II SA/Kr 972/10
WyrokWSA w Krakowie2010-11-22
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu jest zgodna z prawem, w szczególności w kontekście posiadania koncesji na rozpoznanie złoża oraz stosowania przepisów ochrony środowiska i prawa geologicznego i górniczego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym niewłaściwej oceny raportu oddziaływania na środowisko, błędnej interpretacji przepisów dotyczących Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Sąd wskazał, że posiadanie koncesji na rozpoznanie złoża wyłącza zakaz wydobywania wynikający z rozporządzenia wojewody, a organ odwoławczy nie odniósł się do istotnych zarzutów skargi.Stan faktyczny
W.Ł. złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla eksploatacji kruszywa naturalnego na działkach nr 1 i 2 w miejscowości D., położonych na Obszarze Chronionego Krajobrazu. Burmistrz Miasta C. odmówił wydania decyzji, powołując się na nierzetelność raportu oddziaływania na środowisko oraz zapisy studium uwarunkowań i sprzeciw mieszkańców. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący posiadał koncesję na rozpoznanie złoża wydaną przez Starostę B., co podnosił jako podstawę do uchylenia decyzji odmownej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta C. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 16 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego W.Ł. kwotę 457,00 zł (czterystu pięćdziesięciu siedmiu złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 roku, znak [...] Burmistrz Miasta C. odmówił W.Ł. określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pn. " Eksploatacja kruszywa naturalnego ze złoża "[...]", zlokalizowanego w D. na działkach nr 1 i nr 2 . W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 71 ust.2 pkt 2, art.73 ust.1, art.75 ust.1 pkt 4, art.80 ust. 1 i 2 i 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227), art. 104 k.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 40 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. z 2004r. Nr 257, poz.2573 z poz. zm.).
Orzekając w ten sposób nawiązał do złożonego w sprawie wniosku, opisał przebieg postępowania oraz ustalił następujące okoliczności.
Planowane przedsięwzięcie związane z wydobyciem kruszywa leży w całości na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] ustanowionego rozporządzeniem Nr [...] Wojewody z dnia 27 grudnia 2005r. (Dz. Urz. woj. [...] .). Zapis § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia wskazuje, że na terenie Obszaru zakazuje się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. W ust. 2 natomiast jest zapis, że zakaz, o którym mowa w ust.1 pkt 2 nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę Obszaru.
Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz realizacja przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar NATURA 2000.
W § 3 ust.1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wymienione są przedsięwzięcia polegające na wydobywaniu kopalin ze złoża metodą odkrywkową w zakresie niewymienionym w § 2 ust. 1 pkt 26 lit a, z wyłączeniem wydobywania kopalin pospolitych na obszarze o powierzchni nie przekraczającej 2 ha i wydobyciu nieprzekraczającym 20 000 m3 rocznie, jeżeli działalność jest prowadzona bez użycia materiałów wybuchowych i poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody na podstawie art. 6 ust.1 ustawy o ochronie przyrody.
Zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie pn. "Raport oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" na działkach nr 1 i 2 w m. D. ", oraz wyjaśnieniami złożonymi w dniu 1 marca 2010 r., analizowane przedsięwzięcie polegać będzie na eksploatacji kruszywa naturalnego z terenu obejmującego działki gruntowe nr 1 i nr 2 , należące do obrębu [...], gmina C. , o łącznej powierzchni ok.1,82 ha. Eksploatacja odbywać się będzie metodą odkrywkową bez użycia materiałów wybuchowych i bez odwadniania wyrobisk. Teren objęty planowaną inwestycją stanowi udokumentowane złoże kruszywa naturalnego "[...] . Otoczenie terenu inwestycji stanowią : od zachodu - działka nr 3; od północy - droga gminna nr [...], od wschodu - droga gminna nr 4 , od południa - rzeka D.
W raporcie zostały określone następujące źródła emisji zanieczyszczeń do powietrza i hałasu : koparka, ładowarka, spycharka oraz transport samochodowy. Pomimo pozytywnych uzgodnień wydanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Burmistrz Miasta C. uznał, że opracowanie raportu oddziaływania na środowisko jest nierzetelne z poniższych przyczyn:
1. Brak w nim racjonalnego wariantu alternatywnego.
2. Nie wyjaśniono dlaczego w tekście raportu przyjęto pracę jednej koparki, ładowarki i spycharki, natomiast do obliczeń rozprzestrzenienia się zanieczyszczeń emisji w powietrzu, przyjęto pracę 5-ciu koparek, ładowarek i spycharek, zmniejszając dla każdej z nich emisję pięciokrotnie. Według organu rozprzestrzenianie zanieczyszczeń należy policzyć dla najbardziej niekorzystnych warunków emisji, tj. dla emisji maksymalnej poszczególnych źródeł tj. jednej koparki i jednej spycharki. Autor operatu może przedstawić różne warianty tych urządzeń.
3. Nie zostały zidentyfikowane siedliska oraz gatunki zwierząt i ptaków występujące na terenie planowanego przedsięwzięcia lub w obszarze na który przedsięwzięcie może oddziaływać (planowana inwestycja jest w bezpośrednim sąsiedztwie NATURA 2000).
4. W rozdziale gospodarka odpadami oraz na stronie 61 opracowania mowa jest o stacji paliw zamiast wydobyciu kruszywa.
5. Brak dokumentu, który potwierdziłby, że wskaźniki emisji dla transportu zostały przyjęte prawidłowo.
6. Nie przedstawiono w jaki sposób obliczono prędkość wylotu spalin z ładowarki, spycharki i koparki.
7. Nie przedstawiono w jaki sposób została obliczona emisja maksymalna (godzinowa ) dla ruchu pojazdów dojeżdżających do terenu złoża. Jest to niezbędne w celu sprawdzenia poprawności tych obliczeń.
8. Nie określono przy użyciu jakiego programu obliczono rozprzestrzenienie się hałasu w środowisku.
9. Nie przedstawiono danych wejściowych i obliczenia rozprzestrzenienia się hałasu w wersji papierowej jako wydruku z programu obliczeniowego, w którym były przeprowadzone. Przedstawione dane wejściowe i obliczenia w edytorze tekstu WORD nie są wiarygodne, gdyż nie ma możliwości sprawdzenia czy właśnie takie dane zostały wprowadzone do programu obliczeniowego i czy uzyskano takie wyniki jak przedstawiono w edytorze tekstu WORD.
10. Nie określono przewidywanego oddziaływania na środowisko w przypadku wystąpienia poważnej awarii, tj. rozlania się paliwa ze spycharki, ładowarki lub koparki.
11. Działki nr 1 i 2 znajdują się naprzeciwko zakola wypukłego (lewy brzeg). W tym miejscu, w miarę upływu lat teren będzie coraz bardziej "zabierany" przez rzekę. Nie opisano sytuacji i oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia w sytuacji gdy rzeka zabierze cały teren dzielący koryto od terenu wydobywania kopalin w ramach art. 66 ust.1 pkt 8 - opis przewidywanych długoterminowych oddziaływań na środowisko.
12. Na mapie brak układu współrzędnych, z jakiego korzystano przy określeniu współrzędnych poszczególnych źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz hałasu, aby móc sprawdzić poprawność przyjętych współrzędnych.
Ponadto, zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Dla terenu na którym planowane jest przedsięwzięcie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie został uchwalony. Natomiast "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy C. " przyjęte uchwałą Nr [...] Rady Gminy C. z dnia 17 lutego 1999 r. działki nr 1 , 3 w miejscowości D. lokalizuje w terenach kompleksów użytków zielonych, oznaczonych symbolem [...] oraz w terenach ochrony biologicznej rzek i potoków, oznaczonych symbolem [...]. Tereny tych działek mają wysoką bonitację gleb (RM, Rllla oraz RIIIB), są użytkowane wyłącznie rolniczo, a zgodnie ze Studium ich użytkowanie nie powinno być zmieniane.
Na podstawie art.16 ust. 5 ustawy prawo geologiczne i górnicze dla udzielenia koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż wymagane będzie uzgodnienie Burmistrza C. . Uzgodnienie takie następuje na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego , a w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W sytuacji sprzeczności takiego zamierzenia ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy C. uzgodnienie będzie negatywne.
Należy również wziąć pod uwagę sprzeciw mieszkańców miejscowości D. wywołany obawami, że działki znajdujące się w pobliżu inwestycji , a stanowiące ich własność stracą na wartości ( np. spadek plonów przez obniżenie lustra wody). Bliskie sąsiedztwo budynku Zespołu Szkól i Przedszkola im. [...] w D. powoduje, że Rady Rodziców pismem z dnia 19 lutego 2010r. wniosła sprzeciw wskazując iż inwestycja będzie zagrażała bezpieczeństwu uczniów, którzy idą do szkoły poprzez drogi przez, które będą jeździć ciężarówki. Z przedsięwzięciem będzie się wiązać duży ruch ciężarówek wywożących materiał, drogami, z których jedna przylega do działki szkolnej. Ponadto, bliskie uciążliwe sąsiedztwo planowanej żwirowni spowoduje pogorszenie warunków nauki w szkole.
Od decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak [...] W.Ł. wniósł w terminie odwołanie, w którym domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji ze wskazaniem okoliczności jakie winien on wziąć pod uwagę.
Skarżący zarzucał, że organ pierwszej instancji wydał decyzję, która nie załatwia sprawy w przedmiocie postępowania ani nie rozstrzyga jej co do istoty. Wskazywał na nakazy wynikające dla organy wydającego decyzję z art. 71 ust. 1, 72 ust. 1 i 4, 73 ust. 1, 75 ust. 1 i 4, 77 ust. 1 i 2 i 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W tym zakresie podawał w szczególności, że art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy nakazuje przedłożyć do uzgodnienia lub zaopiniowania "raport o oddziaływaniu na środowisko", co oznacza że organ przedkłada dokument ustalony jako dowód we wcześniejszym postępowaniu, w szczególności po sprawdzeniu czy raport spełnia wymogi postanowienia o nałożeniu obowiązku sporządzenia raportu oraz jego zakresu. Nie jest dopuszczalne aby odmówić uznania dowodu okoliczności faktycznej wyrażonej raportem bez przeprowadzenia postępowania przeciw dowodowi oraz jeżeli wnioskodawca nie miał możliwości wypowiedzenia się w tej kwestii. W sprawie niniejszej przed zaniknięciem postępowania organ nie przedstawił wnioskodawcy dowodów przeciw formalnie uzgodnionemu w postępowaniu raportowi, zaś wymienione w uzasadnieniu decyzji uwagi Burmistrza C. nie mogą być podstawą negowania dowodu. Uwagi te nie mają wartości i wagi merytorycznej, jak również nie mogą być formalnie uznane za ważne dla sprawy.
Artykuł 79 ust. 1 ustawy 1 nakazuje zapewnienie możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co oznacza że organ może dopuścić do postępowania w trybie określonym przepisami szczególnymi osoby i organizacje. Bez dopełnienia procedury prawnej nie jest dopuszczalne wprowadzenie do postępowania żadnych osób na uprawnieniach stron postępowania. W szczególności, jako strony postępowania mogą być traktowane osoby, których interesu prawnego (a nie prywatnego) lub obowiązku dotyczy postępowanie. Oznacza to, że wymieniona w decyzji J.M. nie może być wskazywana jako strona postępowania, jeżeli na skutek planowanej działalności nie zostaną na nią nałożone jakieś obowiązki lub ograniczenia . W niniejszej sprawie żadne takie okoliczności nie zostały wykazane, zaś J.M. nie została włączona do postępowania z zachowaniem stosownej procedury. Z tych samych powodów wadliwym jest przywołanie w rozdzielniku wysyłkowym decyzji także innych osób fizycznych i prawnych.
Artykuł 80 ust.1 ustawy zobowiązuje do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ, który przeprowadził ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Oznacza to, że jeżeli nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 81 ust.1 i art. 81 ust. 2 ustawy Burmistrz C. nie może uchylić się od wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z przepisami art. 82 ust.1 oraz art. 82 ust. 3. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane w dwóch pierwszych przepisach ponieważ z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie została wywiedziona zasadność realizacji innego przedsięwzięcia, ani negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było merytorycznie uzasadnione, natomiast ustalenie zakresu wymaganych uwarunkowań nakładanych na wnioskodawcę pozostawało w dyspozycji Burmistrza C. , przy wzięciu pod uwagę przepisów art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1 pkt 1 2 i art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Poza wskazanymi powyżej naruszeniami przepisów ustawy z dnia 9 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko organ wydający decyzję rażąco naruszył zasady postępowania administracyjnego oraz dopuścił się mataczenia w sprawie i poświadczania nieprawdy. Nie jest bowiem zgodne z prawem powoływanie się w przedmiotowym postępowania na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, ani na okoliczności rozstrzygane na etapie uzgodnień w trybie ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Nieprawdą jest wskazanie w treści decyzji na wniesienie sprzeciwu mieszkańców wsi D. , gdyż w aktach sprawy nie ma na to żadnych dowodów. Nie jest też zasadne twierdzenie, jakoby skutkiem inwestycji miał zaistnieć ruch ciężarówek na drodze przylegającej do działki szkolnej. Organ wydający decyzje wiedział, że wniosek dotyczący inwestycji jednoznacznie nie przewiduje wykorzystanie dla niej drogi przylegającej do działki szkolnej, zaś mógł taki zakaz wyartykułować w decyzji. Nieprawdą jest wskazywanie na bliskie sąsiedztwo inwestycji względem szkoły i przedszkola, jak również przypisywanie przyszłej inwestycji najbardziej znaczącego udziału w ruchu samochodowym na drodze wojewódzkiej. Ilości i rodzaje pojazdów na publicznej drodze wojewódzkiej o charakterze tranzytowym ani nie podlegają ustaleniom w przedmiotowym postępowaniu, ani od niego nie zależą. W szczególności zaś, wnioskodawcy nie można przypisywać obowiązków zapewnienia bezpieczeństwa ludzi na drodze publicznej, która nie jest i nie będzie w gestii wnioskodawcy.
W decyzji brak jest przejawów racjonalnego podejścia i obiektywnego rozważenia rzeczywistego oddziaływania inwestycji na obecnie funkcjonujące środowisko. Zignorowano natomiast prawa wnioskodawcy do uzyskania informacji w sprawie przywoływanego dowodu z pisma Rady Rodziców. Jednocześnie Burmistrz C. nie odniósł się w żaden sposób do sprzeciwu wniesionego przeciw temu dowodowi.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją z dnia z [...] czerwca 2010 r., znak [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 71 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1 pkt 1, 3 i 6, ust. 2, art. 77 ust.1 , art. 79 ust. 1, art. 82 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 85 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227), art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z póź. zm.) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych ( Dz.U. Nr 198, poz. 1925 ), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. opisało dotychczasowy przebieg postępowania, streściło zarzuty odwołania, jak również zawarło następujące wyjaśnienia.
Artykuł 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stanowi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.
Planowane przedsięwzięcie wymienione zostało w § 3 ust.1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego może być wymaga sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia.
Stosowanie do treści art. 74 ust. 1 pkt 1, 3 i 6 tej ustawy, do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ( pkt 1) oraz poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie (pkt 3), a także wypis z ewidencji gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie (pkt 6).
W myśl art. 77 ust. 1 ustawy, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji : 1. uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska; 2. zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 10-15.
W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ:
1. określa a) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; b) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; c) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10 i 14; d) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, e) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie trans granicznego oddziaływania na środowisko.
2) w przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika potrzeba : a) wykonania kompensacji przyrodniczej - stwierdza konieczność wykonania tej kompensacji; b) zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - nakłada obowiązek tych działań;
3) w przypadku, o którym mowa wart. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, stwierdza konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania;
4) przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10 i 14;
5) może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia.
Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych :uwarunkowaniach (art. 82 ust. 1 i ust. 3 ustawy).
W niniejszej sprawie przeprowadzona została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podstawą przeprowadzenia takiej oceny był przedłożony przez wnioskodawcę raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ pierwszej instancji stosownie do treści art. 80 ust.1 wziął pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Obszar planowanej inwestycji znajduje się w terenie objętym ochroną przyrody w formie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...]. Obszar ten ustanowiony został na mocy rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia 27 grudnia 2005. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] w części położonej w Wojewódzkie (Dz. Urz. Województwa [...]). Podstawą jego utworzenia był obowiązujący w dacie wydania rozporządzenia art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880).
Stosownie do § 3 ust. 1 powyższego rozporządzenia, na terenie Obszaru zakazuje się : 1) zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną leśną rybacką i łowiecką ; 2) realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu art. 51 ustawy Prawo ochrony środowiska; 3) likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych; 4) wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów; 5) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową naprawą lub remontem urządzeń wodnych; 6) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka; 7) likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych; 8) lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 50 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
Zgodnie zaś z treścią § 3 ust. 3, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Wojewody nr [...] z dnia 6 lipca 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu położonych na terenie województwa - zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy : 1) wydobywania kamienia, żwiru i piasku w związku z utrzymaniem wód, szlaków żeglownych oraz remontem urządzeń wodnych, o którym mowa w art. 124 pkt 3 Prawo wodne; 2) terenów objętych koncesjami wydanymi na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze lub ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, obowiązującymi w dniu 29 marca 2006 r.; 3) terenów przeznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego lub studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin na cele wydobywania skał i minerałów, w przypadku przedsięwzięć, dla których przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę Obszaru.
Planowana inwestycja polegać ma na eksploatacji kruszywa naturalnego z terenu obejmującego działki nr 1 i nr 2 w D. o łącznej powierzchni około 1,82 ha. Eksploatacja kruszywa odbywać się ma metodą odkrywkową bez użycia materiałów wybuchowych i bez odwadniania wyrobisk. Z uwagi na wskazane wyżej ograniczenia zawarte w przepisach rozporządzenia Wojewody z dnia 27 grudnia 2005r. przyjąć należy, że realizacja przedmiotowej inwestycji - w zakresie zgodności jej z przepisami ochrony środowiska - nie jest dopuszczalna. Mianowicie, w Obszarze Chronionego Krajobrazu [...] obowiązują zakazy o których mowa w § 3 ust.1 pkt 4 , 5 i 6. Przepisy te stanowią, że na terenie Obszaru zakazuje się: wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów; wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową odbudową naprawą lub remontem urządzeń wodnych, dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka. Zakaz o którym mowa w art. 3 ust.1 pkt 4 został złagodzony na mocy rozporządzenia Wojewody z dnia 6 lipca 2007r. Uwzględniając jednakże nawet okoliczność, iż brzmienie § 3 ust. 1 pkt 4 dopuszcza w określonych przypadkach możliwość realizacji inwestycji należy wskazać, iż w niniejszej sprawie zakaz wydobywania dla celów gospodarczych skał oraz minerałów nie jest objęty żadnym z wyjątków, o których mowa w obecnie obowiązującej treści § 3 ust.1 pkt 4. Wydobywanie kamienia, żwiru i piasku nie ma bowiem związku z utrzymaniem wód, szlaków żeglownych oraz remontem urządzeń wodnych, teren działek nr 1 i nr 2 . Nie jest też objęte koncesją wydaną na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze przewidująca możliwość wydobywania kruszywa naturalnego ani ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w obecnie obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy C. teren tych działek nie jest przewidziany na cele wydobywania skał i minerałów. W sprawie mają zastosowanie również pozostałe zakazy, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia, od których nie ma wyjątków.
Ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji pozostawałoby zatem w sprzeczności z zakazami wynikającymi z przepisów rozporządzenia Wojewody z dnia 27 grudnia 2005r.
Co prawda uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji pozwala na stwierdzenie, że powodem odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań były inne względy, to jednakże rozstrzygnięcie w niej zawarte jest prawidłowe. Ze wskazanych w niniejszej decyzji względów dopuszczenie możliwości realizacji inwestycji naruszałoby bowiem przepisy dotyczące ochrony środowiska.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia z [...] czerwca 2010 r., znak [...] W.Ł. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta C. oraz orzeczenia co do istoty sprawy, względnie - uchylenia obu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wnosił także o zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżący zarzucał :
- naruszenie § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Wojewody [...] z dnia 27 grudnia 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] w części położonej w Województwie poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że nie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji Burmistrza C. odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, mimo, iż skarżący posiada koncesję wydaną na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1995 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, póz. 1947 z późn. zm.);
- naruszenie art. 80 ust. 1 i 2 oraz 81 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez ich zastosowanie i błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji Burmistrza C. o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja kruszywa naturalnego ze złoża D. I zlokalizowanego w D. na działkach na działkach 1 i 2 gmina C.
W uzasadnieniu skargi wskazywał, że w sprawie niniejszej zachodzi wyjątek przewidziany w § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Wojewody [...], zaś skarżący posiada koncesję wydana na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze, o której mowa w tym przepisie. W dniu 17 czerwca 2009 r. Starosta B. decyzją udzielił mu bowiem koncesji na rozpoznanie złoża kruszywa naturalnego pn. "D. I" w D. gmina C. na obszarze 1,82 ha obejmującego swym zasięgiem działki o numerach 1 i 2 należące do obrębu [...]gm. C. , czyli dla terenu, który objęty jest również odmowna decyzją Burmistrza C. utrzymana w mocy przez organ odwoławczy zaskarżona decyzją. Podkreślenia wymaga, iż koncesja ta jest ważna.
Wyjątek określony w powołanym wyżej przepisie nie określa rodzaju koncesji wydanych na podstawie Prawa geologicznego i górniczego. Mowa jest w nim jedynie o tym, że zakazy nie dotyczą terenów objętych koncesjami wydanymi na podstawie tejże ustawy. Wbrew stanowisku Kolegium nie może chodzić o koncesje uprawniające do wydobywania kruszywa naturalnego, bo po pierwsze - w akcie prawa miejscowego nie zostało to wprost wskazane, a wykładnia rozszerzająca nie jest dopuszczalna. Po drugie zaś, gdyby skarżący posiadała koncesję na wydobywanie kruszywa na tym terenie, niniejsze postępowanie w ogóle nie miałoby miejsca, gdyż byłoby bezprzedmiotowe.
Co do zakazów zaś określone w § 3 ust. 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano, w jaki sposób samo określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia może mieć wpływ na wykonywanie prac zmiennych trwale zniekształcających rzeźbę terenu lub dokonywanie zmian stosunków wodnych.
Nierozpoznanie przez Kolegium istoty sprawy związane jest z tym, że organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów odnoszących się do utrzymanej w mocy decyzji Burmistrza C. . Zarzuty te W.Ł. podtrzymywał i powtórzył także w skardze.
Zwrócił dodatkowo uwagę, że organ pierwszej instancji pominął całkowicie pozytywne opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. Wydział Spraw Terenowych w T . W ślad za podniesionym w odwołaniu zarzutem dotyczącym bezpodstawnego stosowania w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy podał, że planowane przedsięwzięcie dotyczy zamierzonej eksploatacji na powierzchni poniżej 2ha, prowadzonej bez użycia materiałów wybuchowych i o rocznej wielkości poniżej 20 tyś. m , a zatem w ogóle mogłoby nie być wymagane przeprowadzanie oceny oddziaływania takiego przedsięwzięcia na środowisko gdyby nie jego położenie na terenie [...] . W sprawie uwzględnienia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania złoża D. I toczy się z jego wniosku odpowiednie postępowanie . Tylko na skutek niczym nieuzasadnionej zwłoki organu nie zostało ono jeszcze zakończone, co nie pozostaje bez wpływu na treść wydanej przezeń decyzji oraz rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Skarżący akcentował, że w niniejszej sprawie nie chodzi jeszcze o etap wydawania samej koncesji, a wątek objęty postępowaniem jest jedynie nieobligatoryjnym środkiem do celu, jakim jest uzyskanie koncesji. Tymczasem uzasadnienie decyzji Burmistrza wskazywać mogłoby na to, że faktycznie dokonuje on uzgodnienia w zakresie samej koncesji, co jest niedopuszczalne na tym etapie postępowania. Nadto świadczy o braku bezstronności organu, a także o zmianie tożsamości materialnoprawnej sprawy. Z uwagi na powyższe zdaniem Skarżącego nie zachodziła podstawa do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Skarżący zarzucił nadto, że uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jeśli chodzi o argumentację prawną i faktyczną, stanowi swoiste novum w stosunku do uzasadnienia decyzji Burmistrza C. oraz polemiki z nią związanej zawartej w odwołaniu. Wobec faktu, że te kwestie nie były przedmiotem rozważania na etapie samego odwołania skarżący nie miał możliwości odniesienia się do twierdzeń Kolegium, które pojawiły się dopiero na etapie uzasadnienia decyzji. Brak zaś jakiegokolwiek odniesienia do zarzutów samego odwołania świadczy o nierozpoznaniu istoty sprawy, względnie jej rozpoznaniu jedynie częściowego, co stanowi naruszenie art. 138 i 139 k.p.a.
Z literalnej wykładni art. 80 jak i 81 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia. Nawet jeśli by nawet błędnie przyjąć, że faktycznie były uwagi ze strony społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, czego dowodu nie ma w aktach sprawy, to istniała prawnie dopuszczalna możliwość wariantowego rozwiązania w oparciu o wnioski skarżącego.
Do skargi została dołączona kserokopia decyzji Starosty B. z dnia [...] czerwca 2009r. , znak [...] , którą udzielono W.Ł. prowadzącemu zarejestrowaną działalność gospodarczą pod nazwą Firma "[...]" koncesji na rozpoznanie złoża kruszywa naturalnego pn. ´"[...]", zlokalizowanego w D. na działkach nr 1 i nr 2 .
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 §1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń oraz okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania wnioski i zarzuty zawarte w skardze należy uznać za zasadne.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek W.Ł. , w którym domagał się on wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia pn. " Eksploatacja kruszywa naturalnego ze złoża [...] , zlokalizowanego w D. na działkach nr 1 i nr 2.
Matarialnoprawną podstawą rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stanowiły w nich powołane przepisy :
- ustawy z 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz.U Nr 199 , poz. 1227 – zwana dalej w skrócie ustawą );
- § 3 ust. 1 pkt 40 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. z 2004r. Nr 257, poz.2573 z poz. zm.);
- przepisy rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia 27 grudnia 2005. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...]w części położonej w Wojewódzkie (Dz. Urz. Województwa [...] ), zmienionego rozporządzeniem Wojewody nr [...] z dnia 6 lipca 2007 r. ( Dz. Urz. woj. [...].
Nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie , że przedmiotowe przedsięwzięcie i należy do wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 40 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, które obowiązywało w dacie wydania obu kontrolowanych decyzji. Ma ono polegać na wydobywaniu kopalin pospolitych ze złoża metodą odkrywkową, w zakresie niewymienionym w § 2 ust. 1 pkt 26 lit. a, na obszarze o powierzchni nieprzekraczającej 2 ha, wydobycie nie będzie przekraczać 20.000 m3 rocznie, zaś działalność ma być prowadzona bez użycia materiałów wybuchowych. Wyłączeniu przedsięwzięcia z klasyfikacji , której dotyczy powyższe rozporządzenie Rady Ministrów stoi na przeszkodzie fakt lokalizacji działek nr 1 i nr 2 na terenie objętym jedną z formą ochrony przyrody , tj. na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] ustanowionego rozporządzeniem Nr [...] Wojewody z dnia 27 grudnia 2005r.
Powyższe ustalenia jako bezsporne oraz niebudzące zastrzeżeń w ramach przeprowadzanej kontroli pozostaje poza szerszymi rozważaniami.
Motywy wydania w sprawie niniejszej decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla objętego wnioskiem przedsięwzięcia są zasadniczo różne. Orzekając w ten sposób organ pierwszej instancji miał bowiem na uwadze:
- nierzetelność opracowanego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; - zapisy "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy C. " przyjęte uchwałą Nr [...] Rady Gminy C. z dnia 17 lutego 1999 r. , które działki nr 1 , 2 w miejscowości D. lokalizuje w terenach kompleksów użytków zielonych, oznaczonych symbolem [...] oraz w terenach ochrony biologicznej rzek i potoków, oznaczonych symbolem [...] i w tym kontekście fakt, że tereny powyższych działek mają wysoką bonitację gleb (RM, Rllla oraz RIIIB), są użytkowane wyłącznie rolniczo, a ich użytkowanie nie powinno być zmieniane, jak również okoliczność, że przy takich zapisach studium w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art.16 ust. 5 ustawy prawo geologiczne i górnicze dla udzielenia koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż wymagane jest uzgodnienie Burmistrza C. , które będzie negatywne;
- sprzeciw mieszkańców miejscowości D., .
Organ drugiej instancji wyżej wskazanych okoliczności nie rozważał, natomiast uznał, że ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji pozostawałoby w sprzeczności z zakazami zawartymi w § 3 ust. 1 pkt 4, 5 i 6 rozporządzenia Wojewody z dnia 27 grudnia 2005r., w których to kwestiach Burmistrz Miasta C. nie zgłaszał uprzednio zastrzeżeń.
Ocena legalności obu kontrolowanych decyzji nakazuje uznać je za wydane z naruszeniem przepisów prawa, przy czym odmienność leżących u ich podstaw motywów wymaga przeprowadzenia odrębnej analizy.
Zaskarżona decyzja narusza wymogi z art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. jako dowolna w zakresie istotnych ustaleń , podjęta bez oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz właściwej wykładni stosowanych przepisów w § 3 ust. 1 pkt 4, 5 i 6 rozporządzenia Wojewody z dnia 27 grudnia 2005r., a także bez jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów odwołania.
W szczególności, w zaskarżonej decyzji nie ma żadnych rozważań dotyczących wykładni cytowanego w niej § 3 ust. 1 pkt 5 i 6 powyższego rozporządzenia Wojewody z dnia 27 grudnia 2005r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] w części położonej w Wojewódzkie , ani też odniesienia tych regulacji do konkretnego stanu faktycznego dotyczącego przedmiotowego przedsięwzięcia. Nie jest zatem wiadomym jak organ drugiej instancji rozumie używane w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia pojęcia wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu. Nie wykazano przy tym, czy przedmiotowe przedsięwzięcie prowadzi do zniekształcenia ternu a także, że zniekształcenie terenu ma cechy trwałości.
Podobnie, co do regulacji z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, nie jest wiadomym jak organ odwoławczy rozumie pojęcie zmiany stosunków wodnych. Fakt, że przedsięwzięcie do takiej zmiany prowadzi nie został nadto wykazany. Nie rozważono też, czy nawet w przypadku wystąpienia zamiany stosunków wodnych okoliczność, że po zakończeniu eksploatacji kruszywa na terenie działek nr 1 i nr 2 ma powstać staw rybny upoważnia do uznania, że ewentualna zmiana stosunków służy docelowo zrównoważonemu wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalnej gospodarce wodnej lub rybackiej.
Odnośnie zastosowania § 3 ust. 1 pkt rozporządzenia , to brak w zaskarżonej decyzji koniecznych ustaleń dotyczących posiadania przez skarżącego koncesji wydanych na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze, co jest istotne z uwagi na wyłączenie zakazu wprowadzonego w tym przepisie przez § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. O ile organ drugiej instancji przyjmuje, że taką koncesją jest jedynie koncesja wydana na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze na wydobywanie kruszywa naturalnego , to taka zawężająca interpretacja § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia jako niemająca uzasadnienia narusza przepisy prawa materialnego.
Zgodnie z treścią § 3 ust. 3 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Wojewody nr [...] z dnia 6 lipca 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu położonych na terenie województwa - zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy :
1) wydobywania kamienia, żwiru i piasku w związku z utrzymaniem wód, szlaków żeglownych oraz remontem urządzeń wodnych, o którym mowa w art. 124 pkt 3 Prawo wodne;
2) terenów objętych koncesjami wydanymi na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze lub ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, obowiązującymi w dniu 29 marca 2006 r.;
3) terenów przeznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego lub studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin na cele wydobywania skał i minerałów, w przypadku przedsięwzięć, dla których przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę Obszaru.
Wykładnia językowo-logiczna regulacji zawartej w § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia wskazuje po pierwsze, że w analizowanym przepisie pomimo takiej możliwości nie wprowadzono ograniczenia rodzajowego koncesji wydanych na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Po wtóre, konstrukcja zdania posługującego się alternatywą rozłączną, gdzie tylko jego drugi człon po spójniku " lub " został oddzielony przecinkiem i dopełniony określeniem terminu wskazuje, że data 29 marca 2006r. odnosi się wyłącznie do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego . Do analogicznych wniosków prowadzi także uwzględnienie znaczenia w języku prawnym pojęcia - " obowiązującymi " , które używane jest w odniesieniu do aktów normatywnych, a nie decyzji jako aktów administracyjnych stanowiących ich konkretyzację.
Powyższe zaś nakazuje uznać, że zakaz wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów nie dotyczy terenów objętych koncesjami wydanymi na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze różnego typu, bez względu na datę ich wydania.
Do wniosków odmiennych nie prowadzi także wykładnia celowościowa albowiem także koncesja na rozpoznania złoża oznacza dla inwestora zgodne z prawem wydatkowanie środków finansowych w określonym celu , dla późniejszego prowadzenia działalności gospodarczej . Bez takich działań nie jest też możliwe opracowywania na podstawie aktualnych danych studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.
Niezależnie od powyższych negatywnych ocen budzi także zastrzeżenia nierozważenie przez organ odwoławczy wzajemnych relacji pomiędzy zakazami zawartym w pkt § 3 ust. 1 pkt 5 i 6, a pkt 4 w związku z § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. Zważyć należy bowiem, że wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów co do zasady może się wiązać z wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu , czy dokonywaniem zmian stosunków wodnych, a pomimo powyższego regulacja z § 3 pkt 4 w związku z § 3 ust. 3 stanowi o wyłączeniu zakazu realizacji takich przedsięwzięć.
Inne uchybienia popełnione przez organ drugiej instancji, związane z naruszeniem z art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegają na zaniechaniu własnych ustaleń dotyczących kręgu stron postępowania oraz odniesienia się do pozostałych zarzutów odwołania. Powyższe budzi zastrzeżenia tym bardziej, że stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu jest wadą kwalifikowaną wydawanych w tak sposób decyzji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i w sytuacji jednoznacznych zarzutów zagadnienie to winno zostać wyjaśnione także dla ustalenia, czy postępowanie przed organem pierwszej instancji jako niedomknięte taką wada umożliwia wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Ocena zasadności zarzutów związanych z oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko była zaś tym bardziej konieczna, że miała związek nie tylko z funkcjami kontrolnymi, ale także z zakazem wyrażonym w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia 27 grudnia 2005r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] w części położonej w Wojewódzkie , którego przepisy zostały uznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Z § 3 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia wynika bowiem zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu art. 51 ustawy Prawo ochrony środowiska, co stwierdza się po przeprowadzeniu stosownej oceny. Z powyższym zaś pozostają w ścisłym związku kwestie dotyczące oceny przedsięwzięcia na tle przedłożonego przez inwestora raportu o jego oddziaływaniu na środowisko, którego nie poddał w ogóle ocenie organ odwoławczy.
Także organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem wymogów zawartych w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
W szczególności, w przedmiotowej decyzji brak ustaleń dotyczących kręgu stron. Ocena przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest po części błędna. W pozostałości o ile raport w określonym zakresie budził zawierał braki , wewnętrzne sprzeczności albo budził wątpliwości organu pierwszej instancji, ich stwierdzenie obligowało do wezwania inwestora o złożenie stosownych wyjaśnień lub uzupełnień, czego nie uczyniono przed wydaniem decyzji dnia [...] kwietnia 2010 roku, znak [...] .
I tak, nie jest zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy zarzut zawarty w pkt 3 uzasadnienia decyzji. Wbrew temu na co wskazuje organ pierwszej instancji w pkt VII.2. raportu, na str. 25-26 zawarto opis świat zwierzęcego w Obszarze Chronionego Krajobrazu [...] , w pkt VII. 5. sporządzono inwentaryzację przyrodniczą, w ramach której na str. [...] wymieniono gatunki zwierząt zaobserwowane na przedmiotowym terenie, natomiast analizie projektowanego przedsięwzięcia na sieć NATURA 2000 poświęcono pkt XIV ( str.85 - 88).
Podobnie , nie jest zasadny zarzut z pkt 10. Potencjalnym sytuacjom awaryjnym poświęcono pkt XXI raportu, w którym rozważono różne przypadki, w tym sygnalizowany przez organ pierwszej instancji. Podnosząc zarzut, że w raporcie nie określono przewidywanego oddziaływania na środowisko w przypadku wystąpienia rozlania się paliwa ze spycharki, ładowarki lub koparki nie wykazano, że takie zdarzenie nosi znamiona poważnej awarii, jednakże bez wykładni tego pojęcia oraz uzasadnienia takiej oceny na tle konkretnego stanu faktycznego. Pojęcie poważnej awarii zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska ( tekst jednolity Dz.U. z 2008. R. Nr 25, poz. 150 ) i należy przez nie rozmieć zdarzenie, w szczególności emisję, pożar lub eksplozję, powstałe w trakcie procesu przemysłowego, magazynowania lub transportu, w których występuje jedna lub więcej niebezpiecznych substancji, prowadzące do natychmiastowego powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem.
W pkt XVIII raportu ( str. [...] ) wariant realizacji przedsięwzięcia przyjęty przez wnioskodawcę został uznany określony jako najkorzystniejszy dla środowiska, przy czym w pkt XIX ( str. [...] ) przeprowadzono też analizę wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia. W tym stanie rzeczy nie jest zasadny zarzut z pkt 1 uzasadnienia decyzji dotyczący nieprzedstawienie w raporcie racjonalnego wariantu alternatywnego . W opisanej sytuacji przedstawienie takiego wariantu należy uznać za zbędne, zaś wybór ogranicza się w istocie wariantu najkorzystniejszego dla środowiska albo polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia.
Odnośnie zarzutów ujętych w pozostałych punktach uzasadnienia decyzji należy zwrócić uwagę, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. W art. 66 ustawy określono elementy, które powinien zawierać raport oddziaływania na środowisko, przy czym dodatkowym wyznacznikiem jego zakresu jest postanowienie organu właściwego wydane na podstawie art. 63 ust. 1, 3 i 4 przy zastosowaniu art. 68 ustawy. Raport opracowywany jest na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia, zaś podlega ocenie przez organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym na gruncie stawania art. 52 Prawa ochrony środowiska w orzecznictwie przyjęto, że "Raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzany na użytek postępowania wiążącego się z realizacją inwestycji budowlanych jest dokumentem prywatnym będącym dowodem w sprawie administracyjnej przedkładanym przez inwestora, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, normowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę" ( tak wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., II OSK 363/06, Nieruchomości 2007, nr 7, s. 15). Mimo zmiany przepisów charakter raportu nie uległ zmianie, stąd powyższy pogląd należy uznać za nadal aktualny. Postępowanie dowodowe należy prowadzić zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 7 k.p.a, i art. 77 § 1 k.p.a. W przypadku stwierdzenie w raporcie braków, niedokładności , wewnętrznych sprzeczności, czy powstających na jego tle wątpliwości organ uprawniony do wydania decyzji winien wezwać inwestora o ich usunięcie, względnie uzupełnienie raportu. Nadto, nie można również wykluczyć sytuacji, w której organ administracji dysponujący dwoma przeciwstawnymi opracowaniami wobec skorzystania przez strony z inicjatywy dowodowej będzie wzywał podmiot przedkładający raport do jego uzupełnienia lub sięgnąć do innych środków dowodowych umożliwiających wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r., IV SA/Wa 15/07, LEX nr 362515). Należy wyraźnie zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej obligująca do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, które stanowią podstawę do podejmowania takich działań służących ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego.
Także w pozostałości motywy wydania decyzji są błędne.
W szczególności, "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy C. " przyjęte uchwałą Nr [...] Rady Gminy C. z dnia 17 lutego 1999 r. nie jest aktem normatywnym powszechnie obowiązującym albo aktem prawa miejscowego, stąd jego postanowienia nie mogą stanowić podstawy ograniczenia praw inwestora . Postanowienia studium przy wyraźnym nawiązaniu do takiego aktu planowania w treścią § 3 ust. 3 rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia 27 grudnia 2005. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] w części położonej w Wojewódzkie zmienionego rozporządzeniem Wojewody nr [...] z dnia 6 lipca 2007 r. mogły natomiast zostać uwzględnione na korzyść planowanej inwestycji. W tym wypadku należało rozważyć nie tylko przeznaczenie w studium konkretnych działek, lecz wszelkie jego postanowienia dotyczące przedsięwzięć, do
Których należy objęte wnioskiem. Przedstawiony przez inwestora w niniejszej sprawie raport zawiera w rozdziale VII. 4 stosowną analizę przedsięwzięcia na tle postanowień "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy C. " przyjęte uchwałą Nr [...] Rady Gminy C. z dnia 17 lutego 1999 r. , która prowadzi do wniosków odmiennych niż prezentowane przez organ pierwszej instancji. W aktach sprawy Burmistrz Miasta C. nie zgromadził jednak wypisu studium wraz z identyfikacją działek umożliwiających dalszą ocenę tych istotnych kwestii.
Rozstrzyganie w sprawie niniejszej w uzasadnieniu decyzji o uzgodnieniach jakie mogą zapaść w przyszłych postępowaniach jest niedopuszczalne.
Sprzeciw mieszkańców wyrażających w sprawie stanowisko w związku z realizacją przepisów dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie może być podstawą odmowy ustalenia uwarunkowań środowiskowych z uwagi na brak upoważniającej do powyższego podstawy prawnej. Rzeczowe uwagi społeczeństwa winny być natomiast brane pod uwagę przy określaniu konkretnych warunków dla inwestycji. W sprawie niniejszej popełnione przez organ pierwszej instancji uchybienia tym zasadom są tym bardziej istotne, że zasadniczo różne od twierdzenie do podnoszonych przez Rady Rodziców okoliczności co do lokalizacji inwestycji oraz ruchu pojazdów na drodze wynikają z analizy zawartej w raporcie np. w pkt XVIII. ( str. [...] ). Te rozbieżności nie zostały jednak przez organ pierwszej instancji dostrzeżone oraz wyjaśnione.
Organ pierwszej instancji pominął w ogóle w uzasadnieniu decyzji analizę przepisów rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia 27 grudnia 2005. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] w części położonej w Wojewódzkie , zmienionego rozporządzeniem Wojewody nr [...] z dnia 6 lipca 2007 r. oraz z niej wynikające konieczne ustalenia.
Powyższe uchybienia proceduralne są istotne, zaś ich wystąpienie miało wpływ na wynika sprawy.
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i " c " p.p.s.a., przy odstąpieniu dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu w postępowaniu administracyjnym rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego , zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa i bezprzedmiotowa ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. " a " i "c " p.p.s.a., zaś rzeczą organu drugiej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt II. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a i art. § 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło