I SA/Rz 621/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-11-16

Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Jacek Surmacz, Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wspólnota mieszkaniowa, zarządzająca nieruchomością wspólną i dokonująca zakupu mediów dla poszczególnych lokali, jest podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie refakturowania tych mediów na członków wspólnoty?
Ratio decidendi
Wspólnota mieszkaniowa, dokonując zakupu mediów (takich jak energia, woda) od zewnętrznych dostawców i odsprzedając je poszczególnym członkom wspólnoty (właścicielom lokali) po odpowiednim rozliczeniu, działa jako pośrednik i jest uprawniona do refakturowania tych zakupów na faktycznych odbiorców. Czynności te stanowią sprzedaż w rozumieniu ustawy o VAT, a wspólnota jest w tym zakresie podatnikiem. Natomiast koszty związane z nieruchomością wspólną, pokrywane przez członków wspólnoty poprzez zaliczki, nie podlegają refakturowaniu, gdyż w tym zakresie wspólnota jest nabywcą i konsumentem.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa "A" wystąpiła o interpretację indywidualną w zakresie podatku VAT, pytając, czy jest podatnikiem w zakresie refakturowania kosztów mediów, kosztów zarządu nieruchomością wspólną oraz zaliczek na fundusz remontowy na rzecz właścicieli lokali użytkowych. Minister Finansów uznał, że wspólnota nie jest podatnikiem w tym zakresie, gdyż zaliczki nie stanowią obrotu, a wspólnota nie dokonuje sprzedaży na rzecz samych siebie. WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną interpretację, uznając stanowisko Ministra Finansów za nieprawidłowe, co zostało potwierdzone przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Grzegorz Panek Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "A" w M. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej "A" w M. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 621/10 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 12 maja 2008r. Wspólnota Mieszkaniowa ""A"" w M. wystąpiła do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług. Przedstawiając stan faktyczny podała, że członkami Wspólnoty są właściciele wyłącznie lokali użytkowych, którzy wykorzystują te lokale do prowadzenia działalności gospodarczej lub wynajmują je innym podmiotom do prowadzenia takiej działalności. Wspólnota zarządza nieruchomością wspólną tj. gruntem pod budynkiem oraz częściami budynku i urządzeniami niesłużącymi właścicielom poszczególnych lokali tj. klatki schodowe, windy, piwnice, strychy, dachy, zewnętrzne ściany budynku, instalacje energetyczne, cieplne i wodne, garaże i miejsca parkingowe znajdujące się w obrębie budynku. Na podstawie stosownej umowy zawartej ze Wspólnotą, zarząd zwykły nieruchomością wykonuje zarządca za stosownym wynagrodzeniem wypłacanym po wystawieniu przez niego faktury na koniec miesiąca; Wspólnota zawarła także umowy z firmą ochroniarską i sprzątającą, umowy o pracę lub umowy zlecenia z konserwatorem, pracownikiem biurowym i księgową. Ponadto Wspólnota – jako wyłączny odbiorca- zawarła umowy na dostawy stosownych mediów z przedsiębiorstwem energetycznym, cieplnym i wodociągowym. Poniesione koszty – wydatki na zakup energii elektrycznej, cieplnej, wody, odprowadzanie ścieków, ochrony i sprzątania budynku – Wspólnota rozlicza na poszczególne lokale tj. wystawia ich właścicielom faktury /refaktury/ VAT w kwotach proporcjonalnych do udziałów w nieruchomości wspólnej, bez naliczania jakiejkolwiek marży. W deklaracjach do organu podatkowego Wspólnota deklaruje należny podatek od towarów i usług i dokonuje odliczenia podatku naliczonego. Na mocy stosownej uchwały, ustalany jest roczny plan gospodarczy oraz wysokość zaliczek wpłacanych przez członków Wspólnoty na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną. Na pokrycie tych kosztów Wspólnota wystawia właścicielom lokali faktury z wykazanym podatkiem od towarów i usług według stawki 22%. Wspólnota deklaruje z tego tytułu podatek należny i rozlicza podatek naliczony z faktur otrzymanych od dostawców na zakup materiałów i usług związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną. Na mocy stosownej uchwały właściciele wpłacają także stosowne zaliczki na fundusz remontowy; natomiast Wspólnota na ten fundusz wystawia fakturę VAT z wykazanym podatkiem według stawki 22% i odliczeniem naliczonego z faktur wystawionych przez wykonawców remontu. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego sformułowała zapytanie: czy wspólnota lokali użytkowych w ramach czynności zarządzania nieruchomością wspólną jest podatnikiem podatku od towarów i usług zgodnie z art. 15 ust.1 oraz art. 29 ust.1 i 2 w zakresie: pobierania opłat od członków wspólnoty z tytułu dostaw mediów do poszczególnych lokali /refaktury/, z tytułu pobierania zaliczek na pokrycie kosztów zarządu oraz na fundusz remontowy. Przedstawiając swoje stanowisko Wspólnota stwierdziła, że rozliczanie kosztów mediów pomiędzy nią a jej członkami powinno być dokonywane poprzez refakturowanie tj. wystawianie przez Wspólnotę dla członków faktur z zachowaniem takiej samej ceny netto, stawki podatku i ceny brutto. Dalsza sprzedaż energii elektrycznej, cieplnej, wody, odprowadzania ścieków, ochrony i sprzątania / art. 5 i art. 106 ustawy o podatku od towarów i usług/, w świetle ustawy o własności lokali, powinna być dokumentowana przez Wspólnotę fakturą wystawioną na rzecz przedsiębiorstw prowadzących w tym budynku działalność gospodarczą. Ta faktura /refaktura/ dokumentuje dalszą sprzedaż mediów, sprzątania, ochrony pomiędzy jego odbiorcą a odbiorca ostatecznym, który zakupu dokonuje na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Zdaniem Wspólnoty, jest ona podatnikiem podatku od towarów i usług /art. 15 ust.1, art. 29n ust.1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług/ i ma prawo wystawiać swoim członkom faktury dotyczące kosztów zarządu nieruchomością wspólną i funduszu remontowego. W interpretacji indywidualnej z dnia (...) sierpnia 2008r. nr (...) Minister Finansów uznał stanowisko Wspólnoty /wnioskodawcy/ za nieprawidłowe. Stwierdził, że zaliczki wpłacane przez członków wspólnoty na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną oraz poszczególnych wyodrębnionych lokali, nie są obrotem w rozumieniu art. 29 ustawy o podatku od towarów i usług. Kwoty tych zaliczek stanowią tylko partycypację członków wspólnoty lokali użytkowych w kosztach tejże wspólnoty. Wspólnota, czyli jej członkowie, nie dokonują sprzedaży na rzecz samych siebie, także w sytuacji, gdy dotyczy to wyodrębnionych lokali, a nie części wspólnych, poprzez zapłatę zaliczek z tytułu kosztów związanych z utrzymaniem własnych lokali /opłaty za ciepłą wodę, ogrzewanie, wywóz nieczystości/. Wspólnota nie jest więc podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie pobierania opłat od członków wspólnoty z tytułu dostawy mediów do poszczególnych lokali oraz pobierania zaliczek na pokrycie kosztów zarządu a także na fundusz remontowy. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że – zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535 z późn. zm./- opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju /art. 5 ust.1 pkt.1/, a świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 /art. 8 ust.1/. Podatnikami tego podatku są wymienione wyżej podmioty wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą / bez względu na jej cel lub rezultat/ tj. działalność producentów, handlowców lub usługodawców a także działalność obejmująca czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych / art. 15 ust. 1 i 2 cyt. ustawy/. Podstawą opodatkowania – z określonymi zastrzeżeniami – jest obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę podatku /art. 29 ust.1 cyt. ustawy/. Wspólnotę mieszkaniową tworzy – zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali /Dz.U. nr 80 poz. 903 z 2000r. z późn. zm./ - ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości i ta wspólnota może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Wspólnota jest więc jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, odpowiada ona bez ograniczeń za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej a jej członkowie – właściciele lokali ponoszą odpowiedzialność w częściach odpowiadających ich udziałom w tej nieruchomości. Wspólnota, w celu reprezentowania jej interesów, musi ustanowić zarząd będący jej organem, może także powierzyć zarządzanie nieruchomością wspólną – na podstawie umowy zlecenia – zarządcy. Na pokrycie kosztów utrzymania poszczególnych lokali oraz części wspólnych, właściciele lokali zobowiązani są do uiszczania zaliczek, które – jak wyżej podniesiono – nie mogą stanowić obrotu. Stanowisko to Minister Finansów potrzymał w odpowiedzi z dnia 1 października 2008r. na wezwanie wnioskodawcy do usunięcia naruszenia prawa. Wnioskodawca: Wspólnota Mieszkaniowa ""A"" w M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną wyżej interpretację indywidualną i wniosła o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem art. 5 ust.1 pkt.1, art. 29 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 9 ust.1 Dyrektywy Rady nr 2006/112/WE z dnia 29 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej /Dz.Urz. UE. Z 2006r. nr L 347/ , art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. W nawiązaniu do przepisów ustawy o podatku od towarów i usług w przedmiocie określenia podatnika /art. 15 ust1/, działalności gospodarczej / art. 15ust 2/, przedmiotu opodatkowania /art. 5 ust.1 pkt.1 oraz art. 6 cyt. ustawy o własności lokali co do charakteru prawnego wspólnoty mieszkaniowej, skarżąca podniosła, że niewątpliwie wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem, któremu w ograniczonym zakresie przysługują prawa i obowiązki cywilnoprawne / na co wskazano także w uchwale Sadu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2007r. III CZP 65/07/ i jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, a więc – podobnie jak spółki osobowe prawa handlowego i spółka cywilna – podatnikiem podatku od towarów i usług. Zakres przedmiotowy tego podatku tj. obrót towarem lub usługą związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazuje niewątpliwie, że podatnikiem może być wspólnota mieszkaniowa, skoro może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Czynności związane z zarządem mogą mieć charakter dostawy towarów lub świadczenia usług, wspólnota dysponuje określonym majątkiem, istnieje możliwość stwierdzenia kto i w jakim zakresie ma wykonywać prawa i obowiązki związane z zapłatą podatku; ponadto na podmiotowość podatkową wspólnoty mieszkaniowej wskazuje art. 9 ust.1 Dyrektywy Rady z dnia 29 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji. Wyrokiem z dnia 30 marca 2009r. sygn. I SA/Rz 803/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając stanowisko Ministra Finansów za prawidłowe. W uzasadnieniu powyższego wyroku, Sąd I instancji podniósł przede wszystkim ,iż w przepisach prawa krajowego nie została uregulowana kwestia tzw. refakturowania . Jednakże w praktyce orzeczniczej organów podatkowych i sądów administracyjnych przyjmuje się, że refakturowanie jest możliwe, jeśli: - przedmiotem refakturowania są usługi, - z usługi nie korzysta podmiot, a jeśli tak, to tylko w części- na który wystawiana jest pierwotna faktura, lecz wyłącznie, czy też przede wszystkim, podmiot trzeci – odbiorca finalny, - podmiot dokonujący refakturowania wystawia na rzecz nabywcy fakturę z uwzględnieniem tej samej stawki podatku, która figuruje na fakturze pierwotnej, - zastrzeżenie o refakturowaniu danej czynności musi być zawarte w umowie między kontrahentami. Według art. 28 Dyrektywy 2006/112./WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, jeśli podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział we świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Z treści powyższego unormowania oraz orzecznictwa ETS wynika, ze dotyczy on sytuacji, gdy podatnik działając we własnym imieniu zawiera umowę na podstawie której zobowiązuje się do zrealizowania pewnego świadczenia, jednak faktycznie świadczenie to realizowane jest przez podmiot trzeci; w takiej sytuacji przyjmuje się, że dla celów podatku od wartości dodanej zleceniobiorca sam nabył usługę od faktycznego wykonawcy a następnie wyświadczył usługę zleceniodawcy. W okolicznościach przedstawionych w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do refakturowania czynności z tytułu dostawy mediów, ponieważ brak jest umowy z zastrzeżeniem o refakturowaniu, brak wskazania czy dana czynność dotyczy dostawy czy usługi, uiszczanie zaliczek na pokrycie kosztów utrzymania nieruchomości nie jest też świadczeniem usług za wynagrodzeniem. Wspólnota Mieszkaniowa ""A"" w M. złożyła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniosła o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Instancji do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła, że wyrok Sądu I instancji został wydany z naruszeniem: art. 5 ust.1 pkt.1 w związku z art. 7 ust.1, art. 15 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez niezastosowanie tych przepisów, art. 28 Dyrektywy Rady nr 2006/112/WE poprzez błędne uznanie, iż znajduje on zastosowanie w sprawie, art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt.1lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, iż jest podatnikiem podatku od towarów i usług, ustawodawca przyznał jej prawo nabywania praw i zaciągania zobowiązań, wykonywane przez nią czynności związane z zarządem polegające na dostawie mediów są dostawą towarów w rozumieniu art. 5 ust.1 pkt.1 ustawy o podatku od towarów i usług. Uznała także za błędne stanowisko Sądu I instancji co do braku "odpłatności" z tytułu dostawy towarów skutkujące nieobjęciem takiej czynności zakresem podatku od towarów i usług i wskazała, że odpłatność nie musi być związana z koniecznością pobierania wynagrodzenia /prowizji/. Wskazała, że dostawa towarów związana z odsprzedażą przez nią mediów na rzecz poszczególnych właścicieli lokali jest odpłatna, tylko, że opłatę skalkulowano tak, by Wspólnota nie osiągała z tego tytułu korzyści. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2010r. sygn. I FSK 1343/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił opisany wyżej wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny przywołał stanowisko wyrażone przez ten Sąd w wyroku z dnia 20 marca 2009r. I FSK 88/08 co do treści art. 13 ust.1 ustawy o własności lokali, według którego członkowie wspólnoty mieszkaniowej mają dwa rodzaje obowiązków. Mianowicie jedne z tych obowiązków związane są z nieruchomością wspólną, zaś drugie związane są tylko z odrębną własnością lokalu. W ramach obciążeń finansowych członka wspólnoty będącego właścicielem lokalu, obciążenia te obejmują koszty zarządu związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej oraz koszty – wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu. W art. 14 tej ustawy wymieniono przykładowo koszty związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, a to: wydatki na remonty i bieżącą konserwację, opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę, ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba, że są one pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali, wydatki na utrzymanie porządku i czystości, wynagrodzenie członków zarządu i zarządcy. Właściciele – z mocy art. 15 ust.1 cyt. ustawy – zobowiązani są do uiszczania zaliczek wyłącznie na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i zaliczki te uiszczają w formie bieżących opłat w wysokości uchwalonej przez wspólnotę /art. 22 ust.1 pkt.3 cyt. ustawy/. Jeśli chodzi o wydatki ponoszone przez właściciela na utrzymanie jego lokalu, to najczęściej są to wydatki na tzw. media – energia cieplna, woda itd. W zakresie dostawy tych mediów do poszczególnych lokali, Zarządca Wspólnoty jest praktycznie pośrednikiem między dostawcami a odbiorcami, zaś opłaty dokonywane przez właścicieli lokali za te dostawy, nie są zaliczkami w rozumieniu art. 15 ust.1 cyt. ustawy i nie są "partycypacją w kosztach Wspólnoty Mieszkaniowej przez jej członków". Finalnym odbiorcą – nabywcą towarów i usług /np. wody/ służących zaspokajaniu indywidualnych potrzeb każdego z członków wspólnoty, jest właśnie indywidualny członek a nie wspólnota. Zakupu tych mediów od dostawców – podmiotów zewnętrznych dokonuje wspólnota mieszkaniowa jako podatnik podatku od towarów i usług, a od wspólnoty nabywają je – jako konsumenci- poszczególni członkowie wspólnoty i wobec powyższego wspólnota powinna refakturować ten zakup na poszczególnych członków wspólnoty ze wszystkimi konsekwencjami wynikającymi z ustawy o podatku od towarów i usług. Wspólnota nie może natomiast wystawiać faktur dla najemców lokali użytkowych od ich właściciela, bo w tym przypadku nabywcą usług od wspólnoty jest właściciel lokalu a nie jego najemca. Jeśli natomiast chodzi o koszty związane z nieruchomością wspólną/ grunt, część budynku i urządzenia niesłużące do wyłącznego użytku właścicieli lokali/, to kwoty te nie podlegają refakturowaniu. Ze względu na naprowadzone wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wyrok Sądu I instancji narusza art. 5 ust.1 pkt.1 w związku z art. 7 ust.1 oraz art.15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Przywołał także stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2007r. sygn. III CZP 65/07 z którego wynika, że wspólnota mieszkaniowa może być podatnikiem podatku od towarów i usług. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na regulację zawartą w art. 28 Dyrektywy Rady nr 2006/112/WE według której, w przypadku, gdy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Jeśli więc podatnik działa we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, to uważa się, iż nabył on usługę świadczoną przez podmiot faktycznie ją wykonujący i następnie odsprzedał ją na rzecz rzeczywistego nabywcy. Rozpoznając ponownie wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ustawie z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535 z późn. zm./ jako przedmiot opodatkowania tym podatkiem ustawodawca wskazał /między innymi/: - odpłatną dostawę towarów czyli rzeczy ruchomych, jak również wszelkich postaci energii, budynków i budowli lub ich części będących przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu tymże podatkiem, które są wymienione w stosownych klasyfikacjach, a także gruntów, przy czym co do zasady, dostawą towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel / art. 5 ust.1 pkt.1 w związku z art. 2 pkt.6 i art. 7 ust.1//, - odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju , przez co rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 / art. 5 ust.1 pkt.1 w związku z art. 8 ust.1/. Z kolei odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju /a także eksport oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów/ wypełnia ustawową definicję sprzedaży zawartą w art. 2 pkt. 22 cyt. ustawy. Jako podatników ustawodawca