I SA/Łd 1086/10

Dnia 18 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie sędzia WSA Paweł Kowalski sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Protokolant asystent sędziego Adrian Król po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 roku sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę. I SA/Łd 1086/10 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. z dnia [...] r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. określającej S. B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2005 r. w wysokości 3.114.267 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres za miesiące październik - grudzień 2005 r. w łącznej kwocie 314.884 zł, W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Decyzją z dnia [...] r. organ kontroli skarbowej dokonał weryfikacji rozliczenia podatku od towarów i usług za wskazane okresy rozliczeniowe 2005 r. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. M. powyższej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na fakt, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Pismem z dnia 4 marca 2010 r. skarżący złożył zażalenie na powołane wyżej postanowienie. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, powołując się na art. 239b § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz 60 ze zm.), że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki prawne, które uzasadniają konieczność zapewnienia ochrony interesu publicznego przez zabezpieczenie wykonania decyzji. Wyjaśniono, że skarżący dokonał licznych czynności polegających na zbywaniu majątku o znacznej wartości, które miały charakter nieodpłatny. Przedsiębiorstwo A. S. B. (o łącznej wartości 15.382.640,18zł) zostało wniesione aportem do nowoutworzonej spółki jawnej "B."' z siedzibą w K. Ł. - akt notarialny z dnia [...] r. W dniu 10 kwietnia 2009 r. E. i S. B. przekazali w formie darowizny D. i D. B. nieruchomości położone w T. M. przy: ul. A. o wartości 530.000 zł, ul. B. o wartości 90.000 zł, i ul. C.. W dniu 22 maja 2009 r. skarżący wraz z małżonką przekazali w formie darowizny D. i D. B. nieruchomości położone w T. M. przy: ul. D. o wartości 470.000 zł i ul. E.. Wskazano, że po dokonaniu powyższych czynności, polegających na nieodpłatnym zbywaniu składników majątku, wartość majątku skarżącego wyniosła jedynie 122.500 zł, podczas gdy kwota zaległości podatkowej wynikająca z decyzji organu kontroli skarbowej to 760.985 zł, a odsetki za zwłokę (wyliczone na dzień 20 października 2009 r.) wynoszą 387.286 zł. Przedstawione wyżej okoliczności wskazują, zdaniem organu, że skarżący swoim zachowaniem spełniła również przesłanki zawarte w art. 239b § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie organu II instancji zostało również uprawdopodobnione wystąpienie drugiej przesłanki zawartej w art. 239b § 2 cytowanej ustawy, która odnosi się do niewykonania zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż w sprawie o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wystarczy, że organy podatkowe wykażą, że niewykonanie zobowiązania podatkowego jest prawdopodobne. W opinii organu II instancji okoliczność tą uprawdopodabniają następujące zdarzenia. Po pierwsze, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący na dzień wydania zaskarżonego postanowienia posiadał zaległości podatkowe, których dobrowolnie nie uregulował, co — w ocenie organu II instancji - może wskazywać na trudności finansowe. Przypomniano, że decyzja organu kontroli skarbowej został wydana we wrześniu 2009 r. i do dnia doręczenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji, co nastąpiło w dniu 2 marca 2010 r., skarżący dobrowolnie nie uregulował zaległości podatkowych wynikających z decyzji. Po drugie, zdaniem organu, zachowanie skarżącego oraz fakt, że aktualnie posiadany przez niego majątek nie pokrywa wysokości zaległości podatkowych wynikających z rozstrzygnięcia organu kontroli skarbowej powoduje, że obawa, co do wykonania zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług, staje się jak najbardziej uzasadniona. Wyjaśniono również, że pismem z dnia 15 czerwca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do skarżącego o złożenie oświadczenia o: nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki, a także rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 24 czerwca 2010 r., skarżący odmówił złożenia oświadczenia. Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż przedstawione okoliczności uprawdopodabniają, że zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - grudzień 2005 r. wynikające z decyzji organu kontroli skarbowej nie zostaną dobrowolnie wykonane przez skarżącego. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie organu II instancji, w której zarzucił naruszenie następujących przepisów: • art. 239b § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nadanie na jego podstawie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu kontroli skarbowej, mimo nie uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nią określone nie zostanie wykonane, a także, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 239b § 2, • art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 217 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie czy w przedmiotowej sprawie faktycznie zachodzą okoliczności wskazane w art. 239b § 1 i 2 powołanej ustawy. W uzasadnieniu skargi Skarżący szczegółowo opisał zarzut dotyczący nie wykazania przez organy podatkowe, że w przedmiotowej sprawie zachodzi którakolwiek z okoliczności wskazanych w art. 239b § 1 lub § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest to, czy w sprawie zachodziły przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. określającej S. B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2005 r. w wysokości 3.114.267 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres za miesiące październik - grudzień 2005 r. w łącznej kwocie 314.884 zł. W ocenie Sądu stanowisko organów podatkowych należy uznać za właściwe. Stosownie do art. 239a Ordynacji podatkowej decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei zgodnie z art. 239b § 1 decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1. organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3. strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Natomiast wedle § 2 art. 239b Ordynacji podatkowej przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Z przywołanych przepisów prawa wynika zatem, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie prawa, przy okazji enumeracji tych czterech okoliczności pozwalających na zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności, spójnika "lub", wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę rozłączną, oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy podatnika już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1440/09, niepubl.). Drugą przesłanką wskazaną w przywołanym uregulowaniu jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - zmaterializowania się jej. Przyjęcie w treści § 2 art. 239b Ordynacji podatkowej pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. W związku bowiem z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należało uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.12.2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1598/09 ). Oceniając zaskarżone postanowienie na tle wyżej określonego unormowania, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się do pierwszego warunku przewidzianego w pkt. 3 § 1 art. 239b Ordynacji podatkowej jaki według organów podatkowych zaistniał w przedmiotowej sprawie przyjdzie podzielić szczegółowo przedstawione stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wskazać, iż nie ma wątpliwości, że strona dokonała czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, po pierwsze - w formie darowizny, na rzecz D. i D. B., po drugie – wniesienie aportem Przedsiębiorstwa "A." do spółki "B.". Mając na uwadze zarzut skargi zgodnie, z którym dokonanie czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości miało miejsce przed wydaniem decyzji określającej trzeba podnieść, że zbycie to nastąpiło po wszczęciu kontroli podatkowej, kiedy to podatnik mógł mieć pełną świadomość grożących mu negatywnych konsekwencji podatkowych. Niezależnie od powyższego jak słusznie wskazały organy spełniona została także kolejna przesłanka wymieniona w pkt 2 § 1 art. 239b Op. albowiem w wyniku podjętych czynności rozporządzających majątkiem strona doprowadził do sytuacji , w której nie dysponuje majątkiem pozwalającym na skuteczne zabezpieczenie określonej wysokości zaległości podatkowej oraz przypadających od niej odsetek. W celu zweryfikowania podjętego stanowiska w tym zakresie, organ wezwał podatnika w dniu 15.06.2010 r. do złożenia oświadczenia o majątku pozwalającym na ustanowienie zabezpieczeń w postaci hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. Z udzielonej odpowiedzi ( pismo strony z dnia 24.06.2010 r. ) - z treści zadania drugiego wynikało ,że organ dysponuje kompletną, aktualną wiedzą o majątku podatnika, tym samym w ocenie sądu nie doszło do niewłaściwego powołania się na tą przesłankę. Organ dysponował stanem majątku strony odpowiadającym posiadanym dowodom. Strona nie twierdziła przy tym ,że jest inaczej. Przechodząc z kolei do oceny zaistnienia w sprawie przesłanki określonej w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, Sąd stwierdził, że organy uprawdopodobniły, że zobowiązanie, wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia 29 września 2009 r., nie zostanie wykonane. Jak trafnie, bowiem zauważył organ odwoławczy aktualnie posiadany przez skarżącego majątek nie pokrywa wysokości zaległości podatkowych wynikających z rozstrzygnięcia organu kontroli skarbowej. Powyższe jest tym bardziej uprawnione, gdyż jak już wyżej wskazano przepis art. 239b § 2 stanowi o "uprawdopodobnieniu" okoliczności, o których w nim mowa, a nie o ich "udowodnieniu". Jak już wcześniej wskazano uprawdopodobnienie wynikające z omawianego przepisu nie podlega ogólnym rygorom dowodowym wynikającym z procedury podatkowej. Uwzględniając powyższe stwierdzenia Sąd doszedł do przekonania, że organy podatkowe prawidłowo przyjęły w sprawie wystąpienie przesłanek pozwalających na nadanie decyzji z dnia [...] r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Wskazane w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego również nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), i zupełności postępowania podatkowego (art. 187 Ordynacji podatkowej), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organ wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, zaś przyjęte rozstrzygnięcie jest trafne. Z akt administracyjnych wynika ponadto, że stronie zapewniono udział każdym stadium postępowania (art. 123 Ordynacji podatkowej). Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej. W świetle powyższego Sąd uznał, iż organy podatkowe prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszyły przywołanych w skardze przepisów. Zatem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Sz.Ch.