II SA/Bk 636/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-11-23

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela, które przeszły na własność gminy, rodzą prawo do odszkodowania dla byłych właścicieli, nawet jeśli pierwotnie zrzekli się oni tego prawa?
Ratio decidendi
Grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela, które przeszły na własność gminy na podstawie art. 10 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, rodzą prawo do odszkodowania dla byłych właścicieli. Zrzeczenie się odszkodowania przez właściciela nie wywołuje skutków prawnych, gdyż przepis ten nie przewiduje takiej możliwości, a uprawnienie odszkodowawcze jest wynikiem odebrania własności. Prawo do odszkodowania nie ulega przedawnieniu, a jego odmowa narusza prawo do poszanowania własności chronione przez Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunty przejęte pod drogę publiczną w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela. Gmina T. K. kwestionowała prawo do odszkodowania, argumentując, że plan realizacyjny nie jest równoznaczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a byli właściciele zrzekli się odszkodowania. Organy administracji obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że przejęcie gruntów nastąpiło zgodnie z prawem, a prawo do odszkodowania nie wygasło ani się nie przedawniło.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy T. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Gminy T. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i zobowiązania do wypłaty odszkodowania za grunty przejęte pod drogę publiczną. oddala skargę Wojewoda P. zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy T. K. od decyzji Starosty B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną nr geod. [...] i [...] położoną w G. gm. T. K., przejętą pod drogę publiczną w wyniku podziału dokonanego na wniosek właściciela nieruchomości, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: Decyzją Wójta Gminy T. K. z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...] zatwierdzono - dokonany na wniosek właściciela - podział działki o nr [...], położonej w T., gm. T. K., m.in. na działki przeznaczone pod budowę ulic, oznaczone nr [...] pow. 1123 m2 i nr [...] o pow. 583 m2. W dniu 3 sierpnia 1993 r. w/w decyzja stała się ostateczna, z tym też dniem działki o nr [...] i [...] stały się z mocy prawa własnością Gminy T. K. Wójt Gminy T. K. decyzją z [...] kwietnia 1994 r. (nr [...]) umorzył postępowanie w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za działki nr [...] i [...], powołując się na oświadczenie L. K. (poprzedniego właściciela wydzielonych działek) o zrzeczeniu się odszkodowania za w/w nieruchomości. W dniu 12 września 2003 r. L. K. zwrócił się do Wojewody P. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wójta Gminy T. K. Wojewoda P. decyzją z [...] października 2003r. (nr [...]) stwierdził nieważność opisanej decyzji Wójta Gminy T. K., jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Wnioskiem z dnia 26 listopada 2003r. L. K. zwrócił się do Starosty B. o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za działki o nr [...] i [...], wydzielone ze stanowiącej jego własność działki o nr [...]. Starosta B. pismem z dnia 9 grudnia 2003r. wezwał Wójta Gminy T. K.do przeprowadzenia rokowań z byłymi właścicielami działek o nr [...] i [...] w przedmiocie proponowanej kwoty odszkodowania. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie Wójt Gminy stwierdził, że nie będzie prowadził rokowań, gdyż jego zdaniem, w/w działki nigdy nie przeszły z mocy prawa na własność Gminy i nadal stanowią własność L. i D. K. Starosta B., posiłkując się odpisami z księgi wieczystej nr [...] – założonej dla działek o nr [...], stwierdził, że nastąpiło przejęcie wydzielonych działek na rzecz Gminy T. K. i zlecił rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie z ich wyceny - operatu szacunkowego. Na podstawie sporządzonego operatu Starosta B. w dniu [...] marca 2005r. wydał decyzję ustalającą na rzecz L. i D. K. odszkodowanie za działki o nr [...] i [...]. W wyniku odwołania Wójta Gminy T. K., Wojewoda P. decyzją z dnia [...] maja 2005 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Starosta B. ustalił, że w dacie wydawania decyzji o podziale nie obowiązywały szczegółowe plany zagospodarowania przestrzennego, a jedynie plany ogólne, których treść nie przewidywała wydzielanych w wyniku podziału – dróg. Na podstawie zaświadczenia o przeznaczeniu działek nr [...] i [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stwierdził, że teren, na którym położone były przedmiotowe nieruchomości, w dacie zatwierdzenia projektu podziału, przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem rzemiosła nieuciążliwego. Ustalono również, że ze względu na brak szczegółowych planów zagospodarowania przestrzennego, dla potrzeb podziału działki nr [...] został opracowany plan realizacyjny, który przewidywał wydzielenie dróg do obsługi nowopowstałych nieruchomości. Przedmiotowy plan realizacyjny został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy T. K. z dnia [...] czerwca 1993r. nr [...]. Organ I instancji przeprowadził również wizję lokalną, w trakcie której stwierdził, że działki nr [...] i [...] stanowią drogę obsługującą działki budowlane i są połączone bezpośrednio z drogą publiczną, usytuowane są też na nich słupy elektryczne, doprowadzające energię elektryczną do domów jednorodzinnych. Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, Starosta B. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] ustalił odszkodowanie za działki nr [...] i [...] na rzecz L. i D. K. i zobowiązał do jego zapłaty Wójta Gminy T. K. Wojewoda P., na skutek odwołania Wójta Gminy T. K., decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Nakazał organowi l instancji zbadanie skuteczności złożonego przez właściciela nieruchomości oświadczenia o rezygnacji z odszkodowania oraz upływu czasu pomiędzy wydaniem decyzji o podziale, a złożonym wnioskiem o ustalenie odszkodowania. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego L. K. zwrócił się do Starosty Powiatu B. o jego zawieszenie do czasu wydania przez WSA w Białymstoku wyroku w podobnej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] października 2006r. (nr [...]) Starosta zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za w/w działki. Postępowanie to zostało podjęte na wniosek L. K. w dniu [...] września 2009 r. Na skutek ponownego rozpoznania sprawy S. ustalił, iż uchwałą nr [...] Rady Gminy w T. K. z dnia [...] kwietnia 1992 r. w sprawie wprowadzenia zmian w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy T. K., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy T. K. z dnia [...] kwietnia 1991 r., część działki nr [...], z podziału której powstały działki nr [...] i [...], przeznaczona została na cele budownictwa mieszkaniowego z dopuszczeniem rzemiosła nieuciążliwego. Zgodnie z częścią opisową obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego, podział obszarów oznaczonych symbolem MNR, wymagał uprzedniego opracowania planu realizacyjnego. Dla potrzeb podziału działki nr [...], został opracowany wymagany plan realizacyjny, który przewidywał wydzielenie dróg do projektowanych działek budowlanych. Wspomniane drogi zostały wydzielone w postaci nieruchomości nr [...] i [...]. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ I instancji uznał, że podział działki nr [...] nastąpił zgodnie z obowiązującym wówczas miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a przebieg ulic wydzielonych do obsługi działek powstałych w wyniku podziału, został wyraźnie określony w opracowanym zgodnie z ustaleniami planu miejscowego - planie realizacyjnym. Na tej podstawie Starosta B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r. (nr [...]) ustalił wysokość odszkodowania za przejęte nieruchomości na łączną kwotę 40.628 zł i zobowiązał do jego zapłaty Wójta Gminy T. K. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że kwota odszkodowania została ustalona na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego zawartej w operacie szacunkowym z dnia 15 grudnia 2009r. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Wójt Gminy T. K. zarzucając jej naruszenie art. 10 ust.5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez niewłaściwą jego wykładnię i przyjęcie, że wskazany przepis stosowano także wówczas, gdy plan zagospodarowania przestrzennego nie określał przebiegu nowych ulic, a czynił to jedynie tzw. "plan realizacyjny". W uzasadnieniu Wójt stwierdził, że pomimo, iż plan realizacyjny wytyczył nowe drogi dojazdowe, to nie wywarł dla Gminy T. K. skutków własnościowych, o jakich mowa w art. 10 ust.5 cyt. ustawy, albowiem mógł to uczynić wyłącznie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda P. nie zgodził się ze stanowiskiem zaprezentowanym w odwołaniu Wójta i decyzją z dnia [...] lipca 2010r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, obowiązującego w dacie zatwierdzania podziału, stwierdzając, że w niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do przejęcia na rzecz Gminy T. K. działek wydzielonych pod drogi w wyniku podziału dokonanego na wniosek właściciela nieruchomości. Zdaniem organu obowiązujący wówczas plan zagospodarowania przestrzennego, nie wskazując bezpośrednio umiejscowienia dróg dojazdowych do wydzielanych działek, wymagał, do zatwierdzenia podziałów, opracowania planu realizacyjnego. Plan taki został opracowany i przewidywał wydzielenie z działki [...] dróg do projektowanych działek budowlanych. Plan realizacyjny w niniejszej sprawie sprecyzował, więc, zdaniem Wojewody, tylko założenia planu zagospodarowania przestrzennego, zakładającego na omawianym terenie zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem rzemiosła nieuciążliwego, nie pozostając z planem w sprzeczności. Tym samym zarzut odwołującego się, iż przebieg ulicy obejmującej przedmiotowe działki nie był wyraźnie określony w planie zagospodarowania przestrzennego, jest bezzasadny. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że wprawdzie ulice, w skład których wchodzą przedmiotowe działki, nie są zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, jednakże zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, ulice stanowiące drogi na terenach zabudowy miast i wsi, przeznaczone do obsługi działek powstałych w wyniku podziału, nie muszą należeć do żadnej z kategorii dróg publicznych, wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Tym bardziej, że ustawodawca w art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości posłużył się pojęciem grunty wydzielone pod budowę "ulic", a nie określeniem pod budowę "dróg publicznych". Na rozstrzygnięcie w sprawie odszkodowania za przejęte nieruchomości nie ma wpływu również, zdaniem organu, rodzaj użytków oraz fakt, że właściwy organ do tej pory nie dokonał niezbędnej zmiany w ewidencji. Konkludując organ stwierdził, że roszczenie odszkodowawcze, z jakim wystąpił w niniejszej sprawie właściciel przejętych nieruchomości nie mogło ulec przedawnieniu przed jego powstaniem, tj. ustaleniem, a termin przedawnienia biegnie od dnia wymagalności roszczenia. Mając powyższe na uwadze uznał, że decyzja organu I instancji o ustaleniu wysokości odszkodowania jest prawidłowa. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do sądu administracyjnego wywiodła Gmina T. K. reprezentowana przez Wójta Gminy, zarzucając mu naruszenie art. 10 ust.5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez niewłaściwą jego wykładnię i przyjęcie, że wskazany przepis stosowano także wówczas, gdy plan zagospodarowania przestrzennego nie określał przebiegu nowych ulic, a czynił to jedynie tzw. "plan realizacyjny", podczas, gdy w rzeczywistości wyłącznie wskazania tegoż planu (a nie planu realizacyjnego) było konieczną przesłanką przejścia na gminę własności takich ulic. W uzasadnieniu skarżąca Gmina powtórzyła w większości argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślając, że zasadniczym błędem organów I i II instancji było postawienie znaku równości pomiędzy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jako aktem prawa miejscowego, a planem realizacyjnym, zatwierdzanym jedynie przez wójta. W ocenie skarżącej nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowe działki przeszły na własność Gminy, to ustalenie odszkodowanie dla byłych właścicieli i tak było bezprzedmiotowe, gdyż zrzekli się oni tego prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest dotknięte wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Istota rozpoznawanej sprawy dotyczy ustalenia odszkodowania należnego za grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela, które przeszły na własność gminy na podstawie art. 10 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r., Nr 30, poz.127 z późn. zm.). Powołany wyżej przepis art. 10 ust. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji Wójta Gminy T. K. z dnia [...] lipca 1993r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, stanowił, iż podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast ust. 5 tego artykułu przewidywał, iż grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Na tej podstawie prawnej Wójt Gminy T. K. decyzją z dnia [...] lipca 1993r. ([...]) zatwierdził projekt podziału nieruchomości o numerze geodezyjnym [...], stanowiącej własność D. K. i A. K., położonej we wsi T., gmina T. K., z której wydzielone zostały m.in. działki o nr [...] i [...] pod budowę ulic. Jednocześnie Wójt orzekł o przejęciu za odszkodowaniem na własność Gminy T. K. działek przeznaczonych pod budowę ulic począwszy od dnia, w którym decyzja niniejsza stała się prawomocna. W przedmiotowej sprawie, jak słusznie uznały organy administracji obu instancji, doszło do przejęcia na rzecz Gminy T. K. działek o nr [...] i [...] wydzielonych pod ulice w wyniku podziału dokonanego na wniosek właściciela nieruchomości. Z prawidłowych ustaleń organów w tym zakresie wynika, że uchwałą Rady Gminy w T. K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. w sprawie wprowadzenia zmian w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy T. K., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy T. K. z dnia [...] kwietnia 1991 r., część działki nr [...], z podziału której powstały działki nr [...] i [...], przeznaczona została na cele budownictwa mieszkaniowego z dopuszczeniem rzemiosła nieuciążliwego. Zgodnie z częścią opisową obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego, podział obszarów oznaczonych symbolem MNR, wymagał uprzedniego opracowania planu realizacyjnego. Dla potrzeb podziału działki nr [...], został opracowany wymagany plan realizacyjny, który przewidywał wydzielenie dróg do projektowanych działek budowlanych. Wspomniane drogi zostały wydzielone w postaci nieruchomości nr [...] i [...]. Jak wynika z powyższego podział działki nr [...] nastąpił zgodnie z obowiązującym wówczas miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a przebieg ulic wydzielonych do obsługi działek powstałych w wyniku podziału, został wyraźnie określony w planie realizacyjnym. Plan ten zaś, wbrew odmiennemu w tym zakresie stanowisku autora skargi, precyzował jedynie tylko założenia planu zagospodarowania przestrzennego i nie pozostawał z tym planem w sprzeczności. Tym samym uznać należy, że podział działki o nr [...] nastąpił zgodnie z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego, albowiem przebieg ulic wydzielonych do obsługi działek powstałych w wyniku podziału, został wyraźnie określony w opracowywanym, zgodnie z ustaleniami planu, planie realizacyjnym. W tym miejscu należy jednocześnie podkreślić, że dla zastosowania art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie było konieczne, jak twierdzi autor skargi, aby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zawierał przebieg ulicy, pod budowę której została wydzielona działka. Taki warunek nie wynika z treści ust. 1 wskazanego artykułu, bowiem mowa jest w nim tylko o tym, że podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy T. K. decyzją z dnia [...] lipca 1993r., zatwierdził projekt podziału nieruchomości nr [...] jako zgodny z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy T. K. oraz planu realizacyjnego zagospodarowania działki nr [...] i w tym zakresie decyzja ta nie została wzruszona. Zauważyć, bowiem należy, iż obowiązująca w dniu wydania tejże decyzji ustawa z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. nr 17, poz. 99 ze zm.) nie przewidywała obowiązku ustalania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego linii rozgraniczających ulice, place oraz drogi publiczne, bowiem takie uregulowanie pojawiło się dopiero w obowiązującej od dnia 1 stycznia 1995 r. ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415). Natomiast w ustawie z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym w rozdziale 5 dotyczącym planów miejscowych ustawodawca wskazywał jedynie na dość ogólne wytyczne dotyczące treści zarówno ogólnego (art. 26 tej ustawy) jak i szczegółowego (art. 27) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział ([...] lipiec 1993r.) nie było obowiązku wyszczególniania w planie miejscowym przebiegu ulic i dróg, a zatem nie można przyjmować, że dla zgodności podziału nieruchomości przewidującego m.in. wydzielenie działek pod ulicę z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego konieczne było, aby w planie tym taka ulica została przewidziana. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 grudnia 2009r. I OSK 349/09 (dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), a skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni go popiera. W przedmiotowej sprawie niesporne jest również, że państwo L. i D. K. nie otrzymali odszkodowania - gwarantowanego im na mocy art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - za przejęte przez gminę T. K. działki o nr [...] i [...]. Wprawdzie w dniu 19 lipca 1993r. L. K. złożył przed Wójtem Gminy T. K. oświadczenie o zrzeczeniu się odszkodowania za przejęte działki, jednakże oświadczenie to nie mogło wywołać żadnych skutków prawnych na gruncie cytowanego wyżej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 1997 r. sygn. akt IV SA 480/96 - niepubl.). W ocenie Sądu wskazany przepis nie dawał podstaw do odstąpienia od ustalenia odszkodowania za przejmowaną (wywłaszczoną) nieruchomość, tym samym właściciel nieruchomości nie mógł zrzec się przysługującego mu odszkodowania. Uprawnienie odszkodowawcze nie jest, bowiem samodzielnym prawem, lecz pozostaje w zależności o charakterze wynikowym wobec odebrania własności działki wydzielonej przy podziale nieruchomości. Równocześnie podnieść należy, że ani z przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ani też z przepisów obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika, aby uprawnienie dochodzenia odszkodowania za odjęcie prawa własności działek gruntu wydzielonych przy podziale nieruchomości pod drogi, miało ulegać przedawnieniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2009r., I OSK 335/08, z dnia 17 czerwca 2009r., I OSK 874/08 oraz z dnia 6 sierpnia 2009r. I OSK 1091/08, wszystkie dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Dodatkowo należy uwzględnić treść Protokołów Nr 1 i Nr 4 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. oraz w Strasburgu dnia 16 września 1963 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.) ratyfikowanych przez Polskę, zgodnie z którymi każda osoba fizyczna i prawna ma prawo do poszanowania swojego mienia. Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego. Zatem także przepisy prawa międzynarodowego przewidują najdalej idącą ochronę prawa własności, w związku z czym uznać należy, że w przypadku ograniczenia tego prawa należy się odszkodowanie. Powołane normy narzucają sposób interpretacji każdej ingerencji władzy publicznej w prawo własności, a w szczególności własności nieruchomości. Nie bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje również wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce z dnia 6 listopada 2007 r. (Application no. 22531/05), w którym Trybunał uznał, że przeznaczenie w decyzji podziałowej prywatnej działki pod drogę istotnie ogranicza właściciela w korzystaniu z nieruchomości, a zatem oznacza pozbawienie posiadania w rozumieniu art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji. W dalszej części orzeczenia Trybunał stwierdził, że podział nieruchomości powodujący powstanie wielu nowych działek i wydzielenie drogi niejako automatycznie powoduje, że droga ta będzie dostępna nie tylko dla wszystkich właścicieli ale również dla każdego chcącego z tej drogi skorzystać. Jedyny sposób, w jaki działki wydzielone pod drogi mogą być wykorzystywane zgodnie z planem to drogi. Dlatego odmowa przejęcia tych działek i w konsekwencji wypłaty odszkodowania narusza cytowany art. 1 Pierwszego Protokołu. Argumentacja Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wzmacnia dodatkowo stanowisko składu orzekającego w przedmiotowej sprawie. Na tle powołanego wyroku dla wypłaty odszkodowania nie ma znaczenia również fakt, że działki powstałe w wyniku podziału pod budowę ulicy nie są zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych. Zatem mając na uwadze, że decyzja podziałowa nie została wyeliminowana z obrotu prawnego oraz fakt, iż L. K. wystąpił o ustalenie i wypłatę odszkodowania, a jego roszczenie nie jest przedawnione, to za prawidłowe należy uznać działanie organów administracji publicznej w tej sprawie. Postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji Wojewody P. z dnia [...] lipca 2010, utrzymującej w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie ustalenia odszkodowania na rzecz L. i D. K. oraz zobowiązania Gminy T. K. do wypłaty tego odszkodowania, prowadzone było, prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podstawę ustalenia tego odszkodowania stanowił art. 129 ust. 1 i 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Organy właściwie określiły też wysokość zasądzonego odszkodowania. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przedstawione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło