II SA/Ol 661/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Służby Więziennej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania nagrody uznaniowej w miesiącu grudniu 2006 roku oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 78/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B., zobowiązał ten organ administracji do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 12 sierpnia 2009 r., dotyczącego przyznania nagrody świątecznej w grudniu 2006 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zawiadomieniem z dnia 1 kwietnia 2010 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w B. poinformował A.Z. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nagrody świątecznej. Jednocześnie pouczył go o przysługujących mu uprawnieniach przewidzianych w art. 10 § 1 K.p.a. Następnie, decyzją z dnia 12 kwietnia 2010 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w B., na podstawie art. 106 ust.1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) i § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 15, poz. 145) odmówił A.Z. przyznania nagrody uznaniowej udzielanej funkcjonariuszom Aresztu Śledczego w B. w grudniu 2006 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z § 9 powołanego wyżej rozporządzenia funkcjonariuszowi przyznaje się nagrodę w szczególności za sumienne wykonywanie zadań służbowych, wykonywanie zadań służbowych wymagających znacznego nakładu pracy, a także dokonanie czynu świadczącego o odwadze funkcjonariusza. Wyjaśnił, że nagroda ma charakter uznaniowy, a jej przyznanie uzależnione zostało od oceny pracy funkcjonariusza, w szczególności jego postawy i stosunku do obowiązków służbowych, zatem funkcjonariuszowi, który w sposób niewłaściwy wykonuje swoje zadania służbowe nie może być przyznana nagroda uznaniowa. Zgodnie z przyjętymi przez kierownictwo jednostki zasadami nagrody uznaniowej przy powyższym podziale nagród pozbawieni zostali m.in. funkcjonariusze, wobec których wykonywana była kara dyscyplinarna lub toczyło się postępowanie dyscyplinarne. A.Z. w okresie podziału nagród, tj. w grudniu 2006 r., był w trakcie wykonywania kary dyscyplinarnej, której zatracie nastąpiło z dniem 11 stycznia 2007 r. W złożonym odwołaniu A.Z. zarzucił, że nie został pouczony o możliwych trybach postępowania administracyjnego i nie udzielano mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, wbrew art. 7 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.) dalej zwanej K.p.a. Ponadto, nie zapewniono mu prawa do czynnego udziału w postępowaniu, gdyż zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono mu w dniu 16 kwietnia 2010 r., a decyzję wydano w dniu 12 kwietnia 2010 r. Podniósł też, że organ pierwszej instancji ocenił stan faktyczny sprawy pod kątem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia i nie wyważył słusznego interesu strony. Stwierdził, że powyższe narusza art. 7 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie odwołującego się, organ pierwszej instancji nienależycie ustalił stan faktyczny sprawy. Wobec powyższego wniósł o uchylenie tej decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa procesowego i art. 106 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Zdaniem odwołującego się, organ pierwszej instancji naruszył prawo przez zaniechanie wskazania podstawy prawnej zajętego stanowiska w sprawie, gdyż ograniczył się do stwierdzenia, że taka była decyzja kierownictwa jednostki. Odwołujący się zarzucił ponadto, że odmówiono mu przedmiotowego świadczenia modyfikując treść art. 106 ust. 1 i ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej. Decyzją z dnia 7 czerwca 2010 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że przyczyną odmowy przyznania stronie nagrody uznaniowej, przyznawanej funkcjonariuszom w grudniu 2006 r. było wykonywanie kary dyscyplinarnej. Fakt ukarania funkcjonariusza karą dyscyplinarną oraz okres jej wykonywania stanowił, w ocenie organu odwoławczego, bezsporną przesłankę uzasadniającą odmowę udzielenia nagrody, gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami funkcjonariuszowi, który niewłaściwie wykonuje nałożone obowiązki służbowe nie mogą i nie powinny być przyznawane nagrody uznaniowe. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w świetle materiału dowodowego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż nie została ona wydana bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. W złożonej skardze A.Z. powtórzył argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu. Zarzucił ponadto, że nie rozpoznano jego wniosku z dnia 12 sierpnia 2006 r. i z 29 grudnia 2006 r., gdyż organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie bez zgody strony, czyli z naruszeniem art. 61 § 2 K.p.a. Skarżący zarzucił, że odmowa przyznania mu nagrody świątecznej nastąpiła bez podstawy prawnej, gdyż nie stanowi jej § 9 powołanego wyżej rozporządzenia. Podniósł, że organy obi instancji pominęły fakt przyznania nagród nie tylko funkcjonariuszom, ale też pracownikom Służby Więziennej. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, skoro nagrody otrzymali wszyscy funkcjonariusze i pracownicy Aresztu Śledczego w B., to organ nie mógł odmówić jej skarżącemu, który miał wypracowane nadgodziny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił ponadto, że organ pierwszej instancji wydał przedmiotową decyzję w celu wykonania wyroku WSA w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2010 r., którym został zobowiązany do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 12 sierpnia 2009 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu 16 marca 2010 r., a wpłynął do Aresztu Śledczego w dniu 30 marca 2010 r. W dniu 1 kwietnia 2010 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji w powyższej kwestii, zawiadamiając o tym stronę. Skarżący odebrał zawiadomienie w dniu 16 kwietnia 2010 r. Organ pierwszej instancji oczekując 7 dni na wniesienie przez skarżącego ewentualnych wniosków, wydałby decyzję w sprawie najwcześniej 23 kwietnia 2010 r., a więc po upływie 14 dni. Mając tego świadomość, organ wydał decyzję w dniu 12 kwietnia 2010 r. Skarżący w okresie od dnia 14 stycznia 2010 r. do dnia wydania decyzji nie wnosił żadnych wniosków dowodowych ani uwag. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w B., którą odmówiono skarżącemu przyznania nagrody świątecznej w grudniu 2006 r. Stosownie do art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) funkcjonariuszowi mogą być przyznane nagrody roczne, nagrody uznaniowe i zapomogi. Zgodnie natomiast z § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. z 2002 r. Nr 15, poz.145) nagroda uznaniowa może być przyznana funkcjonariuszowi w szczególności za sumienne wykonywanie zadań służbowych, wykonywanie zadań służbowych wymagających znacznego nakładu pracy, a także dokonanie czynu świadczącego o odwadze funkcjonariusza. Z treści cytowanych przepisów wynika wprost, że przyznanie funkcjonariuszowi, nagrody uznaniowej nie jest obligatoryjne, lecz zależy od uznania organu administracji. Przypomnieć należy, że uznanie administracyjne to przyznana organom administracji możliwość wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celami określonymi w ustawie. Prawodawca w cytowanym wyżej § 9 wskazał, jakie okoliczności faktyczne w szczególności powinien organ brać pod uwagę w sprawach dotyczących nagrody uznaniowej. Okoliczności te wiążą się z takim sposobem pełnienia służby, który wyróżnia się pozytywnie. Skoro więc w dacie przyznawania przez Dyrektora Aresztu Śledczego w B. nagród skarżący ukarany był karą dyscyplinarną, to zasadnie odmówiono skarżącemu przyznania nagrody z uwagi na wcześniejsze ukaranie go karą dyscyplinarną. Przypomnieć należy, że funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby, oraz w innych przypadkach określonych w ustawie (art. 125 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej). Zatem, funkcjonariusz, któremu wymierzono karę dyscyplinarną nie pełnił jednocześnie służby sumiennie lub w sposób zasługujący na wyróżnienie. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy administracji nie naruszyły granic uznania administracyjnego w sprawie i prawidłowo zastosował art. 106 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. z którego wynika, że organ obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem strony, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. Zaznaczyć należy, że przepis ten wyznacza granice uznania administracyjnego. Fakt, iż zdaniem skarżącego wszystkim funkcjonariuszom i pracownikom Aresztu Śledczego w B. zostały przyznane nagrody, nie oznacza, że organ był obowiązany przyznać tę nagrodę także skarżącemu. Każda sprawa jest bowiem rozpatrywana indywidualnie i nie ma tu automatyzmu. Sprzeczne byłoby zaś z interesem społecznym nagradzanie funkcjonariusza w okresie odbywania przez niego kary dyscyplinarnej. Dodać należy, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie bada prawidłowości i zasadności przyznania w grudniu 2006 r. nagród uznaniowych innym funkcjonariuszom i pracownikom Aresztu Śledczego w B. Ponadto, wbrew przekonaniu skarżącego, brak w treści art. 106 ustawy o Służbie Więziennej zapisu, który wykluczałby ukaranych dyscyplinarnie funkcjonariuszy z grona uprawnionych do otrzymania nagrody uznaniowej, nie oznacza, że organ pierwszej instancji musiał przyznać skarżącemu nagrodę bez względu na fakt odbywania przez niego kary dyscyplinarnej. Jak już wyżej wskazano, rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ustawodawca pozostawił uznaniu organu orzekającego w sprawie. Ponadto z istoty nagrody wynika, że premiuje się pozytywną postawę funkcjonariusza. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w sprawie przyznania nagrody oznacza, że organ orzekający nie ma obowiązku przyznania funkcjonariuszowi tego świadczenia, jednakże nie zwalnia tego organu z obowiązku zachowania reguł postępowania administracyjnego. Decyzję uznaniową organ administracji wydaje zatem w zależności od całokształtu okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie. Ponadto decyzja taka wymaga uzasadnienia odpowiadającego rygorom art. 107 § 3 K.p.a. Zasadnie skarżący zarzuca, że organ pierwszej instancji, pomimo poinformowania go o możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu, w zasadzie uniemożliwił mu skorzystanie z tego prawa. Zawiadomienie z dnia 1 kwietnia 2010 r. doręczono bowiem skarżącemu w dniu 16 kwietnia 2010 r., zaś organ pierwszej instancji wydał decyzję dnia 12 kwietnia 2010 r. Nie usprawiedliwia powyższego naruszenia fakt, że zamiarem organu było zakończenie sprawy w terminie wskazanym w wyroku Sądu z dnia 14 stycznia 2010 r. Należy jednak zauważyć, że skarżący w żaden sposób nie wskazał, że uchybienia procesowe w postaci niezawiadomienia go o prawie zapoznania się z aktami sprawy, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obliguje sąd do uchylenia decyzji lub postanowienia w całości albo w części tylko, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy nie zaistniała żadna z wymienionych w hipotezie cytowanego przepisu okoliczności, która uzasadniałaby uchylenie skarżonej decyzji. Ponadto doręczono skarżącemu decyzje, zawierające prawidłowe pouczenia o przysługujących mu środkach prawnych, z których w terminie skorzystał. Ponadto błędne było zawiadamianie skarżącego przez organ pierwszej instancji, w trybie art. 61 § 1 i § 4 K.p.a., o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie, gdyż postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem strony. Postępowanie administracyjne raz wszczęte, w tym na wniosek strony, nie podlega ponownemu wszczęciu. Brak jest bowiem w przepisach K.p.a. podstaw do ponownego zawiadamiania stron o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 K.p.a. wszczęte zostało z dniem doręczenia zażądania organowi administracji. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na sposób prowadzenia postępowania i nie skutkowała negatywnymi dla strony konsekwencjami. Z tych też względów błędnie skarżący zarzuca naruszenie art. 61 § 2, zgodnie z którym organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć. Nie jest również zasadny zarzut niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Należy zauważyć, że zarzut skargi to w zasadzie ogólnikowe wywody dotyczące m.in. art. 6 - art. 9, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a skarżący zarzucając brak ustaleń w sprawie nie wyjaśnia, jakie okoliczności i dowody w sprawie zostały pominięte przez organy administracji, nie uzasadnił też zarzutu nieustalenia przez organ treści żądania strony. Ponadto, organy administracji nie przeprowadzały dowodu z przesłuchania świadków, nie mogły zatem naruszyć art. 79 K.p.a., podobnie jak nie naruszono art. 86 K.p.a., gdyż w sprawie nie było potrzeby przesłuchania strony, skoro wyjaśnione zostały istotne do rozstrzygnięcia sprawy fakty. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej uchwały z prawem, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.