IV SA/Wr 580/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-03-25
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nakazująca obniżenie stężenia zapylenia na stanowisku pracy kamieniarza-kliniarza jest prawidłowa, jeśli nie precyzuje sposobu wykonania tego obowiązku oraz czy inspekcja sanitarna ma kompetencje do nakazania skrócenia czasu pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia?Ratio decidendi
Decyzja nakładająca obowiązek powinna precyzować sposób jego wykonania, a brak takiego określenia powoduje jej wadę skutkującą uchyleniem. Inspekcja sanitarna nie ma kompetencji do nakazania skrócenia czasu pracy, które jest regulowane przez Kodeks pracy i wymaga konsultacji z pracownikami oraz opinii lekarza. Wobec tego decyzja organu sanitarnego została uchylona z powodu braku precyzji i przekroczenia kompetencji.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził przekroczenie najwyższego dopuszczalnego stężenia zapylenia na stanowisku pracy kamieniarza-kliniarza w zakładzie T. C. i nakazał obniżenie stężenia do norm dopuszczalnych do 31 maja 2010 r. Skarżący podniósł, że nie ma technicznych możliwości eliminacji zapylenia, a proponowane skrócenie czasu pracy jest nie do przyjęcia z powodów ekonomicznych i organizacyjnych. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz decyzję organu I instancji; nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania obniżenia stężenia zapylenia na stanowisku pracy I. uchyla decyzję I i II instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. po rozpatrzeniu protokołu z kontroli Nr [...] z dnia [...] przeprowadzonej przez przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. w zakładzie [...], B. [...], [...] R., miejsce wykonywania usług - "S. – B." S.A. w K., ul. B. [....], podczas której stwierdzono naruszenie wymagania higienicznego i zdrowotnego, działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr. 122, poz. 851, z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) nakazał T. C. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: [...] B. [...], [...] R. w terminie do dnia 31 maja 2010 r. obniżyć do norm dopuszczalnych stężenie zapylenia na stanowisku pracy kamieniarza - kliniarza.
Ponadto wskazano, iż w przypadku niewykonania niniejszej decyzji w wyznaczonym terminie będą stosowane grzywny w celu przymuszenia w wysokości do 10.000 zł przy każdorazowym wymiarze grzywny w związku z art. 121§ 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. i 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, że w dniu 6 sierpnia 2009r. w godzinach od 900 do 1200 przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przeprowadził kontrolę w zakładzie [...] podczas której stwierdzono nieprzestrzeganie wymagania higienicznego i zdrowotnego opisanego w protokole nr [...] z dnia [...] polegającego na przekroczeniu najwyższego dopuszczalnego stężenia zapylenia na stanowisku pracy kamieniarza-kliniarza.
Uchybienie to nie zapewnia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia zatrudnionych pracowników. Może prowadzić również do powstania chorób zawodowych.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego oraz fakt, że powyższe uchybienie stanowi naruszenie przepisów określonych w: art. 207 § 1, § 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), § 1 ust. 1, § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 217, poz. 1833, z późn. zm.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowił jak w sentencji decyzji.
W odwołaniu T. C. wniósł o uchylenie zalecenia zawartego w decyzji dotyczącego obniżenia do norm dopuszczalnych stężenia zapylenia na stanowisku kamieniarza – kliniarza, podnosząc, że w zakładach kamieniarskich, gdzie w ramach działalności gospodarczej prowadzone są prace związane z eksploatacją i przerobem surowców mineralnych (granitu ) na wyposażeniu znajdują się maszyny i narzędzia, których nie można zastąpić innymi. Na rynku krajowym i światowym nie ma urządzeń, które eliminowałyby: zapylenie, hałas czy wibrację. Problemu tego nie można rozwiązać w ramach działalności technicznej ani organizacyjnej. Stosowane w procesie technologicznym narzędzia - młotki pneumatyczne MK 8 A, są typowymi narzędziami stosowanymi w górnictwie polskim.
Przez kilka najbliższych lat sprzęt stosowany przy pracach eksploatacyjnych i obróbczych surowców skalnych nie będzie ulegał zmianie ze względu na brak nowych rozwiązań technicznych w tym zakresie.
Dla ochrony przed pyłem stosuje się różne środki, których zadaniem jest ograniczenie lub likwidacja emisji pyłu na stanowiskach pracy. Do najważniejszych należą:
• zmiana procesu technologicznego pod kątem zmniejszenia emisji pyłu na stanowiskach pracy,
• zmiana surowca na mniej pylący,
• hermetyzacja procesu produkcyjnego,
• automatyzacja lub robotyzacja procesu produkcyjnego,
• stosowanie różnych urządzeń odpylających, stosowanie urządzeń wentylacyjnych,
• stosowanie ochron osobistych odpowiednio dobranych do danego stanowiska pracy.
Z wymienionych powyżej środków ochronnych, w górnictwie skalnym, przy pracach związanych z ręczną obróbką kamienia, można obecnie stosować jedynie odpowiednio dobrane środki indywidualnych ochron osobistych.
Ograniczenie wpływu czynników szkodliwych na pracownika dzięki zastosowaniu i ochron osobistych jest realizowane przez:
• dobór i właściwe stosowanie ochron osobistych, w zależności od istniejących zagrożeń,
• odpowiednie przechowywanie i konserwację ochron osobistych,
• zasady przydziału ochron osobistych,
• stosowanie znaków nakazu stosowania ochron.
Ponadto ograniczenie zagrożenia pracownika czynnikami szkodliwymi realizowane jest przez odpowiedni dobór pracowników, właściwą organizację pracy oraz oddziaływanie na bezpieczne zachowanie pracowników. Bierze się tutaj pod uwagę:
• przestrzeganie przeciwwskazań zdrowotnych do zatrudnienia na danym stanowisku,
• szkolenia,
• ostrzeganie o zagrożeniach.
Metody zwalczania zapylenia powietrza obejmują w pierwszym rzędzie pozbawienie pyłu lotności zanim przejdzie w stan aerozolu, usuwanie pyłu z powietrza poprzez zastosowanie odciągów, właściwe przewietrzanie stanowisk pracy oraz zabiegi o charakterze organizacyjnym, polegające na przykład na zmniejszeniu czasu ekspozycji na pył.
Narzędzia pracy (młotki pneumatyczne) stosowane w firmie na stanowisku kamieniarza -kliniarza), są typowymi narzędziami, stosowanymi w zakładach górnictwa skalnego do urabiania i obróbki surowca skalnego. Prace wykonywane są na wolnym powietrzu i polegają na przerobie bloków granitowych o różnych gabarytach. Podczas pracy istnieje bezpośredni kontakt pracownika z wymienionym powyżej narzędziem, dlatego też nie ma możliwości:
• zastosowania miejscowych odciągów pyłu,
• właściwego przewietrzania stanowisk pracy,
• obudowania miejsca pracy specjalną kabiną, w celu uniknięcia pylenia wtórnego.
Na stanowisku kamieniarza - kliniarza nie można zastosować podstawowego sposobu zwalczania zapylenia, jakim jest pozbawienie pyłu lotności poprzez zraszanie powietrza oraz otoczenia pracy. Ten sposób likwidacji zapylenia mógłby wpłynąć na pogorszenie stanu bezpieczeństwa pracy w związku z możliwością "wyskakiwania" ostrzy z wypełnionych wodą otworów, "ślizganie" się narzędzi po obrabianej powierzchni.
Dlatego też, eliminacja zagrożenia zapyleniem poprzez zastosowanie tzw. "metod technicznych" na stanowisku kamieniarza - kliniarza wg aktualnie stosowanych technologii urabiania i przerobu masy skalnej jest nierealna.
Jednym z podstawowych sposobów zmniejszenia przekroczenia dopuszczalnych wartości stężenia zapylenia poprzez zastosowanie tzw. "metod organizacyjnych" jest obniżenie czasu ekspozycji.
W celu zaś osiągnięcia warunków pracy zgodnych z przepisami, należałoby skrócić czas narażenia (efektywny czas pracy) na stanowisku kamieniarza - kliniarza do 210 minut. Takie zmiany są niemożliwe do zrealizowania.
Chcąc w 100% ochronić pracowników przed szkodliwym oddziaływaniem na organizm człowieka pyłu. należałoby zlikwidować w/w stanowisko, co jest równoznaczne z zaprzestaniem działalności gospodarczej i pozbawieniem zatrudnionych osób źródła utrzymania.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. działając w oparciu o art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006r. Nr 122 poz. 851 z późn. zm.) oraz art. 138 §1 pkt 1 K.p.a utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięciu organ odwoławczy wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. w wyniku przeprowadzonej w dniu 06.08.2009 r. kontroli sanitarnej w zakładzie pracy T. C. stwierdził przekroczenie najwyższego dopuszczalnego stężenia zapylenia na stanowisku kamieniarza - kliniarza. Pomiary wykonane przez "[...]" Sp. z o.o. w W. w dniu 04.06.2009 r. wykazały stężenie pyłu całkowitego w granicach od 7,65 do 7,98 mg/m3, a pyłu respirabilnego od 1,63 do 1,77 mg/m³ (sprawozdanie z badań nr [...]). Biorąc pod uwagę zawartość wolnej krystalicznej krzemionki w pyle wynoszącą 17,3 % jako kryterium oceny wyników stężenia pyłu przyjęto w sprawozdaniu wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS) dla pyłów zabierających wolną krystaliczną krzemionkę od 2% do 50%, tj. 4,0 mg/m3 dla pyłu całkowitego oraz 1,0 mg/m3 dla pyłu respirabilnego. Stwierdzone stężenia pyłu na omawianym stanowisku pracy wykazały zatem 1,71-krotne przekroczenie NDS pyłu całkowitego oraz od 1,49 do 1,50-krotne przekroczenie NDS pyłu respirabilnego (warunki pracy szkodliwe)".
W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał zaskarżoną decyzję, którą nakazano w terminie do dnia 31 maja 2010 r. obniżyć do norm dopuszczalnych stężenie zapylenia na tym stanowisku. Jako podstawę materialno-prawną wydanej decyzji powołał przepisy Kodeksu pracy oraz przepis wykonawczy.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Swój wniosek strona uzasadniła faktem, że nie ma możliwości zastosowania rozwiązań technicznych mających na celu obniżenie zapylenia w technologii przerobu i obróbki elementów granitowych, natomiast możliwe do zastosowania rozwiązanie organizacyjne polegające na obniżeniu czasu pracy jest nie do przyjęcia przez zakład.
Następnie organ odwoławczy podniósł, że z art. 207 kodeksu pracy wynika obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników poprzez zapewnienie przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 217 poz. 1833 z późn. zm. ) ustala normatywy higieniczne czynników szkodliwych w środowisku pracy, w tym najwyższe dopuszczalne stężenia (NDS) czynników pyłowych. W myśl przepisów cytowanego rozporządzenia norma dla pyłów zawierających wolną krystaliczną krzemionkę od 2% do 50% wynosi 4,0 mg/m3 dla pyłu całkowitego oraz 1,0 mg/m3 dla pyłu respirabilnego. Przeprowadzone pomiary środowiska pracy w zakładzie strony zobowiązanej wykazały na przedmiotowym stanowisku pracy stężenie pyłu całkowitego w granicach od 7,65 do 7,98 mg/m3, a pyłu respirabilnego od 1,63 do 1,77 mg/m3. Obliczone dla faktycznego 7-godz. czasu narażenia stężenie ważone dla zmiany roboczej (wskaźnik narażenia porównywany z wartością NDS) wynosiło odpowiednio 6,84 - 6,85 mg/m3 dla pyłu całkowitego oraz 1,49 - 1,50 mg/m³ dla pyłu respirabilnego, a więc przekraczało wartości dopuszczalne. W przypadku występowania w środowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia pracodawca jest zatem zobowiązany do zapewnienia takich warunków pracy, w których nie są przekroczone dopuszczalne stężenia i natężenia tych czynników w środowisku pracy. Z przedstawionych wyżej wyników pomiarów stężeń pyłu na stanowisku pracy kamieniarza -kliniarza wynika zatem, że strona nie zapewnia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy pracownikom zatrudnionym na tym stanowisku. Na stanowisku tym utrzymują się bowiem szkodliwe warunki pracy ze względu na występujące przekroczenie najwyższego dopuszczalnego stężenia pyłu zawierającego wolną krystaliczną krzemionkę, zwłaszcza przekroczenie NDS pyłu respirabilnego - bardzo istotnego ze względu na mogące wystąpić skutki zdrowotne w postaci chorób zawodowych wywołanych tym pyłem (przede wszystkim pylicy krzemowej).
Zważywszy, że Państwowa Inspekcja Sanitarna powołana jest do realizacji zadań związanych z ochroną zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości środowiskowych oraz zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych, w tym m. in. kontroli przestrzegania przepisów dotyczących warunków zdrowotnych środowiska pracy, nie do przyjęcia jest twierdzenie strony o niemożności zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Możliwe jest bowiem osiągnięcie poprawy warunków pracy na przedmiotowym stanowisku poprzez skrócenie czasu narażenia do ok. 270 minut na zmianę roboczą, zatem nie można zgodzić się z mającym podłoże ekonomiczne stwierdzeniem strony, że takie rozwiązanie organizacyjne jest nie do przyjęcia przez zakład.
W skardze na powyższą decyzję T. C. wniósł o jej uchylenie podnosząc, że regulacje prawne wynikające z art. 207 Kp są w jego zakładzie przestrzegane. Realizuje ciążące na nim obowiązki wynikające z tego artykułu, wykorzystując przy tym osiągnięcia nauki i techniki w zakresie udostępnionego na rynku sprzętu do urabiania i przerobu surowców skalnych. Podstawową zasadą, którą kieruje się w zarządzaniu firmą jest bezpieczeństwo i higiena pracy zatrudnionych pracowników. Dlatego stara się przestrzegać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy. Świadczy o tym fakt, iż w trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono jedynie ponad normatywne zapylenie jakie występuje na stanowisku kamieniarza - kliniarza. Skarżący wskazuje, że rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy nie nakłada na pracodawcę obowiązku obniżenia do norm dopuszczalnych czynników szkodliwych dla zdrowia występującym w środowisku pracy.
Natomiast rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005r. (Dz. U. Nr 73 poz. 644) w szczególności reguluje tryb, metody, rodzaj i częstotliwość wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Jest to jeden z aktów prawnych, który określa sposoby postępowania w chwili stwierdzenia przekroczenia NDS i NDN czynników szkodliwych dla zdrowia, a mianowicie określa częstotliwość wykonywania badań i pomiarów tych czynników.
Innym aktem prawnym, dotyczącym postępowania pracodawcy w chwili stwierdzenia przekroczenia NDS i NDN czynników szkodliwych dla zdrowia jest rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. Nr 169, poz.1650 z późn. zm.), gdzie w § 39 pkt 1, określono, że - "Pracodawca realizuje obowiązek zapewnienia, pracownikom bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności przez zapobieganie zagrożeniom związanym z wykonywaną pracą, właściwą organizację pracy, stosowanie koniecznych środków profilaktycznych oraz informowanie i szkolenie pracowników".
W załączniku Nr 2 w sprawie szczegółowych zasad stosowania środków ochrony indywidualnej, który stanowi integralną część wspomnianego rozporządzenia określono sytuacje, w których należy stosować środki ochrony indywidualnej.
Zgodnie z § 1 tego załącznika w sytuacjach, kiedy nie można uniknąć zagrożeń lub nie można ich wystarczająco ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej, powinny być stosowane środki ochrony indywidualnej. Skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, że nie jest w stanie zapewnić bezpiecznych i higienicznych warunków pracy ze względów ekonomicznych. W związku ze szkodliwością środowiska pracy, norma czasu pracy na stanowisku kamieniarza – kliniarza została obniżona do 7 godzin na zmianę roboczą. Taka zmiana została wprowadzona w uzgodnieniu z pracownikami (art. 237¹¹ a), którzy wyrazili na to zgodę.
Skarżący podaje, że zlecił wykonanie analizy możliwości zmniejszenia do wartości zgodnych z przepisami narażenia na pył na wspomnianym stanowisku. Analizę przeprowadziła Politechnika Wrocławska, stwierdzając, że brak jest aktualnie możliwości ograniczenia środkami technicznymi i organizacyjnymi zapylenia na stanowisku kamieniarza – kliniarza. W celu osiągnięcia pracy zgodnych z przepisami należałoby skrócić czas narażenia (efektywny czas pracy) na stanowisku kamieniarza –kliniarza do 210 minut na zmianę roboczą a nie do 270 minut jak sugeruje w decyzji organ. Pracując przez 270 minut na zmianę roboczą pracownik w dalszym ciągu byłby narażony na szkodliwe działanie pyłu respirabilnego.
Dalej skarżący wskazuje, że narzędzia pracy (młotki pneumatyczne) stosowane w firmie na stanowisku kamieniarza są typowymi narzędziami stosowanymi w zakładach górnictwa skalnego do urabiania i obróbki surowca skalnego. Stosowany przy pracach eksploatacyjnych i obróbczych surowców skalnych nie będzie ulegał zmianie ze względu na brak nowych rozwiązań technicznych w tym zakresie.
Na stanowisku kamieniarza — kliniarza nie można również zastosować podstawowego sposobu zwalczania zapylenia, jakim jest pozbawienie pyłu lotności poprzez zraszanie powietrza oraz otoczenia pracy. Ten sposób likwidacji zapylenia mógłby wpłynąć na pogorszenie stanu bezpieczeństwa pracy w związku z możliwością "wyskakiwania" ostrzy z wypełnionych wodą otworów, "ślizganie" się narzędzi po obrabianej powierzchni. Dlatego też, eliminacja zagrożenia zapyleniem poprzez zastosowanie tzw. "metod technicznych" na stanowisku kamieniarza - kliniarza wg aktualnie stosowanych technologii urabiania i przerobu masy skalnej jest nierealna.
Jednym z podstawowych sposobów zmniejszenia przekroczenia dopuszczalnych wartości stężenia zapylenia poprzez zastosowanie tzw. "metod organizacyjnych" jest obniżenie czasu ekspozycji do 210 minut na zmianę roboczą.
Takie zmiany nie są do przyjęcia przez zakład jak i samych pracowników. Świadczy o tym oświadczenie zatrudnianych w zakładzie pracowników, które stanowi załącznik do niniejszego pisma. Skracając czas pracy do 210 minut na zmianę roboczą, automatycznie ulegną obniżeniu zarobki pracowników.
Ponieważ nie ma technicznych i organizacyjnych możliwości wyeliminowania na stanowisku kamieniarza - kliniarza zagrożenia jakim jest zapylenie, skarżący prowadzi inne możliwe działania profilaktyczne mające na celu ograniczenie szkodliwego oddziaływania pyłu na organizm człowieka (środki indywidualnych ochron osobistych, odpowiedni dobór pracowników, właściwą organizację pracy, oddziaływanie na bezpieczne zachowanie pracowników).
Skarżący nadto zauważa, że w aktualnie obowiązujących przepisach nie widnieje zapis, iż w przypadku wystąpienia w środowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia pracodawca jest kategorycznie zobowiązany do zapewnienia takich warunków pracy, w których nie będą przekroczone dopuszczalne stężenia i natężenia tych czynników w środowisku pracy.
Oświadcza, że w miarę możliwości technicznych i organizacyjnych w dalszym ciągu będzie czynił starania w kierunku poprawy warunków pracy pracowników oraz ochrony środowiska.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na samym wstępie należy bowiem stwierdzić, iż decyzja administracyjna nakładająca na stronę postępowania administracyjnego określony obowiązek powinna ten obowiązek sprecyzować na tyle szczegółowo by jego wykonanie nie budziło wątpliwości. Wprawdzie dyrektywy takiej nie zawierają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ale orzecznictwo sądowe zwłaszcza sądowoadministracyjne nie pozostawia co do tego wątpliwości. (wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1987r. SA/Gd 1045/87, ONSA 1987/2/94).
Nie ulega też wątpliwości, że rozstrzygnięcie określające obowiązek w sposób nasuwający zastrzeżenia jest dotknięte wadą skutkującą skasowanie orzeczenia organu administracyjnego.
Zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie odpowiada temu wymogowi wobec czego podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Zwraca uwagę, że obydwie omówione decyzje nie rozstrzygają kwestii sposobu wykonania rozstrzygnięcia decyzji nie tylko w jej osnowie ale i w uzasadnieniu. Bliższa analiza motywów decyzji ostatecznej prowadzi bowiem do wniosku, iż to w jaki sposób należałoby zrealizować nakaz inspekcji sanitarnej jest jedynie sugestią, a nie określeniem sposobu osiągnięcia takiego stanu sanitarnego, jakiego wymaga organ inspekcji sanitarnej.
Niezależnie od tego należy stwierdzić, iż nawet wewnątrz samego organu nie ma jednolitości co do tej kwestii skoro kontrolująca firmę – zwraca uwagę, że ograniczenie uciążliwych warunków pracy na stanowisku kamieniarza – kliniarza nie jest możliwe (ogólna charakterystyka kontrolowanego zakładu k.3 akt). Nie ulega wątpliwości, iż okoliczność ta jest istotna w sprawie, ale dlaczego motywy decyzji nie odnoszą się do tego- dlaczego inspekcja sanitarna pomija ten wzgląd, nie wiadomo. Podobnie w sferze domysłów pozostawiono ważką kwestię jaką jest czas pracy w jakim pracownik na wspomnianym stanowisku może wykonywać swoje czynności bez narażenia się na uszczerbek. Chodzi tu konkretnie o to, że czas pracy w tych warunkach szkodliwych dla zdrowia winien ulec skróceniu do ok. 270 minut na zmianę roboczą. Jednakże i to, że tylko taki czas pracy w jakim pracownik zostaje wystawiony na omówione uciążliwości jest dopuszczalny, nie znalazły należytego uzasadnienia. Najistotniejszą przy tym wątpliwość rodzi to czy skrócenie czasu pracy może być efektem działania inspekcji sanitarnej (stąd zresztą użyte sformułowanie: " sugestia" we wcześniejszych wywodach).
Nakaz taki nie mieści się bowiem w kompetencji inspekcji sanitarnej jeśli już miałby zostać w takim przypadku określony to przez inspekcję pracy. W myśl bowiem art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. u. Nr 89, poz. 589 ze zm.) "Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy , urlopów". Jeśli też organy inspekcji sanitarnej zalecają skrócenie czasu pracy to należy zauważyć, iż zagadnienie to kodeks pracy pozostawia pracodawcy a jego uregulowanie wymaga zachowania określonego trybu. Zgodnie bowiem z art. 145§1 kp. Skrócenie czasu pracy poniżej norm określonych w art. 129 §1 dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie szkodliwych dla zdrowia może polegać na ustanowieniu przerw w pracy wliczonych do czasu pracy albo w obniżaniu tych norm, a w przypadku pracy monotonnej lub pracy w ustalonym z góry tempie polega na wprowadzeniu przerw w pracy wliczonych do czasu pracy. Z §2 tego art. wynika, iż wykaz prac o których mowa w §1, ustala pracodawca po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami w trybie i na zasadach określonych w art.237¹¹ª i art. 237¹³ª oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opieką zdrowotną nad pracownikami.
W przepisie art. 129 , do którego odsyła art. 145§1 kp. Zostały podane normy i ogólny wymiar czasu pracy. W art. 237 ¹¹ª kp przewidziany został tryb konsultacji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Wynika z niego w szczególności, iż pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkie działania związane z bezpieczeństwem i higieną pracy.
Wzorzec konsultacji jaki został określony w przepisie art. 237 ¹¹ª kp znajduje odzwierciedlenie w materiałach postępowania.
Przenosząc na grunt konkretnej sprawy należy stwierdzić, iż skarżący dostrzegł ten problem doprowadzając do obniżenia czasu pracy. Zostało to wprowadzone w porozumieniu z pracownikami firmy, którzy w złożonym oświadczeniu wprost zażądali by nie obniżać radykalnie czasu pracy co pociągnąłby musiało obniżenie zarobków i pogorszenie sytuacji życiowej rodzin.
Z powyższych przyczyn należało, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło