II FSK 652/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędziowie NSA Jerzy Rypina, Antoni Hanusz, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 571/10 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 31 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę I.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 31 maja 2010 r. w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia 12 października 2009 r. Prezydent Miasta W. ustalił skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007 r., w odniesieniu do gruntów zabudowanych w kwocie 2.279 zł. Opodatkowaniem objęto: grunty pozostałe – 761 m2, budynki pozostałe – 735,77 m2, grunty pozostałe – 173 m2, budynki pozostałe – 398,76 m2. Przy wymiarze podatku zastosowano stawki podatkowe określone Uchwałą Rady Miejskiej W. z dnia 1 grudnia 2006 r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że organ podatkowy ustalając wymiar podatku od zakupionej nieruchomości błędnie zastosował stawki podatku właściwe dla nieruchomości przeznaczonej pod działalność gospodarczą dla lokalu użytkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 31 maja 2010 r. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia budynku mieszkalnego. Z tego powodu co do zasady stawką podatku od nieruchomości, przewidzianej dla budynków mieszkalnych można więc opodatkować jedynie te nieruchomości, które jako mieszkalne ujawnione zostały w ewidencji gruntów i budynków. Podstawą takiego wpisu – zgodnie z treścią przywołanej uchwały – może być decyzja o zmianie przeznaczenia budynku na mieszkalny. W przypadku braku wpisu do ewidencji gruntów i budynków, organ podatkowy powinien ustalić charakter podlegających opodatkowaniu budynków, na podstawie dostępnych w sprawie dokumentów. W rozpoznawanej sprawie natomiast z aktów notarialnych wynikało, skarżąca kupiła od Wojewody dwie działki gruntu zabudowane budynkami szkoły i biblioteki. Skoro zatem strona nie wystąpiła o wydanie decyzji w sprawie zmiany ich przeznaczenia, to prawidłowo zastosowano w stosunku do nich stawkę podatku od nieruchomości przewidzianą dla "budynków pozostałych". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie: przepisów art. 1a ust.1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. e) oraz art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej u.p.o.l.), poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie; interesu prawnego strony; art. 7 i 77 § 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w sposób sprzeczny z interesem społecznym i z interesem skarżącej; art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa; art. 12 § 1 i art. 35 k.p.a., poprzez mało wnikliwe i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasad oceny dowodów. W odpowiedzi na skrze SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę zauważył, że skoro w rozpoznawanej sprawie sporne budynki miały charakter niemieszkalny (budynek byłej szkoły gastronomicznej i budynek oświatowy), a skarżąca nie przedstawiła odpowiedniej dokumentacji budowlanej to słusznie organy podatkowe uznały, iż charakter budynków nie został prawnie zmieniony. Podkreślono, że dla skutecznej zmiany przeznaczenia nie jest wystarczające podjęcie formalnych prac adaptacyjnych i remontowych, na które powoływała się skarżąca. Z tego powodu, w ocenie sądu pierwszej instancji, organy podatkowe nie uchybiły przepisom prawa materialnego, stosując w odniesieniu do spornych budynków stawki podatkowe przewidywane dla budynków "pozostałych". Za bezzasadne uznano także zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, skoro postępowanie w sprawach podatkowych podlega regulacji Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Od powyższego wyroku pełnomocnik strony skarżącej wywiódł skargę kasacyjną, w którą oparł na przesłankach wynikających z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez naruszenie prawa materialnego tj. art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz pkt w lit. e), a także art. 6 ust. 7 u.p.o.l. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, przy wymiarze podatku od zakupionej przez skarżącą nieruchomości, stawki tego podatku właściwej dla nieruchomości przeznaczonej pod działalność gospodarczą dla lokalu użytkowego, czy też dla "pozostałych budynków", gdy tymczasem strona skarżąca nie prowadzi w nieruchomości żadnej działalności gospodarczej, a nieruchomość przeznaczona jest na do zamieszkania, stąd też podatek od tej nieruchomości powinien być ustalony według stawek właściwych dla budynków o przeznaczeniu mieszkalnym, a nie użytkowym. Skargę kasacyjną oparto także na art. 174 pkt 2 poprzez naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz pkt 2 tej ustawy polegające na oddaleniu skargi mimo naruszenia przez organ odwoławczy przepisów: art. 7 i art. 77 § 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie jej w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem skarżącego; art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwowych oraz świadomość i kulturę prawną obywateli; art. 12 § 1, art. 35 k.p.a. poprzez mało wnikliwe i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie; art. 122, 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie wskazanych w tych przepisach zasad, co do rzetelnego, wyczerpującego i wnikliwego zebrania, a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nienależyte uzasadnienie swoich decyzji. Mając na uwadze powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonych decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. 1. Istota sporu zaistniałego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii zaliczenia nabytych przez podatniczkę budynków do właściwego przedmiotu opodatkowania, a tym samym do właściwej stawki opodatkowania. Według podatniczki, nabyte przez nią budynki pełnią funkcję mieszkalną (akademiki), natomiast w ocenie organów podatkowych – budynki te nie pełnią funkcji mieszkalnej, a wobec tego, że podatniczka nie jest przedsiębiorcą, właściwą stawką dla tych budynków jest stawka dla budynków "pozostałych", a nie jak twierdzi kasator – dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. 2. W art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych normodawca, przy definiowaniu pojęcia budynku, odwołuje się do przepisów prawa budowlanego. Powyższe odesłanie ma charakter pełny, dotyczy więc zarówno ogólnej definicji budynku, jak i poszczególnych kategorii budynków. Oznacza to, że o tym, czy dany budynek należy do kategorii mieszkalnego, czy też pozostałych, przesądzają kryteria prawne przyjęte w Prawie budowlanym. W omawianym przypadku podatniczka nabyła budynek szkoły i bibliotekę. Dopiero na podstawie decyzji właściwego organu administracji państwowej o zmianie przeznaczenia budynków z funkcji oświatowej na mieszkalną, można będzie je opodatkować według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych. W rozpoznawanej sprawie takiej decyzji podatniczka nie przedstawiła. Z całą pewnością nie mogą skutecznie zastąpić tego dokumentu: wniosek podatniczki o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani też zgłoszenie wykonania robót budowlanych. Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków niemieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek został określony jako mieszkalny. W sytuacji, gdy budynek nie został wpisany do ewidencji, organy podatkowe są uprawnione do ustalenia charakteru budynku do celów podatkowych, na podstawie dokumentacji budowlanej, a w przypadku jej braku – na podstawie opinii biegłego z zakresu budownictwa. Organy podatkowe nie są uprawnione do samodzielnego określenia kategorii budynku (tj. z pominięciem dokumentów, opinii). 3. W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie wywiódł sąd pierwszej instancji, wobec niewpisania budynków nabytych przez podatniczkę do ewidencji gruntów i budynków, zasadnie organy podatkowe skorzystały z istniejącej dokumentacji: aktu notarialnego z dnia 14 sierpnia 2007 r., z którego wynika, że podatniczka nabyła budynek szkoły gastronomicznej oraz budynek oświatowy, a więc budynki niemieszkalne. Powyższe stwierdzenie potwierdza również podatniczka w złożonej za 2008 r. informacji na podatek od nieruchomości oraz operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. Wobec tego, że przedmiotowe budynki nie mieszczą się w definicji budynków mieszkalnych, a także nie są budynkami związanymi z działalnością gospodarczą, zasadnie przyjęto, że dla celów podatkowych winny być zaliczone do kategorii "budynków pozostałych" i opodatkowane stawką związaną z powyższą kwalifikacją. 4. Reasumując należy stwierdzić, że nie ma racji skarżąca twierdząc, iż sąd pierwszej instancji naruszył przepis prawa materialnego uznając za prawidłową kwalifikację nabytych przez podatniczkę budynków jako "budynki pozostałe", skoro z jednoznacznych ustaleń organu podatkowego, nie zakwestionowanych skutecznie przez podatniczkę, wynika, że nabyte budynki nie pełniły funkcji mieszkalnych, oraz że nie zmieniono (decyzja właściwego organu) przeznaczenia tych budynków. Również chybiony jest zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy Sąd, zgodnie z powołanym przepisem, przedstawił stan sprawy (tok postępowania w sprawie, zarzuty strony, stanowisko SKO) oraz odniósł się do zarzutów strony i rozważył sprawę w jej granicach. Sąd wskazał dowody i wyjaśnił dlaczego uznał za uzasadnione ustalenia organów podatkowych, że skarżąca w 2007 r. była właścicielką "budynków pozostałych", a tym samy, że była obowiązana do uiszczenia podatku od nieruchomości w stawce przewidzianej dla tej kategorii budynków. Tym samym Sąd nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem wskazał podstawę prawną swojego orzeczenia. Natomiast zarzucanie Sądowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 O.p. poprzez naruszenie zasad co do rzetelnego, wyczerpującego, wnikliwego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, przy jednoznacznym stanie faktycznym, który nie został podważony na żadnym etapie postępowania, należy uznać za nieporozumienie. W szczególności, gdy autor skargi kasacyjnej dodatkowo wskazuje na naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 12 § 1 i art. 35 kpa, które to przepisy w postępowaniu podatkowym nie mają zastosowania. 5. Na koniec należy podnieść, że przedstawione w niniejszym wyroku stanowisko znajduje potwierdzenie w aktualnej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt II FSK 1520/06, wyrok z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II FSK 542/08, wyrok z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 1411/07, wyrok z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 667/09). Powołując się na powyższe orzeczenia należy przypomnieć, że wyrażone w uzasadnieniach orzeczeń sądowych najwyższych instancji sądowych opinie i poglądy prawne nie mają formalnie mocy wiążącej, nie oznacza to jednak, że nie wywierają wpływu na orzeczenia innych sądów. W gruncie rzeczy, wskazania prawne zawarte w tych orzeczeniach faktycznie wpływają na orzecznictwo innych sądów. Z orzecznictwem takim wiąże się domniemanie prawidłowości zawartych w nich ustaleń, w tym także ustaleń dotyczących wykładni przepisów prawnych, które sygnalizują prawidłowy kierunek wykładni prawa i sygnalizują, że w przyszłości w sprawach podobnych Sąd zajmie podobne stanowisko. 6. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.