wskazał osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat tej działalności /art. 15 ust.1 cyt. ustawy/. Działalność gospodarczą ustawodawca zdefiniował jako wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców /i innych podmiotów/, także wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy /art. 15 ust.2/. Podstawą opodatkowania w przedmiotowym podatku jest – co do zasady – obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży /obejmująca całość świadczenia od nabywcy/, pomniejszona o kwotę należnego podatku /art. 29 ust.1/. Dla udokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu, ustawodawca nałożył na podatników obowiązek wystawiania faktur zawierających określone dane / art. 106 ust.1/. Występująca w niniejszej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa ""A"" w M. działa na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali /Dz.U. nr 80 poz. 903 z 2000r. z późn. zm./. Według art. 6 tejże ustawy, wspólnotę taką tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, wspólnota może - między innymi - nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Regulacja powyższa wskazuje, że wspólnota poprzez wykonywanie takich czynności uczestniczy w obrocie gospodarczym, wykonuje więc czynności objęte opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług – co zresztą wynika z okoliczności wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji. Właściciele poszczególnych lokali – członkowie wspólnoty mieszkaniowej mają określone prawa /współkorzystanie z nieruchomości wspólnej zgodnie z jej przeznaczeniem – art. 12 ust.1 cyt. ustawy/ oraz obowiązki: - ponoszenie wydatków i ciężarów związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej /art. 12 ust.2 cyt. ustawy/, - ponoszenie kosztów zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej /art. 13 ust.1 cyt. ustawy/, - ponoszenie przez poszczególnych członków wydatków związanych z utrzymaniem lokalu będącego własnością danego członka /art. 13 ust.1 cyt. ustawy/. Z kolei w art. 14 cyt. ustawy wymienione zostały przykładowe wydatki składające się na koszty zarządu nieruchomością wspólną (odciążające członków wspólnoty) a to: wydatki na remonty i bieżącą konserwację, ubezpieczenia, podatki, wydatki na utrzymanie porządku i czystości, wynagrodzenie zarządcy itd. Obowiązek uiszczania zaliczek przez członków wspólnoty - właścicieli poszczególnych lokali, nałożony został w art. 15 ust. 1 cyt. ustawy i dotyczy wyłącznie pokrycia kosztów zarządu. W zakresie tych wydatków związanych z nieruchomością wspólną, pokrywanych przez członków wspólnoty poprzez opłacanie zaliczek, wspólnota mieszkaniowa jako jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej musi w określonych sytuacjach faktycznych korzystać z usług i dostaw od podmiotów zewnętrznych, co związane jest z ponoszeniem określonych kosztów (wydatków), ale w tym zakresie - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w omówionym wyżej wyroku - brak podstaw do refakturowania tych kwot na członków wspólnoty. Koszty te (wydatki) dotyczą bowiem nieruchomości wspólnej - a nie służącej wyłącznie właścicielom poszczególnych lokali - i w tym zakresie wspólnota jako wskazana wyżej jednostka jest nabywcą i konsumentem. Jeśli natomiast chodzi o zakup tzw. mediów, które zużywane są przez poszczególnych członków wspólnoty jako właścicieli wyodrębnionych lokali (różnego rodzaju energia, woda, odprowadzanie ścieków), to wspólnota mieszkaniowa dokonuje ich nabycia "na siebie" tylko ze względów techniczno-organizacyjnych i działa jako pośrednik między dostawcą tych mediów a poszczególnymi członkami wspólnoty. Ostatecznym nabywcą tych mediów są poszczególni członkowie wspólnoty - właściciele lokali, którym wspólnota dokonuje odsprzedaży po dokonaniu odpowiedniego rozliczenia. Z tego względu w tym zakresie tj. co do zakupu mediów służących poszczególnym lokalom (ich właścicielom), wspólnota uprawniona jest do dokonywania refakturowania zakupu tychże mediów na faktycznych ich odbiorców. Podkreślenia przy tym wymaga okoliczność, że w niniejszej sprawie Sąd z mocy art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - powoływanej dalej jako p.p.s.a. związany jest stanowiskiem - wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w omówionym wyżej wyroku z 5 sierpnia 2010r. W nawiązaniu do okoliczności przytoczonych wyżej stwierdzić należy, że zaskarżona interpretacja wydana została z naruszeniem prawa i wobec tego podlega ona uchyleniu na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 211, art. 212 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a., przy uwzględnieniu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z dnia 3 października 2020r. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło