II SA/Rz 747/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], znak: [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem skargi D. A. jest decyzja Wojewody z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] utrzymująca w mocy wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] orzekającą o utracie przez D. A. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] maja 2010 r. W jej podstawie prawnej Wojewoda powołał art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia i akt administracyjnych sprawy wynika, że D. A. uzyskał status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...].11.2009 r. w wysokości 575,00 zł, na mocy decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] listopada 2009 r. Następnie w związku z niestawieniem się D. A. w wyznaczonym termie w Powiatowym Urzędzie Pracy i niepowiadomieniem w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, tenże Starosta decyzją z dnia [...] maja 2010 r. orzekł o utracie przez ww. statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W odwołaniu od tej decyzji D. A. podał, że w wyznaczonym terminie- [...].05.2010 r. nie mógł zgłosić się w Powiatowym Urzędzie Pracy, bowiem od [...].05.2010 r. przebywał w szpitalu, jego stan zdrowia był i nadal jest poważny. Aktualnie przebywa na oddziale chirurgii. Wobec powyższego nie mógł w określonym terminie przedłożyć zwolnienia lekarskiego, a uczynił to korzystając z pomocy osób trzecich, kiedy tylko stan zdrowia mu na to pozwolił. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Wojewoda i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej motywach wskazał, iż w dniu rejestracji D. A. został poinformowany o przysługujących mu prawach i obowiązkach jako osoby bezrobotnej, w tym o obowiązku zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w urzędzie. Wojewoda podkreślił, iż wynikający z tego przepisu 7-dniowy termin jest terminem zawitym tj. nieprzywracalnym, bez względu na to czy przyczyna powodująca niemożność zgłoszenia się w urzędzie pracy była uzasadniona czy też nie. Nawet w sytuacji zaistnienia uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa, organ zatrudnienia obowiązany jest wydać decyzję o pozbawieniu danej osoby statusu bezrobotnego, jeżeli wymagane powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa nastąpi po upływie 7-dniowego terminu. Organ II instancji stwierdził, iż z tego obowiązku można wywiązać się poprzez telefoniczne lub listowe zgłoszenie, bądź też za pośrednictwem pełnomocnika. W przedmiotowej sprawie leżąca po stronie D. A. przyczyna niestawiennictwa była uzasadniona (w dniu [...].05.2010 r. przebywał w szpitalu), jednakże nie powiadomił on w stosownym terminie urzędu pracy. Uczynił to dopiero w złożonym odwołaniu. Utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest konsekwencją utraty przez D. A. statusu bezrobotnego. W dalszej części organ odwoławczy pouczył o prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Decyzję tę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie D. A. wnosząc o jej uchylenie. Przyznał, że nie wywiązał się z ciążących na nim obowiązków, gdyż w dniu [...] maja 2010 r. (tj. w dniu wyznaczonego zgłoszenia się do powiatowego urzędu pracy) przebywał w szpitalu i stan jego zdrowia był bardzo poważny. O tym fakcie wiedziała jedynie jego mama, jednakże jest ona osobą schorowaną i nie mogła powiadomić o tym fakcie urzędu pracy. Dopiero, gdy jego stan zdrowia poprawił się, przez osoby trzecie przekazał zwolnienie lekarskie. Podniósł, iż obecnie jest w "krytycznej" sytuacji, bowiem w każdej chwili ze względu na krwiaki na śledzionie i wątrobie może zostać poddany operacji, a wskutek decyzji pozostał bez środków do życia i ubezpieczenia zdrowotnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że skarżący mógł przed rozpoczęciem hospitalizacji poinformować urząd o braku możliwości stawienia się w wyznaczonym terminie, bowiem dysponuje on telefonem komórkowym, co wynika z karty rejestracyjnej. Także telefonicznie mogła uczynić to jego matka, bądź inna upoważniona osoba. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Poddając zaskarżoną przez D. A. decyzję kontroli we wskazanym zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że narusza ona prawo. Materialnoprawną podstawę jej wydania stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415, ze zm.), zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest zatem zaistnienie obu przesłanek w nim wskazanych, tj. niestawienie się w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy oraz brak powiadomienia o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa w terminie 7 dni od dnia, w którym bezrobotny miał stawić się. W odpowiedzi na skargę, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ podkreśla, że omawiany przepis nie nakazuje usprawiedliwiania przyczyny nieobecności w wyznaczonym dniu, ale wymaga jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności. Chodzi przy tym o każde powiadomienie, nawet telefonicznie i niekoniecznie osobiście. Powiadomić może osoba bliska, członek rodziny. Podzielając te poglądy, Sąd stwierdza jednak, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały szczególne okoliczności, które nie zostały wzięte pod uwagę przez organy rozstrzygające. Bezspornym jest, że od dnia [...].05.2010 r. skarżący D. A. był hospitalizowany w Wojewódzkim Szpitalu [...] w K. Potwierdza to dołączona do odwołania kserokopia zaświadczenia lekarskiego, wystawionego w dniu [...].05.2010 r. i stwierdzającego pobyt skarżącego w szpitalu oraz niezdolność do pracy w okresie 17 dni, tj. od [...].05.2010 r. do [...].05.2010 r. Z treści odwołania wynika, że w czasie jego sporządzania D. A. przebywał jeszcze w szpitalu, a stan jego zdrowia był nadal poważny. Istotną okolicznością podnoszoną przez skarżącego jest również fakt, iż o jego pobycie w szpitalu wiedziała tylko matka, która sama jest w złym stanie zdrowia. W odwołaniu i w skardze skarżący, powołując się na ciężki stan zdrowia wskazał, że powiadomił organ zatrudnienia o swoim pobycie w szpitalu i przekazał zwolnienie lekarskie przez osoby trzecie, kiedy tylko był w stanie to zrobić. Argumentacja ta nie została przyjęta przez Wojewodę, który uznał, że skarżący mógł powiadomić o niemożliwości stawienia się w urzędzie pracy wyręczając się innymi osobami lub też osobiście telefonicznie, skoro posiada telefon komórkowy. Taki sposób oceny materiału dowodowego budzi poważne zastrzeżenia Sądu, bowiem nosi znamiona dowolności. Wojewoda nie wskazał z jakich powodów odmówił wiarygodności wersji skarżącego, nie wyjaśnił również jak długo skarżący przebywał w szpitalu i jaka była przyczyna jego hospitalizacji, a w związku z tym czy jego stan zdrowia w dniu [...].05.2010 r. i w ciągu następnych dni pozwalał mu na dokonywanie czynności związanych z normalnym funkcjonowaniem i załatwianiem bieżących spraw życia codziennego. Tym samym postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem zasad wskazanych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., nakazujących organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a w szczególności zobowiązujących do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona może nastąpić dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), w przeciwnym wypadku nosi cechy dowolności. Wymienione braki postępowania wyjaśniającego nie pozwalają na stwierdzenie, że spełnione zostały przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skutkujące pozbawieniem statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych, a w szczególności, że skarżący nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie swojego niestawiennictwa. Sąd podziela przy tym pogląd, przyjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w wyroku z dnia 29.01.2008 r., IV SA/GL 602/07, System Orzecznictwa LEX Nr 477218, że bieg tego 7-dniowego terminu niekoniecznie rozpoczyna się od wyznaczonego terminu stawiennictwa w urzędzie pracy, lecz zależy od tego, czy w tym czasie bezrobotny miał możliwość dokonania takiego powiadomienia. Jeżeli nie – to bieg terminu do powiadomienia rozpoczyna się od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej to powiadomienie. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w kierunku wskazanym przez Sąd, w tym również ustalenie od kiedy skarżący miał obiektywną możliwość powiadomienia urzędu pracy o przyczynie swojego niestawiennictwa w dniu [...].05.2010 r., a następnie ocena czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1i art. 80 k.p.a, a także art. 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa materialnego – art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego przedwczesne zastosowanie, Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] maja 2010 r. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd zastosował art. 152 P.p.s.a. i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.