II OSK 218/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-20

Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Alicja Plucińska-Filipowicz, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek doprecyzowania wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jeśli organizacja ta nie wykazała przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. i nie sprecyzowała przedmiotu żądania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku samodzielnego ustalania treści wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Ciężar wykazania przesłanek dopuszczenia oraz sprecyzowania przedmiotu i trybu postępowania spoczywa na samej organizacji. Jeśli organizacja mimo wezwania nie sprecyzuje wniosku, organ może odmówić dopuszczenia, a sąd administracyjny powinien to uwzględnić.
Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji odmówił Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym działki budowlanej, uznając brak prowadzonego postępowania w tej sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę doprecyzowania wniosku Stowarzyszenia i naruszenie obowiązków informacyjnych organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki S.A. na postanowienie GINB. Spółka S.A. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów k.p.a. i p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.) sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1513/10 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 820 (osiemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Wyrokiem z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1513/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], działając na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym działki nr [...] znajdującej się w obrębie [...] w rejonie ul. [...] w W., odmówił dopuszczenia tego Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym tej działki. Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że nie prowadzi postępowania dotyczącego działki nr [...], tym samym brak jest możliwości dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu. Ponadto organ wskazał, że nie istnieje prawdopodobieństwo rażącego naruszenia prawa, którym miałaby być dotknięta decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] września 2009 r., nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca [...] S.A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem, infrastrukturą techniczną i innymi elementami zagospodarowania terenu na części działek nr [...],[...],[...],[...],[...] znajdujących się w obrębie [...] i na części działek nr [...],[...],[...] znajdujących się w obrębie [...] w rejonie ul. [...] w W. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...], postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Stowarzyszenie [...] wystąpiło do organu wojewódzkiego z żądaniem w którym wskazało, że w związku z toczącymi się postępowaniami w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla działek leżących w otulinie rezerwatu [...] oraz wydanymi decyzjami administracyjnymi dla powyższych działek, wnosi o skontrolowanie prawidłowości wszystkich toczących się postępowań i wydanych decyzji odnośnie tego rejonu. Następnie pismem z dnia [...] marca 2010 r., Stowarzyszenie domagało się dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym działki nr [...] znajdującej się w obrębie [...]. Zdaniem organu drugiej instancji w niniejszej sprawie nie został sprecyzowany przez wnioskodawców przedmiot żądania, jak również tryb, w jakim żądają oni skontrolowania decyzji i postępowań wskazanych w piśmie. Przy ustaleniu charakteru pisma procesowego strony, nie ma decydującego znaczenia jego tytuł ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony, jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia w tym celu, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. złożyła [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. Zarzucając naruszenie, w sposób mający wpływ na wynik postępowania, art. 31 § 1 ust. 2 k.p.a., skarżąca Spółka wniosła o uchylenie postanowienia w całości. Podniosła, że Wojewoda Mazowiecki zasadnie odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu, zarówno zwykłym, jak i nadzwyczajnym, gdyż nie prowadzi postępowania dotyczącego działki nr [...]. To organizacja społeczna powinna wykazać dopuszczalność żądania oraz zasadność udziału w postępowaniu. Ocena zasadności żądania organizacji społecznej należy od uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Przyjęcie innego stanowiska narusza art. 31 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 listopada 2010 r. oddalił skargę, w uzasadnieniu podając, iż podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że organ pierwszej instancji uchybił zasadom postępowania administracyjnego. Do organu stopnia wojewódzkiego złożony został bowiem wniosek Stowarzyszenia [...], z którego nie wynika przedmiot żądania, jak również tryb, w jakim żąda się skontrolowania decyzji i postępowań wskazanych w piśmie. Został naruszony art. 7 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy obowiązkiem organu pierwszej instancji było zatem wezwanie Stowarzyszenia do precyzyjnego wskazania okoliczności przewidzianych ww. przepisem prawa. Organ pierwszej instancji rozstrzygnął o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu i uzasadnił to rozstrzygnięcie, a ponadto, nie rozstrzygając o odmowie wszczęcia postępowania, w uzasadnieniu wskazał na przesłanki takiego rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika [...] S.A., zaskarżając ten wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt. l i 2 p.p.s.a. zarzucając Sądowi I instancji: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, poprzez oddalenie skargi spółki [...] S.A. pomimo prawidłowego zastosowania przez Wojewodę art. 7, art. 9 i art. 77 k.p.a. poprzez wezwanie Stowarzyszenia do sprecyzowania żądań oraz przeprowadzenie prawidłowej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego, 2. błędną interpretację art. 12 k.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż organ administracji publicznej winien precyzyjnie ustalić treść żądania Stowarzyszenia [...] w sytuacji, gdy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało zbierania dalszych dowodów ani przeprowadzania dalszych ustaleń, 3. błędną interpretację art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż ciężar dowodu w zakresie wykazania istnienia przesłanek wynikających z dyspozycji art. 31 § 1 k.p.a. spoczywa na organie administracji publicznej, a nie organizacji społecznej, 4. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo nie wskazania przez organ odwoławczy powodów, dla których nie było możliwe w danej sprawie zastosowanie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że organ wojewódzki stwierdził, iż nie prowadzi żadnego postępowania dotyczącego wskazanej przez Stowarzyszenie działki nr [...], zarówno w trybie zwykłym jak i nadzwyczajnym, to dalsza analiza żądań stowarzyszenia była według organu bezprzedmiotowa. Wojewoda Mazowiecki zasadnie przy tym wskazał, iż dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym nie może funkcjonować samodzielnie, abstrakcyjnie, w oderwaniu od konkretnej sprawy administracyjnej przed konkretnym organem. Skoro więc uznał, iż nie toczy się przed nim jakiekolwiek postępowanie administracyjne, to prawidłowo przyjął, iż nie istnieją podstawy do zadośćuczynienia żądaniom organizacji, w rozumieniu art. 31 k.p.a. Zatem w sytuacji, gdy Stowarzyszenie domagało się dopuszczenia do udziału w nieistniejącym postępowaniu, dalsze żądanie doprecyzowania wniosku i jego dodatkowa analiza byłaby całkowicie bezzasadna i sprzeczna z zasadami ekonomiki procesowej. Sprawa dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną staje się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. z chwilą, gdy zabraknie prawnych podstaw dla organu administracji do władczego, w formie decyzji administracyjnej, dokonania rozstrzygnięcia w sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy, wbrew twierdzeniom Sądu, Wojewoda Mazowiecki nie musiał zatem (choć to uczynił) wzywać stowarzyszenia do precyzyjnego wskazania okoliczności wynikających z art. 31 k.p.a. Niezależnie od powyższego Stowarzyszenie [...] zostało przez Wojewodę Mazowieckiego wezwane do skonkretyzowania treści żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Pomimo wezwania, Stowarzyszenie w sposób bardzo ogólnikowy wskazało jedynie, iż "domaga się dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym działki nr [...] znajdującej się w obrębie [...]". Ciężar dowodu w zakresie wykazania wypełnienia przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu stypizowanych w art. 31 k.p.a. nie spoczywa na organie administracyjnym, lecz na samej organizacji społecznej. Organ administracji winien natomiast jedynie zweryfikować w sposób obiektywny przedstawioną przez organizacje argumentacje, a następnie podjąć właściwe rozstrzygnięcie. Wojewoda Mazowiecki rozstrzygając powyższą sprawę prawidłowo zatem zweryfikował posiadany materiał dowodowy i obowiązujące domniemanie ciężaru dowodu. Stowarzyszenie od momentu złożenia wniosku cały czas powoływało się ogólnikowo na prowadzone postępowania i pomimo doprecyzowania wniosku nie potrafiło ich dokładnie wskazać. Nie jest dopuszczalna sytuacja w której organy administracji winny przejmować ciężar dowodu w zakresie ustalenia i wykazania przedmiotu żądania i trybu w jakim ma być zweryfikowane ewentualne postępowania i decyzje. Nawet gdyby takie podstawy stowarzyszenie podało, (czego nie uczyniło) byłoby to niewystarczające, gdyż organizacja nie tylko ma obowiązek skonkretyzować swoje żądanie, ale również je uzasadnić. Wojewoda Mazowiecki obiektywnie wywiódł, iż nie zaistniały przesłanki stypizowane w art. 31 § 1 k.p.a., albowiem nie toczy się żadne postępowanie objęte wnioskiem organizacji. Jednocześnie mając na uwadze sugestie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do konieczności doprecyzowania wniosku organizacji o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wyjaśniono, iż art. 15 k.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek rozpatrzenia na nowo sprawy, w której wniesiono odwołanie w jej całokształcie i z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organ II instancji miał prawo i obowiązek zweryfikowania, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przestanki z art. 31 § 1 k.p.a. Nawet jeżeli organ I instancji zaniechał jednoznacznego wyjaśnienia czego dotyczy treść żądania organizacji, czemu skarżąca zaprzecza, organ II instancji badając sprawę, zignorował całkowicie istnienie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ponadto o zasądzenie od uczestnika na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W piśmie procesowym z dnia 27 marca 2012 r. [...] S.A. wskazała na wyrok NSA z dnia 14 marca 2012 r. (sygn. akt II OSK 2536/10), podjęty w analogicznej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Wynikająca z tego przepisu zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd jest związany wnioskiem skarżącego wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia określone w art. 174 p.p.s.a. Wskazane w tym przepisie podstawy zaskarżenia determinują kierunek działalności kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych poza podniesionymi w skardze kasacyjnej, wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Autor skargi kasacyjnej powołał się zbiorczo na art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 p.p.s.a. przy sformułowaniu wszystkich zarzutów, nie rozróżniając obu podstaw przy formułowaniu konkretnych zarzutów, ani też nie odnosząc tych zarzutów do naruszenia bądź prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Powyższy brak precyzji nie powoduje jednak braku możliwości rozpoznania samych zarzutów tej skargi. Ocena zasadności zarzutów i skargi kasacyjnej winna być poprzedzona wyraźnym wskazaniem na przedmiot kontroli dokonanej przez Sąd I instancji w stosunku do prowadzonego postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym bowiem organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej, przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania, mając na względzie brak sprecyzowanego przedmiotu żądania dopuszczenia organizacji do postępowania oraz brak wskazania w tym żądaniu trybu skontrolowania wskazanych w tym wniosku decyzji i postępowań, upatrując w tym naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron. W istocie zatem, zasadniczym przedmiotem tego postępowania nie była ocena zasadności dopuszczenia organizacji na gruncie art. 31 § 1 k.p.a. (braku związku żądania z celami statutowymi organizacji i interesem społecznym) mimo, że organ I instancji na ten właśnie przepis się powoływał w uzasadnieniu postanowienia uchylonego przez organ odwoławczy, lecz argument dotyczący nieprzeprowadzenia przez organ I instancji wskazanych we wniosku z dnia [...] listopada 2009 r. wszystkich postępowań dotyczących różnych działek (w tym działki nr [...]) leżących w rejonie rezerwatu [...]. W powyższym kontekście, wskazany w piśmie procesowym z dnia 27 marca 2012 r. wyrok NSA z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2536/10, uchylający zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 października 2010 r. (IV SA/Wa 1905/09) jest o tyle nierelewantny w odniesieniu do zasadniczego przedmiotu postępowania kontrolowanego przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że opierał się on właśnie na stwierdzeniu niewłaściwego zastosowania art. 31 § 1 k.p.a. w kontekście ustalenia przesłanki interesu społecznego, jako podlegającej wykazaniu we wniosku organizacji, która żąda dopuszczenia do postępowania, a niewykazanego w postępowaniu kontrolowanym przez WSA. Nie jest to zatem, wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie, stricte "sprawa analogiczna" z tego względu, że przesłanka interesu społecznego nie wchodziła w grę w niniejszej sprawie. Skład Orzekający NSA podziela jednak stanowisko wyrażone w uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż nie można zaakceptować sytuacji, w której organizacja społeczna za pomocą jedynie ogólnikowych stwierdzeń stara się wykazać potrzebę dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, przerzucając tym samym na organ administracji ciężar precyzyjnego ustalenia przesłanek zasadności tego dopuszczenia. Oznacza ono bowiem przyjęcie ogólnej tezy, iż organizacja społeczna, żądając dopuszczenia do udziału w postępowaniu, winna dołożyć wszelkich starań, aby jej wniosek był merytorycznie określony z punktu widzenia nie tylko kryteriów art. 31 § 1 k.p.a., ale także z punktu widzenia przedmiotu żądania tak, aby organ decydujący o takim dopuszczeniu mógł oprzeć się na jednoznacznie wyrażonym zamiarze, skonkretyzowanym co do danej nieruchomości i danego postępowania. W tym kontekście zasadne jest stanowisko przyjęte w skardze kasacyjnej, iż na gruncie art. 31 k.p.a., ciężar wykazania istnienia przesłanek wskazujących na zasadność uczestnictwa a także prawidłowego określenia rodzaju i przedmiotu postępowania, w którym żąda się uczestniczenia, spoczywa nie na organie administracyjnym, lecz na organizacji społecznej, wnioskującej o dopuszczenie. W sytuacji natomiast, gdy organ administracji, dostrzegłszy brak precyzji we wniosku, wezwie wnioskodawcę do jego sprecyzowania, a we wniosku sprecyzowanym w dalszym ciągu brak jest określenia niezbędnych do kwalifikacji tego wniosku danych, nie można mówić o spełnieniu, określonego w powyższych poglądach, obowiązku spoczywającym na wnioskodawcy. Sytuacja taka miała miejsce w postępowaniu administracyjnym kontrolowanym przez WSA wydający zaskarżony wyrok. Organizacja złożyła w nim bowiem dwa wnioski. Pierwszy z dnia [...] listopada 2009 r., w którym ogólnikowo wskazała na potrzebę skontrolowania wszystkich toczących się postępowań i wydanych decyzji odnośnie całego rejonu, dotyczących różnych, wskazanych we wniosku działek oraz drugi, z dnia [...] marca 2010 r., będący konkretyzacją wniosku pierwotnego, złożony w wyniku wezwania organu z dnia [...] marca 2010 r., w którym pojawiło się dookreślenie wniosku pierwotnego poprzez odniesienie go do działki nr [...] oraz postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla działek leżących w otulinie rezerwatu [...], ponownie bez dookreślenia przedmiotu i trybu, w jakim żąda ona skontrolowania decyzji i postępowań wskazanych w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r., co przyznał organ odwoławczy w postanowieniu (s. 2) uchylającym postanowienie pierwszoinstancyjne. W ocenie Składu Orzekającego NSA, ustalenie treści żądania sformułowanego we wniosku spoczywa na organie administracji w takim jedynie zakresie, w jakim organ ten dąży do wywołania sprecyzowania wniosku przez odpowiednie zachowania wnioskodawcy. Brak skuteczności organu w zakresie tego działania nie oznacza braku jego reakcji, prowadzącego np. do błędnego odczytania przez organ intencji wnioskodawcy. Dążenie takie nie może gwarantować skutecznego doprowadzenia do precyzyjnego określenia żądania. Nie wiąże się też z obowiązkiem całościowego i samodzielnego działania tego organu w kierunku ustalenia treści wniosku w sytuacji braku właściwej reakcji wnioskodawcy, bowiem oznaczałoby to nałożenie na organ obowiązku nierealnego. Obejmuje zatem zażądanie takiego sprecyzowania treści wniosku przez jego autora, będącego organizacją społeczną, które, niezależnie od spełnienia przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a. (cele statutowe organizacji oraz przemawianie interesu społecznego za jej udziałem w postępowaniu), prowadziłoby do zaistnienia sytuacji braku wątpliwości co do rodzaju i przedmiotu postępowania, w którym chce wziąć udział wnioskodawca i w stosunku do którego te przesłanki mogłyby być zastosowane. Takie żądanie, jak wskazano wyżej, wraz z określeniem istoty problemu, zostało do wnioskodawcy wystosowane i skutkowało sformułowaniem wniosku, w którym ponownie zabrakło określenia przedmiotu i trybu skontrolowania wszystkich decyzji i postępowań wskazanych we wniosku pierwotnym. W kontekście powyższych ustaleń za zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 7, art. 9 oraz art. 77 a także art. 12 oraz art. 31 § 1 k.p.a., które należy rozumieć jako zaakceptowanie w ramach oceny prawnej, dokonanej przez Sąd I instancji, działań organu odwoławczego, uchylającego postanowienie organ I instancji, który wypełnił obowiązek dążenia do dokonania korekty wniosku pierwotnego przez jego sprecyzowanie umożliwiające jego kwalifikację z punktu widzenia dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu. Ustalenia faktyczne zatem, poczynione przez ten organ w postaci wezwania do sprecyzowania wniosku zostały spełnione w ramach tego zakresu aktywności organu, jaki wynika z możliwego udziału w dookreśleniu treści wniosku przez organizację społeczną. W ocenie Składu Orzekającego charakter zarzutów powiązany z rodzajem przepisów zastosowanych przez Sąd I instancji umożliwił zastosowanie art. 188 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji i rozpoznać skargę, orzekając w tym zakresie na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. W ocenie Składu Orzekającego, sytuacja unormowana w tym przepisie zachodzi w niniejszej sprawie o tyle, że wskazane przepisy k.p.a., mające charakter przepisów proceduralnych na etapie postępowania administracyjnego, zyskują w istocie status przepisów prawa materialnego na etapie sądowej kontroli administracji. Stają się bowiem podstawą ustalenia normatywnych konsekwencji w postaci oddalenia skargi na podstawie wcześniej dokonanej kwalifikacji treści postanowienia, co czyni z tej treści element stanu faktycznego sprawy sądowoadministracyjnej. Wobec natomiast braku wątpliwości co do treści postanowienia zaskarżonego w zakresie stwierdzonego braku postępowania wyjaśniającego, jak też treści uchylonego w postępowaniu zażaleniowym postanowienia organu I instancji, należało uznać iż ten aspekt stanu faktycznego sprawy sądowoadministracyjnej został wyjaśniony w stopniu pozwalającym na zastosowanie art. 188 p.p.s.a., a błąd Sądu I instancji w zakresie oddalenia skargi, wynikający z niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., był tylko wynikiem błędnej subsumpcji treści postanowienia pierwszoinstancyjnego w stosunku do treści wskazanych przepisów k.p.a. w kontekście rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę zaprezentowaną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło