II OZ 805/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 21 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 569/10 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie W pismach procesowych z dnia 25 maja 2011 r. reprezentujący P. Sp. z o.o. – W. O. zwrócił się o wyłączenie sędziów: E. K. i M. T. – B., zarzucając im brak bezstronności, który objawił się tym, iż w innej sprawie - oznaczonej sygn. akt II SA/Gl 570/10 zajęły już stanowisko co do nie ustąpienia przyczyn zawieszenia postępowania, a związanie Sądu tamtym wyrokiem będzie rzutowało na wynik niniejszego postępowania. Sędzia E. K. oraz sędzia M. T. – B. złożyły oświadczenia, o którym mowa w art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a. ). Z ich treści wynika, że nie są im znane jakiekolwiek przyczyny, które uzasadniałyby wyłączenie od orzekania w sprawie, wskazane w przepisach art. 18 i 19 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów. Jak wskazał Sąd, z treści art. 19 p.p.s.a. wynika, że strona powołując się na okoliczność uzasadniającą wyłączenie sędziego musi wykazać jej istnienie oraz w należyty sposób uprawdopodobnić jej potencjalny wpływ na wynik postępowania. Stąd też zarzuty dotyczące orzeczenia wydanego w innej sprawie przez tego samego sędziego nie mogą być uznane za zasadne. Przyczyną wyłączenia sędziego mogą być bowiem wyłącznie okoliczności rzutujące na jego bezstronność. Niewątpliwie nie można do nich zaliczyć odmiennej oceny okoliczności sprawy, z którą nie zgadza się strona skarżąca. W związku z tym fakt, że sędzia orzekając w innej sprawie skarżącej Spółki wyraził swój pogląd odnośnie zarzutów podniesionych w tamtej skardze, które co do zasady tożsame są z zarzutami podnoszonymi w niniejszym postępowaniu nie może być uznany za dostateczny powód jego wyłączenia. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie powtarzając co do zasady argumenty zawarte we wnioskach o wyłączenie sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (vide: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że z oświadczeń złożonych przez sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie. Podstawą do wyłączenia sędziego nie może być natomiast okoliczność, że sędzia ten orzekał w innej sprawie, z której wyniku wnioskodawca był niezadowolony, nawet jeżeli ta sprawa łączy się w jakiś sposób ze sprawą, w której został złożony wniosek o wyłączenie tego sędziego z tej właśnie przyczyny. Wobec powyższego skoro nie można stwierdzić aby w sprawie niniejszej zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów orzekających w tej sprawie należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r., oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie wskazanych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić