VII SA/Wa 1602/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-22
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Małgorzata Miron, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku znajdującego się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, ale nie wpisanego indywidualnie do rejestru, została wydana z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę budynku nie była wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ obiekt w dacie wydania decyzji nie był indywidualnie wpisany do rejestru zabytków, a przepis art. 67 ust. 2 Prawa budowlanego odnosi się wyłącznie do obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru. Ponadto, organ nie wykazał jednoznacznej podstawy prawnej do traktowania obiektów na obszarze wpisanym do rejestru jako objętych tym samym zakazem.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę wielokondygnacyjnego budynku w złym stanie technicznym, znajdującego się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Decyzja ta została zaskarżona przez właścicieli budynku, którzy kwestionowali jej podstawę prawną, wskazując, że budynek nie był indywidualnie wpisany do rejestru zabytków w dacie wydania decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, a właściciele wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 460 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. A. i T.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. A. i T. W. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt VII SA/Wa 1602/10
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r. stwierdził z urzędu nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...].12.2009r. nakazującej właścicielom dokonanie rozbiórki nie użytkowanego budynku mieszkalnego z lokalami użytkowymi — wielokondygnacyjnego, będącego w złym stanie technicznym (awaryjnym), powodującym bezpośrednie zagrożenie życia i mienia (w tym przechodniów ulicy [...]), usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], oraz nakazującej:
* ustanowić uprawnionego kierownika rozbiórki,
* rozbiórkę prowadzić przy udziale i pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia
konserwatorskie,
* opracować plan bioz,
* wykonać dokumentację fotograficzną i pełną inwentaryzację — dokumentację
techniczną elementów konserwatorskich i ozdobników ściany frontowej budynku od
strony ulicy [...], przed rozbiórką budynku,
* opracować i przedłożyć do zatwierdzenia, nie później niż we wskazanym niżej
terminie 6 tygodni przed rozbiórką, projekt rozbiórki budynku, pod rygorem
nieważności niniejszej decyzji,
* w projekcie rozbiórki budynku uwzględnić sposób technicznego zabezpieczenia
budynków sąsiednich przy ul. [...] i [...] przed ich zawaleniem lub
złożeniem się na ulicę,
* przed przystąpieniem do rozbiórki i w trakcie jej prowadzenia uwzględnić zalecenia
ekspertyzy budowlanej opracowanej przez prof. [...] w części dotyczącej
doraźnych zabezpieczeń budynku (punkt 3.4.p/p.5 ekspertyzy) i w części dotyczącej
rozbiórek elementów budynku (punkt 4.2. pip.3 ekspertyzy),
* zabezpieczyć teren rozbiórki przed dostępem osób postronnych,
* uzgodnić z Zarządem Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w [...] termin
i sposób wyłączenia na czas rozbiórki części ulicy [...].
Do rozbiórki przystąpić po 6 tygodniach od otrzymania niniejszej decyzji.
Z uwagi na bardzo zły stan techniczny (awaryjny) budynku, grożący życiu i mieniu (w
tym przechodniów na ulicy [...]), nadaje się niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności — zgodnie z art. 108 kpa.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Postępowanie w sprawie nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest wyłącznie ustalenie przyczyny nieważności decyzji, określonej w art. 156 § 1 kpa. Jedną z nich jest rażące naruszenie prawa, o czym stanowi art. 156 § 1 pkt. 2. Do takiego naruszenia prawa dochodzi, gdy decyzja narusza konkretny przepis prawa.
Badając przedmiotową decyzję w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa., ustalono, że decyzja ta jest obarczona wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa tj. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Ww. decyzją z dnia [...].12.2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] nakazał właścicielom, dokonanie rozbiórki ww. nie użytkowanego budynku mieszkalnego z lokalami użytkowymi — wielokondygnacyjnego, będącego w złym stanie technicznym (awaryjnym), powodującym bezpośrednie zagrożenie życia i mienia (w tym przechodniów ulicy Długiej), usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], po spełnieniu wymienionych w niniejszej decyzji zaleceń.
Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...].12.2009 r., została wydana na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa Budowlanego.
Zgodnie z ust. 2 art. 67 przepisu ustępu 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków.
Zgodnie z ust. 3 art. 67, w stosunku do obiektów budowlanych nie wpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję, o której mowa w ust. 1, właściwy organ wydaje po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Przedmiotowy budynek znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków decyzją nr [...] z 1984 r.
Ponadto w aktach sprawy znajduje się nieprawomocna decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2009 r. w sprawie wpisania do rejestru zabytków elewacji frontowej przedmiotowej kamienicy wraz z działką, na terenie ul. [...] w [...], której nadano rygor
natychmiastowej wykonalności, postanowieniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 22 marca 2010 r.
Przedmiotowy budynek znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, a prowadzenie robót rozbiórkowych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, wymaga wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na prowadzenie tych robót wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, zgodnie z art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego.
Art. 39 ust. 1 prawa budowlanego, stanowi, że prowadzenie robót budowlanych, przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Przywołując definicję robót budowlanych zawartą w art. 3 pkt. 7 prawa budowlanego, organ wskazał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...].12.2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. z naruszeniem art. 67 prawa budowlanego. Ponadto [...] WINB wskazał na sprzeczność w treści decyzji tj. decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jednocześnie nakazując przystąpić do rozbiórki po 6 — ciu tygodniach od otrzymania decyzji, co również stanowi rażące naruszenie prawa.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyli właściciele budynku: S. A. i T. W.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. - po rozpoznaniu odwołania S. A. i T. W. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2010r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że [...] WINB decyzją z dnia [...].04.2010 r., stwierdził nieważność decyzji PINB dla miasta [...] z dnia [...].12.2009 r, ze względu na brak uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków nakazu rozbiórki nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Organ odwoławczy zauważył jednak, że zgodnie z art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane decyzję nakazującą rozbiórkę, ze względu na istnienie przesłanek określonych w powyższym artykule, właściwy organ wydaje po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków tylko w sytuacji, gdy obiekt
budowlany objęty nakazem nie jest wpisany do rejestru zabytków, a został objęty ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego nieruchomość przy ul. [...] w [...] w chwili obecnej nie znajduje się w granicach obszaru objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Pomimo w/w stanowiska wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego wyrażanego w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja PINB dla miasta [...] z dnia [...].12.2009 r., obarczona jest wadą skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organ stopnia powiatowego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku usytuowanego przy ul. [...] w [...] na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie natomiast z ust. 2 w/w art., ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków. Z informacji zgromadzonych w toku postępowania wynika, iż kamienica przy ul. [...] znajduje się na obszarze starego miasta w [...], który to obszar został wpisany do rejestru zabytków decyzją z dnia [...].07.1984 r., pod numerem [...].
Organ powołując się na stanowisko komentatora art. 67 w/w prawa wyjaśnił, że obiekty znajdujące się na obszarze układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków, należy traktować tak, jakby były indywidualnie wpisane do rejestru zabytków. Wyjaśnił, iż wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego ma na celu zachowanie najcenniejszych elementów historycznego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej zespołu. Z tego też względu należy uznać, iż poszczególne elementy takiego układu - określone obiekty budowlane są zabytkami, a dokonanie rozbiórki jednego z nich zaburzy całość chronionego obszaru.
Mając powyższe na względzie GINB stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] decyzją z dnia [...].12.2009 r., wydając nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków rażąco naruszył przepis art. 67 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a tym samym wypełnił przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, skutkującą koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego w/w decyzji PINB dla miasta [...] z dnia [...].12.2009r.
S. A. i T. W. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zarzucili decyzji rażące naruszenie prawa w szczególności art. 67 ust.2 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu skargi przywołali rozstrzygnięcia, które zapadły w niniejszej sprawie i wskazali, że zaskarżona decyzja, podobnie jak poprzedzającą ją decyzja [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2010r. nie liczy się z obowiązującym stanem prawnym, w świetle którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] był nie tylko uprawniony, ale i zobligowany do wydania na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego decyzji z dnia [...] grudnia 2009r. - w warunkach stwierdzonego przez siebie — rzeczywistego stanu faktycznego. W sprawie niesporne jest, że należący do skarżących budynek przy ul. [...] w [...], stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt. 1 lit. a Prawa budowlanego. Do chwili wydania zaskarżonej decyzji poza dyskusją było też, że budynek ten nie jest zabytkiem i nie jest też wpisany do rejestru zabytków. Tymczasem zaskarżona decyzja nie powołując się na żadną argumentację prawną i nie odnosząc się do żadnej normy prawnej arbitralnie stwierdziła, że obiekt ten jest zabytkiem i to wpisanym do rejestru zabytków. Wywód prawny zaskarżona decyzja zastąpiła stwierdzeniem, że skoro obszar dzielnicy Starego Miasta w [...] został wpisany w 1984r. do rejestru zabytków to obiekty budowlane znajdujące się na tym obszarze nie tylko są zabytkami ale należy traktować tak jakby były indywidualnie wpisane do rejestru zabytków, z czym nie można się zgodzić.
W konkluzji skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia jak i poprzedzającego o rozstrzygnięcia organu I instancji.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania- trybie nieważnościowym, który stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 kpa.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że -postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa.
Jak trafnie przytoczyły organy orzekające w niniejszej sprawie zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest zatem ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7.03.1996 r. (IIIARN 70\95 OSNP 1996\18\258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.
Oceniając sprawę z punktu widzenia zaistnienia przesłanek określonych w art. 156§1 kpa organy wskazały, że zaskarżona decyzja obarczona jest kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 156§1 pkt. 2 kpa to jest wadą rażącego naruszenia prawa, przy czym zdaniem organu nadzoru rażąco został naruszony przepis art. 67§2 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią przepisu ust. 1 (w brzmieniu: jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu odbudowy lub wykończenia właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie tego terenu oraz określająca terminy do przystąpienia do tych robót i ich zakończenia) nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków.
Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym oraz poglądem doktryny o rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie gdy jego waga jest znacznie większa, niż stabilność ostatecznej decyzji (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 15.10.2009r. w sprawie II SA/Wa 799/09 Lex 573909 i in.). W innym miejscu (wyrok NSA w
Warszawie z dnia 2 lipca 2009r.,w sprawie II FSK 217/09, Lex 549614) wskazuje się, że wady przesądzające o nieważności mają charakter materialny i tkwią w samej decyzji jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego. Naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący" gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą.
Przenosząc powyższe, ogólne, rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd ocenił, że nieuprawnione jest stanowisko organów co do tego, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 67 ust. 2 Prawa budowlanego. Jak zostało wyżej wskazane w przepisie tym ustawodawca wprowadził zakaz stosowania ust. 1 (orzekania o nakazie rozbiórki) w stosunku do obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania - w dacie wydawania decyzji to jest [...].12.2009r. nie był obiektem wpisanym indywidualnie jako "zabytek" do rejestru. Wprawdzie decyzją z dnia [...] września 2009r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków elewację frontową kamienicy wraz z działką nr [...] jednakże w dacie wydawania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji wpis ten nie był ostateczny. Dopiero postanowieniem z dnia [...] marca 2010r., a zatem po wydaniu decyzji uchylającej decyzję z dnia [...].02.2010r. i umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...].12.2009r. - decyzji tej (tj. o wpisie elewacji budynku do rejestru) nadano rygor natychmiastowej wykonalności. A zatem treść tego rozstrzygnięcia nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji. Okoliczność ta wydaje się również oczywista dla organów orzekających skoro nie oceniły tej kwestii w odmienny sposób. Reasumując - niesporne w niniejszej sprawie pozostaje, że w dacie 28.12.2009r. kamienica przy ul. [...] w [...] nie była obiektem wpisanym do rejestru zabytków. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ przyjął - za stanowiskiem komentatora, że obiekty znajdujące się na obszarze układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków należy traktować tak jakby były indywidualnie wpisane do rejestru zabytków. W konsekwencji uznał, że do obiektów tych winien mieć zastosowanie ust. 2 art. 67 Prawa budowlanego. Tymczasem stanowisko to nie
wynika wprost z treści tego przepisu, w którym ustawodawca wskazał jedynie na "obiekty wpisane do rejestru zabytków". Wprawdzie ustawa z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568, ze zm.) w art. 7 określa formy ochrony zabytków wskazując, iż są nimi:
1) wpis do rejestru zabytków;
2) uznanie za pomnik historii;
3) utworzenie parku kulturowego;
4) ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo
w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach
zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu
lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie
lotniska użytku publicznego.
