to rok 2020, i w razie uznania przez Sąd skargi za zasadną termin taki mógłby zostać wskazany do wypełnienia obowiązku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 156, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty wymienione w art. 3 § 2. Zgodnie natomiast z treścią art. 3 § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Skarga spółki A z siedzibą w S. wniesiona została w trybie art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, sąd administracyjny może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy (ust. 2).
Stosownie natomiast do art. 101 ust. 1 ustawy każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W pierwszej kolejności należy zatem rozważyć czy Rada Miasta pozostając w bezczynności tego rodzaju nie wykonuje czynności nakazanych prawem.
Zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, reguluje ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
W świetle treści przepisów tej ustawy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma co do zasady charakter fakultatywny. Uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rada gminy podejmuje z własnej inicjatywy lub na wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta miasta ( art. 14 ust.2).
Zgodnie jednak z treścią art. 14 ust. 7 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy sporządza się obowiązkowo, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne.
Takim przepisem odrębnym jest art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. Nr 167, poz. 1399 ze zm.), który stanowi, że gmina, która uzyskała status uzdrowiska lub status obszaru ochrony uzdrowiskowej, sporządza i uchwala miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego na zasadach określonych w odrębnych przepisach, w terminie do 2 lat od dnia uzyskania statusu.
Bezsporne jest, że miasto U. zostało uznane za uzdrowisko z dniem 1 stycznia 1988r. na podstawie uchwały Rady Ministrów Nr [...] z dnia [...]. (M.P. Nr [...], poz. [...]).
Uchwała powyższa została podjęta na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym (Dz. U. Nr 23, 150).
Art. 1 ust. 1 tej ustawy stanowił, że miejscowość (miasto, osiedle, gromada lub część gromady), która ma warunki niezbędne do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego, może być uznana przez Radę Ministrów za uzdrowisko. Uznanie miejscowości za uzdrowisko ma na celu utworzenie warunków sprzyjających rozwojowi lecznictwa uzdrowiskowego oraz prowadzeniu działalności wypoczynkowo-turystycznej (ust. 2). Granicami uzdrowiska będącego miastem, osiedlem lub gromadą są granice administracyjne tych miejscowości (ust.3).
Ustawa z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych obowiązuje od dnia 2 października 2005r.
Wskazać jednakże należy, że stosownie do art. 59 ust. 1 tej ustawy obszary uznane za uzdrowiska na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów stają się uzdrowiskami w rozumieniu niniejszej ustawy. Gmina właściwa ze względu na położenie uzdrowiska została zobowiązana przepisami ust. 2 i 3 tego artykułu do uchwalenia statutu, pod rygorem pozbawienia przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia danego obszaru takiego statusu (art. 59 ust. 2-5 oraz art. 44 ust. 2 i 3 ustawy).
Bezsporne jest, że w odniesieniu do miasta U. takie rozporządzenie nie zostało wydane. Stwierdzić zatem należy, że miasto U. posiada status uzdrowiska. Okoliczność ta zresztą nie była w toku niniejszego postępowania kwestionowana.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że Rada Miasta zobowiązana była do sporządzenia i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta U. w terminie do 2 lat od dnia wejścia w życie, wprowadzającej ten obowiązek, ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, tj. do 2 października 2007r.
Wniesienie skargi na bezczynność Rada Miasta dotyczącą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miasta U. jest więc dopuszczalne.
Podstawowymi przesłankami koniecznymi dla skutecznego wniesienia skargi na tego rodzaju bezczynność, tak samo jak w przypadku skargi na uchwałę organu gminy wnoszoną w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie.
W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (ust. 3 art. 101).
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie nie było jednolitego stanowiska odnośnie terminu do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 2 kwietnia 2007r. w sprawie II OPS 2/07 uchwałę, w której stwierdził, że przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. NR 142, poz. 11591 ze zm.). Skarga na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 Kpa w związku z art. 101 ust. 3 o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nadto, że w normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania zaczyna biec termin 30 dni na wniesienie skargi, obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi. (ONSAiWSA 2007r. nr 3, poz.60).
Stosownie do art. 53 § 2 w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez sporządzenie i uchwalenie miejscowego planu skarżąca zawarła w skierowanym do Rady Miasta piśmie z dnia 25 marca 2010r., wniesionym dnia 29 marca 2010r. Rada Miasta na sesji w dniu 29 kwietnia 2010r. podjęła uchwałę o pozostawieniu wezwania bez rozpoznania, o czym poformowała pełnomocnika skarżącej pismem z dnia 10 maja 2010r., doręczonym 14 maja 2010r., a więc przed upływem 60 dni, co miało miejsce z końcem dnia 28 maja 2010r. W tej sytuacji termin do wniesienia liczony od doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie upływał z końcem dnia 14 czerwca 2010r.
Skarga została wniesiona w dniu 27 maja 2010r. (data nadania skargi do organu). Stwierdzić zatem należy, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy.
Druga przesłanka konieczna dla skutecznego wniesienia skargi oznacza, dokładnie tak samo jak w przypadku skargi na uchwałę z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją, a bezczynnością, polegający na tym, że bezczynność ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie "jego interes prawny lub uprawnienie".
Kwestionując bezczynność w trybie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym trzeba zatem dowieść, że bezczynność - naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny.
Wskazać nadto należy, że w dniu 16 września 2008r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie sygn. akt SK 76/07 orzekł, że art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zgodny z Konstytucją. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przyjęta powszechnie przez sądy interpretacja, że prawo do zaskarżania uchwał lub zarządzeń organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej do sądu administracyjnego przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego – gwarantuje prawo do sądu wynikające z Konstytucji.
Skarżąca wskazała, że jest właścicielką nieruchomości stanowiących działki oznaczone numerami [...] i [...] położnych w U. przy ul. P. 10 (w strefie A uzdrowiska) oraz nieruchomości, stanowiących działki oznaczone numerami [...], położonych w U. przy ul. W., W. i D., a także działki oznaczonej numerem [...] położonej w U. przy ul. W.
Skarżąca stwierdziła, że bezczynność Rady dotycząca uchwały o planie narusza jej interes prawny wynikający z prawa własności wskazanych nieruchomości, w skład którego wchodzi prawo do korzystania z nieruchomości oraz ich zabudowy. Z uwagi na braku planu skarżąca nie ma możliwości realizowania zamierzeń inwestycyjnych w odniesieniu do gruntów, których jest właścicielem. Nie może przy tym uzyskać decyzji ustalających warunki zabudowy dla swoich nieruchomości.
W ocenie Sądu skarżąca, jako właścicielka nieruchomości położonych na terenie miasta U., ma legitymację do wniesienia skargi na bezczynność Rady Miasta.
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), określają bowiem granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu.
Z art. 4 ust. 2 wynika, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, zaś sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Wskazać jednakże należy, że zgodnie z treścią art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jeżeli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy obszaru, w odniesieniu do którego istnieje obowiązek sporządzenia planu miejscowego, postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy zawiesza się do czasu uchwalenia planu.
Bezsporne jest, że skarżąca wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy. Burmistrz Miasta postanowieniami z dnia 18 września 2009r. oraz 5 i 28 października 2009r. zawiesił postępowanie na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postanowienia o zawieszeniu postępowania utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku postanowieniami
z dnia 9 listopada 2009r. oraz 3 grudnia 2009r.
Rada Miasta U. podniosła w niniejszym postępowaniu, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż zawieszenie postępowania stanowiąc instytucję procesową nie może z natury rzeczy naruszać praw właścicielskich.
Istotnie pogląd taki wyraził Trybunał Konstytucyjny w przytoczonym przez organ wyroku z dnia 22 marca 2005 r., wydanym w sprawie K 22/04, w której to orzekł, że art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze nie jest niezgodny z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK-A 2005/3/27).
Wskazać jednakże należy, że skarżąca nie twierdziła, że zawieszenie postępowania w sprawach o ustalenie warunków zabudowy narusza jej interes prawny. Skarżąca twierdziła natomiast, że z uwagi na brak planu została pozbawiona możliwości realizowania zamierzeń inwestycyjnych w odniesieniu do gruntów, których jest właścicielem.
Nieuchwalenie przez Radę Miasta miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, powodujące niemożność zagospodarowania i zabudowy nieruchomości skarżącej, w ocenie Sądu narusza interes prawny, wynikający z przysługującego skarżącej prawa własności, co daje jej legitymację do wniesienia skargi na bezczynność.
Rada Miasta twierdziła, że termin wskazany w art. 38 ust. 2 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym jest terminem instrukcyjnym, który może być przekroczony bez ujemnych skutków. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że określony w tym przepisie dwuletni termin do wykonania czynności, w postaci sporządzenia i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na zasadach określonych w odrębnych przepisach (ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) jest terminem ustawowym.
W toku niniejszego postępowania Rada Miasta Rada twierdziła również, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż uchwaliła już siedem planów dla obszaru miasta, a kolejnych dziewięć jest opracowywanych. Rada wskazywała również na konieczność zmiany Studium. W ocenie Sądu okoliczności te, wbrew twierdzeniom Rady, nie mogą świadczyć o braku bezczynności. W niniejszej sprawie bezczynność polega na niewykonaniu nakazanych prawem czynności, tj. niesporządzeniu i nieuchwaleniu w ustawowym terminie dwóch lat od wejścia w życie ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla całego obszaru miasta U., będącego uzdrowiskiem. Bezsporne jest, że Rada nie przystąpiła do opracowywania planu czy też planów obejmujących cały obszar miasta. Nie toczy się więc właściwie postępowanie planistyczne, a w tej sytuacji nie można uznać, że organ podejmuje czynności zmierzające do wykonania obowiązku z art. 38 ust. 2 czynności. Podnoszone zaś przez Radę okoliczności nie mogą usprawiedliwić niewykonania obowiązku wynikającego z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych.
Art. 101 a ust.1 ustawy o samorządzie gminnym przepisy zawiera odesłanie do przepisów art. 101 ustawy, które to należy zastosować odpowiednio. Rozpoznając zatem sprawę ze skargi na bezczynność w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy skonstruować normę prawną pozwalającą na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, odpowiednio stosując przy tym art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym.
W ocenie Sądu, rozstrzygając sprawę ze skargi na bezczynność na podstawie art. 101a ust.1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Sąd może zobowiązać organ pozostający w bezczynności do wykonania czynności nakazanych prawem. Wprawdzie z ust. 2 art. 101a wynika, że sąd administracyjny może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy, jednakże zdaniem Sądu przepis ten nie stanowi przeszkody do skierowania nakazu do pozostającego w bezczynności organu gminy. Sposób rozstrzygnięcia powinien być bowiem odpowiedni do okoliczności sprawy. Skierowanie nakazu do organu nadzoru byłoby uzasadnione w odniesieniu do czynności, które ten organ może wykonać w zastępstwie organu gminy. Nie wydaje się to jednak celowe w przypadku bezczynności polegającej na nieuchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z uwagi na charakter tejże czynności, a zwłaszcza złożoną procedurę.
Nadto w powyższej kwestii Sąd miał na uwadze pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku składu siedmiu sędziów z dnia 30 października 2000r. w sprawie OSA 3-4/00, dotyczącej skargi na bezczynność, polegającą na niewykonywaniu czynności nakazanych prawem albo podejmowania czynności prawnych lub faktycznych naruszających prawa osób trzecich, wniesionej na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie, zbliżonego w treści do stanowiącego podstawę skargi wniesionej w niniejszej sprawie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podstawą wyrokowania przez Sąd w niniejszej sprawie jest art. 45 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie. Przepis art. 45 ust. 2 tej ustawy jest źródłem dodatkowej kompetencji Sądu, która nie zawsze musi być wykorzystana przez Sąd orzekający na podstawie art. 45 ust. 1. Przepis art. 45 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie bowiem stanowi, że przepis jej art. 44 stosuje się odpowiednio, gdy wojewoda lub organy administracji niezespolonej nie wykonują czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne naruszają prawa osób trzecich. Jest to więc odesłanie do art. 44 ust. 1, który przewiduje skargę do sądu administracyjnego przeciwko wojewodzie ("Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone..., może... wnieść skargę do sądu administracyjnego"). Do wniesienia skargi na podstawie art. 45 ust. 1 oraz orzekania na tej podstawie nie jest konieczne odwoływanie się do art. 45 ust. 2 tej ustawy. Natomiast na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy o administracji rządowej w województwie Naczelny Sąd Administracyjny może dodatkowo nakazać Prezesowi Rady Ministrów jako organowi nadzoru nad wojewodą (w rozumieniu tego przepisu) wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego. Trzeba też zwrócić uwagę, że orzekając na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie Sąd powinien zastosować poprzedzający art. 44, ale ma to uczynić "odpowiednio". Odpowiednie stosowanie art. 44 w sytuacji, gdy wojewoda nie wykonuje czynności nakazanej prawem, oznacza, że przedmiotem zaskarżenia jest niewykonanie czynności, przy spełnieniu warunku, że narusza to interes prawny lub uprawnienie skarżącego, a żądanie usunięcia naruszenia polega na żądaniu wykonania czynności, w razie zaś bezskuteczności tego wezwania - na żądaniu, aby sąd administracyjny nakazał wojewodzie wykonanie tej czynności. Prowadzi to do wniosku, że gmina, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez wojewodę niewykonującego czynności nakazanej prawem, może wnieść skargę do sądu administracyjnego na podstawie określonej w art. 45 ust. 1 w związku z art. 44 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie. Skargi wnoszonej na podstawie art. 45 ust. 1 w związku z art. 44 ustawy o administracji rządowej w województwie przeciwko wojewodzie nie wyklucza możliwość nakazania przez sąd administracyjny wykonania niezbędnych czynności przez organ nadzoru nad wojewodą w razie uwzględnienia skargi gminy – na podstawie art. 45 ust. 2 tej ustawy (ONSA 2001/2/46).
W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, że w sprawie bezczynności dotyczącej podjęcia uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd może zobowiązać Radę Miasta do wykonania czynności nakazanych prawem, tj. do sporządzenia i uchwalenia planu w zakresie zgodnym z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych.
Rada Miasta powołała się również na planowane zmiany przepisu art. 38 ust. 2 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, wskazując na projekty ustawy zawierające ograniczenie jego zakresu do strefy A ochrony uzdrowiskowej, co świadczy o powszechnym postrzeganiu obecnego brzmienia przepisu jako nieprawidłowe. Istotnie w materiałach sejmowych znajdują się dwa projekty dotyczące zmiany ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, w tym jej art. 38 ust.2, jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Rozpoznając sprawę Sąd winien bowiem uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie zamknięcia rozprawy i na jego podstawie ocenić czy organ postaje w bezczynności, czy też nie.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł w wyroku na podstawie art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 101a ust. 1 w związku z art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych.
Organ wnosił o wyznaczenie mu terminu do roku 2020 wskazując na możliwości finansowe i organizacyjne. Sąd zakreślił jako termin wykonania obowiązku termin 2 lat, wynikający z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, mając na uwadze, że taki właśnie termin ustawodawca uznał za odpowiedni do przeprowadzenia procedury planistycznej.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło