I SA/Kr 1525/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" sp. z o.o. w upadłości w K. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2007r. I SA/Kr 14/06 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Skargami z dnia 30 listopada 2005r. Przedsiębiorstwo "A" sp. z o.o. w upadłości w K. zaskarżyła decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 października 2005r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1995 - 1997 oraz wysokości odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 1995r. Na rozprawie w dniu 23 maja 2007r. pełnomocnik Strony skarżącej oświadczył, że postępowanie upadłościowe zostało zakończone, a jego pełnomocnictwo zostało "wypowiedziane". Z uwagi na to, tut. Sąd postanowił zwrócić się do Krajowego Rejestru Sądowego w celu ustalenia, czy Spółka została wykreślona z tego rejestru. Pismem z dnia 31 maja 2007r. Sąd Rejonowy w K., Wydział XI Gospodarczy KRS poinformował tut. Sąd, że Spółka "A" została wykreślona z KRS - u z dniem 21 sierpnia 2006r. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2007r. WSA w Krakowie umorzył postępowanie sądowe w sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), stwierdzając bezprzedmiotowość z przyczyn podmiotowych, gdyż przestała istnieć strona skarżąca. W dniu 17 września 2010r. pełnomocnik działając - jak wskazał - w imieniu i na rzecz Przedsiębiorstwa "A" sp. z o.o. w upadłości w K., skierował do tut. Sądu skargę o wznowienie postępowania zakończonego opisanym postanowieniem z dnia 25 czerwca 2007r. Jako podstawę prawną skargi wskazano przepis art. 271 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, przy czym nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Autor skargi wyjaśnił, że WSA w Krakowie nie poinformował go o wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania, a to poprzez doręczenie odpisu postanowienia, ani też o zwróceniu akt organowi administracji. Informacje o przedsięwziętych czynnościach sam autor skargi miał uzyskać z własnej inicjatywy zapoznając się z aktami sprawy w dniu 17 czerwca 2010r. Na wezwanie Sądu do skargi dołączono dokument pełnomocnictwa z dnia 12 grudnia 2001r. wystawiony przez Przedsiębiorstwo "A" sp. z o.o. w upadłości w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Warunkiem koniecznym dopuszczalności uruchomienia postępowania przed sądem administracyjnym jest by wnoszący legitymował się zdolnością sądową (art. 25 p.p.s.a.) i procesową (art. 26 p.p.s.a.). W warunkach niniejszej sprawy należy zatem przypomnieć, że osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) (tak art. 25 § 1 p.p.s.a.), a zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25 (tak art. 26 § 1 p.p.s.a.). Konsekwencją tych uregulowań jest przepis art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., w myśl którego sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że przepisy działu VII ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – "Wznowienie postępowania", nie określają wyraźnie tego, kto jest uprawniony do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Oparcie jednak tej instytucji wyłącznie na zasadzie skargowości, a także treść tych przepisów działu VII ustawy, które określają terminy do wniesienia skargi, uzasadnia przyjęcie, że legitymację do wniesienia skargi mają strona (art. 32 p.p.s.a.) oraz uczestnik na prawach strony (art. 33 § 1 p.p.s.a.) i uczestnicy dopuszczeni przez sąd do udziału w postępowaniu (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 8 p.p.s.a., legitymację do żądania wznowienia postępowania ma również prokurator i Rzecznik Praw Obywatelskich. Niemniej jednak dodatkowo przepis art. 276 p.p.s.a. wskazuje, że do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w okolicznościach faktycznych sprawy w chwili wniesienia do Sądu skargi o wznowienie postępowania podmiot w imieniu, którego dokonano tej czynności nie występował już jako uczestnik obrotu prawnego, jego byt prawny ustał bowiem z chwilą wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego, a to z dniem 21 sierpnia 2006r. W chwili obecnej podmiot ten jako pozbawiony zdolności sądowej - w rozumieniu art. 25 § 1 p.p.s.a. - nie może już zatem występować jako strona postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie jest zdolny do podejmowania w jego ramach jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych. Nie można oprzeć się wrażeniu, że kierując do Sądu przedmiotową skargę pełnomocnik próbuje wywodzić aktualne jego zdaniem prawa i obowiązki Spółki sięgając do podmiotowości prawnej, jaka przysługiwała jej jeszcze w okresie postępowania upadłościowego, której przedłużenie do chwili obecnej ma być warunkowane istnieniem bliżej nieokreślonego interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Jakkolwiek w żaden sposób niesprecyzowany (nie wyjaśniono bowiem na czym miałby polegać) interes prawny sam w sobie nie konstytuuje przecież żadnego bytu prawnego, którego prawa i obowiązki podlegałyby ochronie sądowej. Należy przy tym wskazać, że pełnomocnictwo, na której powołuje się przy wniesieniu skargi jej autor wygasło jeszcze z chwilą wykreślenia Spółki z właściwego rejestru. Zdarzeniem prawnym powodującym wygaśnięcie pełnomocnictwa ex lege jest zgodnie z art. 101 § 2 Kodeksu cywilnego śmierć mocodawcy, a także śmierć pełnomocnika. Na równi ze śmiercią osoby fizycznej należy zaś traktować ustanie (rozwiązanie, likwidację) osoby prawnej czy jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, ale mającej zdolność prawną, będącej mocodawcą bądź pełnomocnikiem. Zasadą jest więc ścisły związek pełnomocnictwa z osobami mocodawcy i pełnomocnika. W konsekwencji – w gruncie rzeczy – w ramach niniejszego postępowania po stronie skarżącej jedynym podmiotem jest sam autor skargi, który nie posiada przecież z natury rzeczy żądnych samodzielnych możliwości działania za nieistniejącą Spółkę. W dalszej kolejności zważyć należy, że wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie z przyczyn przewidzianych w art. 271 - 273 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania powinna przy tym spełniać także wymogi określone w art. 277 i art. 279 p.p.s.a., a zatem powinna: 1) być wniesiona poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, 2) zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, 3) zawierać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, 4) zawierać okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do jej wniesienia, 5) zawierać żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Warunkiem możliwości rozpatrywania skargi o wznowienie jest wniesienie skargi w terminie i oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych warunków powoduje to, że rozpoznawanie skargi o wznowienie jest niemożliwe, skutkuje więc jej odrzuceniem. Zatem sąd rozpoznając skargę o wznowienie w pierwszej kolejności rozstrzyga o dopuszczalności wznowienia, a więc zobligowany jest do zbadania, czy istnieje ustawowa podstawa wznowienia oraz czy termin do wniesienia skargi został zachowany. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie nie jest badaniem zasadności skargi, a jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi o wznowienie postępowania. Jak bowiem wskazuje art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek (skargę) odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Oceny dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, a tylko fakt ich powołania. Skarga o wznowienie w niniejszej sprawie oparta została na podstawie określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. tj. nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania w wyniku naruszenia przepisów prawa. Skargę o wznowienie postępowania, co do zasady, jak to już wyżej wskazano, ze względu na treść art. 277 p.p.s.a. wnosi się w terminie trzymiesięcznym, licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Nie ma wątpliwości, co do tego, że w przedmiotowej skardze została powołana ustawowa podstawa wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Natomiast nie został spełniony drugi warunek dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania tj. złożenie jej w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Należy przy tym podkreślić, że składający skargę o wznowienie postępowania powinien przywołać okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie autor skargi, na okoliczność zachowania ustawowego terminu do wniesienia skargi wskazał, że o umorzeniu postępowania oraz o zwróceniu akt organowi administracji dowiedział się z własnej inicjatywy zapoznając się z aktami sprawy w dniu 17 czerwca 2010r. Tymczasem w oparciu zapisy akt postępowania sądowoadministracyjnego (wniosek pełnomocnika o wydanie kserokopii akt – k. 109) stwierdzić należy, że pełnomocnik musiał uzyskać tę wiedzę już w dniu 15 czerwca 2010r. Żądając udostępnienia kserokopii orzeczenia pełnomocnik zdawał już sobie przecież sprawę z treści tego rozstrzygnięcia. Z powyższych ustaleń wynika oczywista konstatacja, że autor skargi, o postanowieniu z dnia 25 czerwca 2007r. dowiedział się w dniu 15 czerwca 2010r., a skoro skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tym wyrokiem została nadana na poczcie w dniu 17 września 2010r. to bezspornie należy stwierdzić, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, upływający w dniu 15 września 2010r., nie został zachowany. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 280 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 276 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.