- jednakże treść tego przepisu, ani kolejnych w tej ustawie nie przemawia jednoznacznie za tożsamością ochrony obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków oraz znajdujących się na takim obszarze. Należy wszak zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 9 cyt. ustawy do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków (...). Dalej wskazuje się, że wpis do rejestru historycznego układu urbanistycznego, ruralistycznego lub historycznego zespołu budowlanego nie wyłącza możliwości wydania decyzji o wpisie do rejestru wchodzących w skład tych układów lub zespołu zabytków nieruchomych. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie identyczną ochroną obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz znajdujących się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków to nie byłoby potrzeby dodatkowego wpisywania do rejestru indywidualnych obiektów skoro i tak byłyby one objęte ochroną poprzez wpis obszaru do rejestru.
Innego przykładu braku "oczywistości brzmienia" przepisu art. 67 ust. 2 dostarczają nam przepisy Prawa budowlanego a to art. 39 ust. 1 tego prawa, w którym wskazuje się na konieczność uzyskania decyzji udzielającej zgodę konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych zarówno przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków jak i znajdującym się na obszarze wpisanym do takiego rejestru. Ustawodawca rozróżnia zatem 2 rodzaje obiektów: te które zostały indywidualnie wpisane do rejestru oraz takie, które znajdują się jedynie na obszarze wpisanym do rejestru.
A zatem - wbrew twierdzeniom Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - skoro przepis art. 67 ust. 2 Prawa budowlanego dla jego zastosowania wymaga zastosowania wykładni to nie można uznać, ze doszło do rażącego naruszenia tego przepisu. W sposób rażący może zostać bowiem wyłącznie naruszony przepis, który jest jednoznaczny w swej treści to jest nie wymaga stosowania wykładni prawa, (tak m.in. orzeczenie NSAzdnia 9.02.2005, OSK 1134\04, Lex 165717,).
Powyższe prowadzi do wniosku, że decyzja z dnia 28.12.2009r. nie narusza w sposób rażący - w rozumieniu art. 156§1 pkt. 2 kpa - prawa, a co za tym idzie kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 156§1 pkt. 2 kpa w zw. z art. 67ust. 2 Prawa budowlanego a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Wadliwa jest także decyzja [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010r. (organu I instancji). Uzasadnienie tej decyzji nie wskazuje jaki przepis - i to w sposób rażący - został, zdaniem tego organu, naruszony decyzją z dnia [...].12.2009r. Już choćby to naruszenie (art. 107§3 kpa) nie pozwala na ocenę zgodności decyzji z przepisami prawa materialnego oraz procesowego co jest zadaniem sądu administracyjnego. W konsekwencji zarówno decyzję organu odwoławczego jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji nalazło wyeliminować z obrotu prawnego.
Jedynie na marginesie powyższych rozważań w związku z argumentami zawartymi w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga - przed wydaniem decyzji o pozwolenie na budowę uzyskania pozwolenia ma prowadzenie tych robót wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Skoro - jak wynika z definicji pojęcia "robót budowlanych" zawartych z art. 3 pkt. 7 Prawa budowlanego roboty budowlane mogą polegać również na rozbiórce obiektu budowlanego - przed wydaniem kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji organ winien był uzyskać stosowną zgodę konserwatora zabytków. Brak takiej zgody (co jest niesporne w niniejszej sprawie) nie może jednak skutkować nieważnością decyzji a organ nadzoru budowlanego winien - co najwyżej - rozważyć czy naruszenie to nie stanowi przesłanki okresowej w art. 145 §1 pkt. 6 kpa.
Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną.
Z tych wszystkich względów w oparciu o art. 145§1 pkt. 1 lit. a i c oraz art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło