II SA/Wa 932/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-16

Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Ewa Grochowska-Jung, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o wypłatę należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa ulega przedawnieniu, jeśli wniosek o jej wypłatę został złożony po upływie trzech lat od zakończenia służby, a organ nie wydał decyzji w przedmiocie przyznania tej należności?
Ratio decidendi
Roszczenie o wypłatę należności zagranicznej powstaje z chwilą spełnienia przez żołnierza warunków uzasadniających jej otrzymanie i staje się wymagalne najpóźniej z upływem zakończenia służby poza granicami kraju. Od tej daty należy liczyć trzyletni termin przedawnienia. Złożenie wniosku o wypłatę po upływie tego terminu skutkuje przedawnieniem roszczenia, nawet jeśli organ nie wydał decyzji w przedmiocie przyznania należności.
Stan faktyczny
Skarżący C. S. pełnił służbę wojskową jako obserwator wojskowy ONZ poza granicami państwa od sierpnia 2005 r. do listopada 2006 r. Wniosek o wypłatę należności zagranicznej złożył 30 grudnia 2009 r. Minister Obrony Narodowej decyzją utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję o stwierdzeniu przedawnienia tego roszczenia, wskazując na upływ trzech lat od zakończenia służby do dnia złożenia wniosku. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa cywilnego i administracyjnego, twierdząc, że bieg przedawnienia nie rozpoczął się z powodu braku wymagalności roszczenia i niewydania decyzji przyznającej należność.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby w charakterze obserwatora wojskowego ONZ w [...] oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], którą to decyzją stwierdził, że roszczenie C. S. z tytułu pełnienia służby w charakterze obserwatora wojskowego ONZ w [...] uległo przedawnieniu. Jako podstawę materialnoprawną organ wskazał art. 102 ust. 3 i art. 75 ust. 1 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892). W motywach uzasadnienia organ podał, że C. S. pełnił służbę wojskową w charakterze obserwatora wojskowego poza granicami państwa w okresie od dnia [...] sierpnia 2005 do dnia [...] listopada 2006 r. Wniosek o wypłatę należności zagranicznej (za okres pełnienia służby poza granicami państwa) wniósł w dniu 30 grudnia 2009 r., a zatem po upływie 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Tym samym, stosownie do art. 75 ust. 1 i 2 ustawy pragmatycznej, roszczenie to uległo przedawnieniu. Dodatkowo wyjaśnił, że stosownie do § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1698 ze zm.), należność zagraniczna wypłacana była na pisemny wniosek żołnierzy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi C. S. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz jej poprzedzającej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji, skarżący zarzucił: – obrazę art. 75 ust. 1 w zw. z art. 120 § 1 Kodeksu cywilnego, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że roszczenie uległo przedawnieniu w sytuacji, gdy bieg przedawnienia nie rozpoczął się, bowiem nie nastąpiła wymagalność roszczenia; – obrazę art. 4 § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa; – obrazę art. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6-9, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.; – naruszenie art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ nie wydał decyzji w przedmiocie przyznania skarżącemu należności zagranicznej. Zdaniem skarżącego, od daty wydania decyzji powstaje roszczenie o wypłatę tych należności. Skoro decyzja w tym przedmiocie nie została w ogóle przez organ wydana, nie można było uznać, że rozpoczął się bieg terminu przedawnienia tych roszczeń. Skarżący twierdził nadto, że roszczenie nie mogło stać się wymagalne, jeżeli jeszcze nie istniało. Podnosił, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt V CKN 932/00, publ. Lex 54360, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się przed powstaniem roszczenia. W skardze zarzucono również, że organ nie dokonał analizy definicji wymagalności roszczenia. Podnoszono w niej także, że organ winien był poinformować skarżącego o konieczności złożenia wniosku o przyznanie należności zagranicznej, o której mowa w art. 102 ustawy pragmatycznej oraz § 12 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że w związku z upływem trzech lat od dnia zakończenia służby poza granicami państwa do dnia złożenia wniosku, roszczenie C. S. o należność zagraniczną z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego, uległo przedawnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 73 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), wśród należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierza zawodowego, znajdują się należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Zgodnie zaś z art. 75 ust. 1 cyt. ustawy, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Stosownie do art. 75 ust. 2 ustawy, bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, przerywa każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. W sprawie bezsporne jest, iż skarżący pełnił służbę wojskową w charakterze obserwatora wojskowego poza granicami państwa w okresie od dnia [...] sierpnia 2005 r. do dnia [...] listopada 2006 r. Wniosek o wypłatę należności zagranicznej za okres pełnienia służby poza granicami państwa wniósł w dniu 30 grudnia 2009 r., a zatem po upływie 3 lat od dnia zakończenia służby poza granicami państwa. Bezsporne jest również to, że skarżący nie podjął żadnych czynności przed Ministrem Obrony Narodowej, zmierzających do dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia roszczeń z tytułu służby poza granicami kraju. Nadto - że w tym przedmiocie organ nie wydał decyzji. Istota sporu sprowadza się do ustalenia, w jakiej dacie rozpoczął się bieg terminu przedawnienia roszczenia o wypłatę należności zagranicznej, o której mowa w art. 102 ustawy pragmatycznej, w sytuacji gdy organ zaniechał wydania decyzji w tym przedmiocie, a wniosek o wypłatę tych należności złożony został po upływie 3 lat od zakończenia misji przez żołnierza i jego powrotu do kraju. Należność zagraniczna, o której mowa w art. 102 ust. 3 ustawy pragmatycznej i § 10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 16 czerwca 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1698), jest formą wynagrodzenia za służbę poza granicami kraju. Prawo do należności zagranicznej przedawnia się, jako świadczenie okresowe, za każdy miesiąc odrębnie. Należność za służbę zagraniczną wypłaca się na podstawie odpowiedniej decyzji administracyjnej (§ 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 16 czerwca 2004 r.). Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż przepisy wykonawcze ww. rozporządzenia określają jedynie termin płatności należności i nie odnoszą się do wymagalności roszczenia. Roszczenia o wypłatę należności zagranicznej powstaje ex lege z chwilą spełnienia przez żołnierza warunków, uzasadniających otrzymanie takiej należności. Ponieważ, co do zasady, jest to świadczenie okresowe, co miesiąc staje się wymagalne za każdy miesiąc odrębnie i za każdy miesiąc odrębnie się też przedawnia. A zatem za ostatni miesiąc służby pełnionej poza granicami kraju roszczenie z tytułu należności zagranicznej stało się wymagalne z upływem terminu jego płatności (14 dni). Oznacza to, że za ostatni miesiąc służby poza granicami kraju, tj. za listopad 2006 r. należność zagraniczna powinna zostać wypłacona w terminie 14 dni. Wymagalna zaś stała się najpóźniej z upływem zakończenia służby poza granicami kraju (dnia [...] listopada 2006 r.). Reasumując, w rozpatrywanej sprawie od tej daty – [...] listopada 2006 r. - należało liczyć 3-letni termin przedawnienia. Skoro wniosek o wypłatę tych należności skarżący wniósł w dniu 30 grudnia 2009 r., oczywistym jest, że roszczenie (prawo do żądania tych należności pieniężnych) uległo przedawnieniu – art. 75 ust. 2 ustawy pragmatycznej. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1615/09 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło