IV SA/Po 310/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sądowy Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi B.W. i M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących B.W. i M.W. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych IV SA/Po 310/10 UZASADNIENIE Pismem z dnia 19 listopada 2009r. M.W. i B.W. zwrócili się do Wójta Gminy P. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w/w organu z dnia [...] kwietnia 2009r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia "Budowa namiotu hali magazynowej do segregacji odpadów i belowania, części socjalno-biurowej, trzech kontenerów, pomieszczenia na magazyny rolnicze i utwardzenie terenu" na działce nr [...], obręb J.P., oraz o uchylenie w/w decyzji. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawcy powołali art.145 §1 pkt 4 i 5 w związku z art.146 §1 i art.148 kodeksu postępowania administracyjnego, a w uzasadnieniu wskazali, że są właścicielami nieruchomości i mieszkańcami wsi J.P. i w świetle art.28 kpa mają interes prawny do bycia stroną w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. Wójt Gminy P., działając na podstawie art.149 §3 kpa odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tegoż organu z [...] kwietnia 2009r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art.28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zdaniem organu wnioskodawcy nie wykazali, aby w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mieli interes prawny lub obowiązek do bycia stroną. Organ ze swej strony również nie doszukał się żadnej podstawy istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawców. W odwołaniu z dnia 31 grudnia 2009r. M.W. i B.W. wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w trakcie postępowania odwoławczego M.W. oświadczył, że o decyzji z [...] kwietnia 2009r. dowiedział się podczas rozprawy przed Kolegium w dniu 14 października 2009r. Z kolei podanie o wznowienie zostało złożone w organie I instancji w dniu 20 listopada 2009r. Z powyższego wynika, że wnioskodawcy nie zachowali miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ I instancji winien był w pierwszej kolejności zbadać czy podanie o wznowienie zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu. W tej sytuacji Kolegium, nie dokonując oceny prawidłowości rozważań organu I instancji, utrzymało decyzję w mocy. W skardze z dnia 15 marca 2010r. B.W. i M.W. wnieśli o uchylenie decyzji SKO w K. w całości. Decyzji zarzucili naruszenie art.6,7,9,15,68,77,80,138,145 §1 pkt 4 i 5 oraz art.148 §2 kpa. W ocenie skarżących niezrozumiałe jest ograniczenie się przez organ odwoławczy do badania kwestii, czy skarżący dochowali terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania przy pominięciu oceny całej sprawy administracyjnej, której zakres określiło podanie z 19 listopada 2009r. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle powyższego przepisu skarga zasługuje na uwzględnienie zarówno w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, ale również w stosunku do decyzji organu I instancji. Na wstępie należy przypomnieć, że instytucja wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną została uregulowana w rozdziale 12 działu II kodeksu postępowania administracyjnego i stanowi szczególny rodzaj procedury umożliwiającej wzruszenie takiej decyzji. Postępowanie w tym zakresie składa się z dwóch etapów. W pierwszym organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co – w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony – oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia postępowania pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art.148 i art.145a §2 kpa a także, czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego a wrt.145 §1 i art.145a §1 kpa. Jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że żądanie wznowienia postępowania pochodzi bezspornie od osoby niemającej (niemogącej mieć) przymiotu strony w danym postępowaniu, albo że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca – mimo stosownego wezwania przez organ administracji – nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje decyzję odmawiająca wznowienia postępowania administracyjnego (art.149 §3 kpa). Gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności, organ ten wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art.149 §1 kpa), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art.149 §2 kpa). Odmowa wznowienia postępowania na podstawie art.149 §3 kpa, gdy wskazaną podstawą wznowienia jest art.145 §1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) nie może opierać się na ocenie, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W takim przypadku, ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, jednakże kwestia ta podlega badania po wznowieniu postępowania, a więc w drugim etapie postępowania (por. np. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1999r. IV SA 2397/98, LEX nr 47857; z dnia 27 marca 2001r. I SA 2390/99, LEX nr 54724; z dnia 30 stycznia 2008r. II OSK 1949/06, LEX nr 437529). Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy skład orzekający pragnie zwrócić uwagę na poniższe nieprawidłowości w postępowaniu organu I instancji: – organ nie wydał w ogóle postanowienia o wszczęciu postępowania i w konsekwencji nie badał, czy żądanie wznowienia postępowania zostało złożone w ustawowym terminie, – rozważania o tym, czy podmiot żądający wznowienia na podstawie art.145 §1 pkt 4 kpa jest stroną postępowania organ zawarł w decyzji o odmowie wznowienia postępowania, a powinno to nastąpić w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, – organ nie zauważył, że wniosek o wznowienie postępowania wskazywał dwie podstawy wznowienia tj. art.145 §1 pkt 4 oraz punkt 5 – wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Powyższe niedopatrzenie było skutkiem skoncentrowania się organu na wykazaniu, że wnioskodawcy nie mają przymiotu strony. Z kolei organ odwoławczy nie dostrzegł powyższych uchybień organu I instancji – poza stwierdzeniem, że podanie zostało złożone po upływie ustawowego terminu. W dalszym postępowaniu organ I instancji: – ponownie zbada wniosek z dnia 19 listopada 2009r. (k.146 akt adm. organu I instancji) w aspekcie formalnym tj. czy wniosek złożono w ustawowym terminie i czy wskazano przyczyny wznowienia postępowania, – gdy organ stwierdzi, że istnieją przesłanki do wznowienia postępowania – wyda stosowne postanowienie, – po zbadaniu merytorycznym podstaw wznowienia postępowania wskazanych przez stronę (art.145 §1 pkt 4 i 5 kpa) organ wyda jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art.151 kpa. Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 w/w ustawy. LS