II GSK 208/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. G. K. i M. w S. S. G. z o.o. w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 579/10 w sprawie ze skargi P. G. K. i M. w S. S. G. z o.o. w S. na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 16 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 579/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargę P. G. K. i M. w S. S. G. z o.o. na wynik kontroli wydany przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że skarga dotyczy sprawy już prawomocnie rozstrzygniętej przez WSA w K. postanowieniem z dnia 22 lipca 2010 r. (sygn. akt I SA/Ke 330/10) odrzucającym skargę P. G. K. i M. w S. S. G. z.o.o. na wynik kontroli wydany przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...]. Według Sądu I instancji zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa skargi rozstrzygniętej postanowieniem w wymienionej sprawie oraz skargi złożonej w niniejszej sprawie. Prawomocne osądzenie sprawy odnosi ten skutek, że nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Niedopuszczalne jest zatem wniesienie kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność organu, w toku postępowania w tej samej materii. Skargę kasacyjną od postanowienia WSA w K. z 16 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 579/10, wniosło P. G. K. i M. w S. S. G. z o.o. Strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu strona wnosząca skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na uznaniu, iż sprawa o sygn. akt I SA/Ke 579/10 jest tożsamą: pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą o sygn. akt I SA/Ke 330/10 WSA w K., a nadto na uznaniu, iż w przypadku uprzedniego prawomocnego odrzucenia skargi wykluczoną jest możliwość ponownego wniesienia kolejnej skargi przez tę samą stronę w terminie do zaskarżenia - co skutkowało w istocie pozbawieniem skarżącej prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Należy się bowiem zgodzić z zarzutem skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.) poprzez uznanie, iż w przypadku uprzedniego prawomocnego odrzucenia skargi wykluczona jest możliwość ponownego wniesienia kolejnej skargi przez tę samą stronę. Zgodnie z utrwalonym w literaturze i orzecznictwie poglądem rozstrzygnięcie sądu w postaci odrzucenia skargi nie korzysta z przymiotu res iudicata i nie istnieje powód, który uniemożliwiałby stronie wniesienie skargi powtórnie. Nic też nie stoi na przeszkodzie wydaniu orzeczenia o tej samej treści, z tych samych (jeżeli przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie nie uległy zmianie) lub innych przyczyn (por. T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 s. 610; por. również postanowienie NSA z 28 lipca 2005 r., sygn. akt II OZ 126/05, niepubl.). Z mocy powagi rzeczy osądzonej korzystają tylko orzeczenia rozstrzygające merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną. Wynika to z samej istoty tej instytucji. Res iudicata stanowi bowiem rozstrzygnięcie (osądzenie) sporu będącego przedmiotem procesu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym chodzi o rozstrzygnięcie sporu co do legalności działania administracji, sporu pomiędzy osobą kwestionującą to działanie a organem, którego działania (niedziałania) skarga dotyczy. Orzeczenie proceduralne nie rozstrzyga tego sporu. W przypadku odrzucenia skargi sąd administracyjny nie bada zasadności skargi, a jedynie stwierdza okoliczność uzasadniającą to odrzucenie. Podobnie rzecz się ma w przypadku umorzenia. Zaskarżony akt lub czynność pozostaje w mocy tak jak, gdyby skarga do sądu w ogóle nie została wniesiona. Jak zresztą wskazał Sąd I instancji niedopuszczalne jest wniesienie kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność organu, w toku postępowania w tej samej materii. Pamiętać tylko należy, że postępowanie jest w toku, jeżeli skarga została wniesiona skutecznie. Z tego powodu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. Odnosząc się do wniosku strony o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, podnieść należy, iż na obecnym etapie sprawy brak jest podstaw do wydania orzeczenia w tym przedmiocie. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje unormowania pozwalającego na zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w razie uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Skarżący może uzyskać zwrot kosztów, jakie poniósł w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu I instancji odrzucającego skargę tylko wówczas, gdy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Sąd uwzględni skargę.