I SA/Rz 608/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-11-18

Skład orzekający: Grzegorz Panek, Małgorzata Niedobylska, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy darowizna całego przedsiębiorstwa powoduje obowiązek korekty podatku VAT naliczonego przez obdarowanego na podstawie art. 91 ustawy o VAT?
Ratio decidendi
Darowizna całego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego jest wyłączona spod stosowania ustawy o VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, co oznacza, że darczyńca nie ma obowiązku korekty podatku naliczonego. Obdarowany natomiast jest zobowiązany do dokonania korekty podatku VAT na podstawie art. 91 ust. 1-8 i ust. 9 ustawy o VAT, chyba że będzie wykonywał wyłącznie czynności opodatkowane, wtedy korekta nie powstaje.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni otrzymała od ojca w formie darowizny całe przedsiębiorstwo, które ojciec prowadził jako czynny podatnik VAT wykonujący wyłącznie czynności opodatkowane. Wnioskodawczyni zamierza kontynuować działalność w ramach tego przedsiębiorstwa i zapytała, czy darowizna ta powoduje obowiązek korekty podatku VAT naliczonego od środków trwałych na podstawie art. 91 ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. S.-J. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] maja 2010r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług - oddala skargę - Indywidualną interpretacją z dnia [...] maja 2010r. nr [...] Minister Finansów uznał za nieprawidłowe stanowisko wnioskodawczyni M. S.- J. w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych przekazania jej, w formie darowizny od ojca, całego przedsiębiorstwa. Z przedstawionego przez wnioskodawczynię stanu faktycznego wnika, że jej ojciec zmierza przekazać jej, w formie darowizny, całe prowadzone przez niego przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów art. 551 kodeksu cywilnego. Ojciec jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT i prowadzi w celach ewidencyjnych podatkową księgę przychodów i rozchodów. W ramach prowadzonej przez siebie działalności ojciec wykonuje wyłącznie czynności dające prawo do całkowitego odliczania podatku od towarów i usług. Po otrzymaniu całości przedsiębiorstwa Wnioskodawczyni zamierza kontynuować dotychczasową działalność ojca, będąc aktywnym podatnikiem podatku VAT. W związku z tym wnioskodawczyni zadała pytanie czy wyżej opisana darowizna całości przedsiębiorstwa powoduje obowiązek skorygowania przez obdarowanego VAT-u naliczonego od zakupionych środków trwałych na podstawie art. 91 ustawy o podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy darujący nie miał takiego obowiązku gdyż wykonywał w ramach prowadzonej działalności wyłącznie czynności opodatkowane? Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku zbycia całego przedsiębiorstwa, a nie jego poszczególnych części, ma zastosowanie art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, który mówi, że przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wnioskodawczyni stwierdziła też, iż skoro ustawodawca nie definiuje terminu "zbycia przedsiębiorstwa" to pod pojęciem tym należy rozumieć każdą czynność polegającą na przeniesieniu prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel tj. również darowiznę. Wobec tego zbycie przedsiębiorstwa w formie darowizny nie będzie podlegało przepisom ustawy o podatku od towarów i usług i nie wywoła obowiązku korekty. Wnioskodawczyni wskazała także, iż w przedstawionym stanie faktycznym darczyńca nie był zobowiązany do sporządzenia korekt podatku naliczonego, ponieważ wykonywanie przez niego czynności są w całości opodatkowane. Wywiodła zatem wniosek, iż przekazanie przedsiębiorstwa, mimo iż wyłączone spod ustawy o VAT, nie wpłynie na konieczność sporządzenia korekt podatku o którym mowa w art. 91 ustawy o VAT, u obdarowanego. Szczególnie w sytuacji gdy obdarowany po otrzymaniu przedsiębiorstwa wykonywał będzie czynności opodatkowane, czyli nabyte składniki majątku służyć będą nadal czynnościom opodatkowanym. Z tego tez względu nabywca będzie miał prawo do pełnego odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia wchodzących w skład przedsiębiorstwa składników majątkowych. Wnioskodawczyni stwierdziła zatem, iż darowizna przedsiębiorstwa nie spowoduje u osoby obdarowanej, obowiązku skorygowania podatku naliczonego, odliczonego w związku z nabyciem składników majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa., gdyż składniki te będą w dalszym ciągu służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych w ramach tego samego prowadzonego przedsiębiorstwa. Natomiast gdyby obdarowany w ramach prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa wykonywał zarówno czynności opodatkowane jak i zwolnione, nie będzie miał obowiązku korekty w podatku VAT, gdyż nie musi brać pod uwagę odliczeń dokonanych przez darczyńcę. Uznając powyższe stanowisko za nieprawidłowe, Minister Finansów przychylił się częściowo do stanowiska wnioskodawczyni stwierdzając, iż o ile przedmiotem darowizny będzie faktycznie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, wówczas czynność ta wyłączona będzie spod działania ustawy o podatku od towarów i usług, tj. nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, a darczyńca tj. ojciec wnioskodawczyni, nie będzie zobowiązany do skorygowania podatku naliczonego, odliczonego w związku z nabyciem składników majątkowych (m.in. towarów handlowych i środków trwałych) wchodzących w skład przekazywanego przedsiębiorstwa. Zobowiązaną do dokonania korekty, o której mowa w art. 91 ust. 1-8 ustawy o VAT, zgodnie z art. 91 ust. 9 tej ustawy, będzie Wnioskodawczyni, jako nabywca (obdarowana) tego przedsiębiorstwa. Odstępstwem od powyższego będzie sytuacja gdy Wnioskodawczyni w nabytym (otrzymanym) przedsiębiorstwie prowadzić będzie (podobnie jak darczyńca) wyłącznie działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, wówczas bowiem obowiązek dokonania korekty w ogóle nie powstanie. Podkreślił jednakże, że jeżeli wnioskodawczyni w nabytym (otrzymanym) przedsiębiorstwie prowadzić będzie działalność zarówno podlegającą, jak też niepodlegającą opodatkowaniu, wówczas zobowiązana ona będzie, ww. przepisem art. 91 ust. 9 ustawy o VAT, do dokonania korekty z art. 91 ust. 1-8 tej ustawy, niezależnie od tego czy uprzednio darczyńca w tym przedsiębiorstwie prowadził wyłącznie działalność opodatkowaną. Tym samym stanowisko wnioskodawczyni, uznające że w sytuacji gdy otrzyma przedsiębiorstwo w formie darowizny i gdyby musiała w związku z prowadzoną działalnością dokonywać oprócz czynności opodatkowanych również czynności zwolnione, nie będzie miała obowiązku korekty w podatku VAT, należało uznać za nieprawidłowe. Organ podatkowy zastrzegł jednocześnie, iż analiza przedmiotu umów cywilnoprawnych nie mieści się w ramach określonych art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wobec czego na etapie wydawania interpretacji podatkowej organ ten nie jest uprawniony do oceny stanowiska, czy majątek, który ma być wniesiony w formie darowizny, spełnia definicję, o której mowa w powołanym wyżej przepisie art. 551 Kodeksu cywilnego. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżąca podniosła, iż darowizna mająca za przedmiot prowadzone przedsiębiorstwo, zgodnie z powołanym już przepisem art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, nie powoduje powstania u obdarowanego obowiązku korygowania podatku naliczonego, odliczonego uprzednio w związku z nabyciem składników majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa. Składniki te bowiem w dalszym ciągu służą wykonywaniu czynności opodatkowanych w ramach tego samego przedsiębiorstwa. W ocenie skarżącej , nie powstaje zatem obowiązek korekty w podatku VAT, nawet w sytuacji gdy po otrzymaniu przedsiębiorstwa w formie darowizny, obdarowany, w związku z kontynuowana działalnością, będzie oprócz czynności opodatkowanych dokonywał również czynności zwolnionych z opodatkowania. W tej sytuacji bowiem obdarowany nie ma obowiązku brać pod uwagę odliczeń dokonanych przez poprzednika. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ podatkowy stwierdził, iż nie istnieją podstawy do zmiany przedmiotowej interpretacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżąca, wnosząc o uchylenie przedmiotowej interpretacji w całości, podtrzymała argumenty podniesione uprzednio w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając przedmiotowej interpretacji naruszeni art. 91 ustawy o VAT. W odpowiedzi na skargę, organ podatkowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem. Zgodnie z art. 134 §1 i §2 p.p.s.a. przy sprawowaniu tejże kontroli, sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani też powołaną w niej podstawą prawną. Należy jednakże zauważyć, iż poza przypadkami stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, sąd nie wydaje orzeczeń na niekorzyść strony, zaś zaskarżone decyzje czy postanowienia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a., podlegają uchyleniu tylko w sytuacji naruszenia prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy tak zakreślonych granicach kontroli, skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej również ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, przy czym zgodnie z art. 6 pkt 1 ww. ustawy o VAT, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Pojęcie dostawy towarów ustawodawca zdefiniował w art. 7 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem tym należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Pojęcie "transakcji zbycia", należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu "dostawy towarów", w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. "zbycie" obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu). Przepisy ustawy nie definiują terminu "przedsiębiorstwo". Z tej przyczyny dla celów określenia zakresu pojęcia "przedsiębiorstwo" wykorzystuje się regulację zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), który to przepis stanowi, że przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej Zauważyć należy, że w pewnym zakresie Minister Finansów podzielił stanowisko wnioskodawczyni, iż w przypadku gdy po przekazaniu jej przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego w drodze darowizny, będzie wykonywała jedynie czynności podlegające opodatkowaniu, jak niegdyś darczyńca, to wówczas obowiązek dokonania korekt o których mowa w art. 91 ustawy o podatku od towarów i usług w ogóle nie powstanie. Natomiast gdy obdarowana będzie dokonywać w ramach prowadzenia otrzymanego przedsiębiorstwa zarówno czynności podlegające opodatkowaniu jak i zwolnione z opodatkowania, to będzie zobowiązana do dokonania korekty, o której mowa w art. 91 ust. 1-8 ustawy o podatku od towarów i usług w oparciu o art. 91 ust. 9 tej ustawy. Przy dużym stopniu ogólności zadanego pytania, tak udzielona odpowiedź organu jest prawidłowa. Ponieważ organ nie naruszył prawa materialnego jak i procesowego skarga jako bezzasadna podlegała w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło