II GZ 378/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 10 września 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1790/10 w zakresie umorzenia postępowania wywołanego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. umorzył postępowanie wywołane wnioskiem R. N. o zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej jako: p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ponieważ takim zwolnieniem z mocy samej ustawy objęty był skarżący, to złożony w tym zakresie wniosek nie podlegał merytorycznemu rozpoznaniu, zaś postępowanie nim zainicjowane – jako bezprzedmiotowe – należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniósł R. N., zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o zwolnienie od kosztów usprawiedliwiają ewentualne przyszłe obligatoryjne opłaty w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa w analogicznym stanie faktycznym i prawnym była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 25 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 173/12. Skład rozpoznający zażalenie w niniejszej sprawie argumentację tam zawartą w całości podzielił. Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tym samym skarżący z mocy prawa jest zwolniony z obowiązku uiszczania tak opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków (art. 239 pkt. 1 lit. a p.p.s.a w związku z art. 241 p.p.s.a). Jeśli więc skarżący korzysta ze zwolnienia przedmiotowego to w takiej sytuacji procesowej działaniem oczywiście bezcelowym było składanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (art. 244 § 1 p.p.s.a). O bezprzedmiotowości takiego żądania przesądza, bowiem brak realnej możliwości uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych w tym trybie. Innymi słowy skoro na mocy obowiązujących przepisów skarżącego obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych, to nie może domagać się tego samego na wniosek. Jednocześnie należy zauważyć, że trafnie Sąd I instancji pouczył skarżącego, że jego obawy jakoby nie można było wykluczyć pojawienia się dalszych kosztów w sprawie uznać należało za bezzasadne. Ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się bowiem na wszystkie etapy postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również na postępowanie międzyinstancyjne i postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.