IV SA/Wr 614/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (sprawozdawca) Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia 8 września 2010 r. nr . w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej i kontrolnego badania inwalidy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 1 lutego 2010 r. nr ... Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. ustaliła, że J. D. jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej i zaliczyła go do III grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia od lipca 1986 r. Powyższa decyzja na skutek wniesionego odwołania została uchylona przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską we W.orzeczeniem z dnia 8 kwietnia 2010 r. nr ..., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. J.D.. zaskarżył wskazaną wyżej decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , a jego skarga została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 352/10. Z kolei Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. ponownie rozpatrując sprawę wydała orzeczenie z dnia 4 maja 2010 r. nr ... w sprawie kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej , stwierdzając trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej – kategorię N. Na skutek wniesionego odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. decyzją z dnia 8 września 2010 r. Nr... wydaną z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliła orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż... z dnia 4 maja 2010 r. nr ... . W motywach decyzji ostatecznej organ II instancji wskazał , że orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia 8 kwietnia 2010 r. nr ... zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i mimo niezakończenia sprawy przed tym sądem Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. ponownie rozpoznała sprawę. W ocenie organu odwoławczego rozpatrzenie sprawy przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w Ż. było przedwczesne i powinno nastąpić po prawomocnym zakończeniu postępowania przed sądem administracyjnym. Powyższa decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której J. D. podniósł zarzut niewłaściwego i niezgodnego z prawem załatwienia jego odwołania od decyzji Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. z dnia 4 maja 2010 r. nr .... W szczególności skarżący zarzucił ,że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w ogóle nie rozpatrywała jego odwołania, zaś wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wstrzymuje wydania orzeczenia lekarskiego w zakresie ustalania grupy inwalidzkiej , istnienia czy też nieistnienia chorób W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podnosząc, że zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu do dnia wydania w tej sprawie decyzji drugo-instancyjnej nie została rozpatrzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena zasadności wywiedzionej skargi wymaga w pierwszej kolejności wyjaśnienia , że podjęta na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego decyzja kasacyjna ma charakter ściśle procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Z decyzji takiej nie wynikają bowiem dla stron postępowania konkretne uprawnienia lub obowiązki. Zatem wydanie takiej decyzji przez organ odwoławczy , co do zasady nie tamuje możliwości rozstrzygania sprawy administracyjnej merytorycznie przez organ administracji działający w pierwszej instancji. Nie stoi również na przeszkodzie wydaniu nowej decyzji – w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy – fakt, że decyzja kasacyjna organu II instancji (wydana na podstawie art. 138 §2) stała się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również przepisów normujących postępowanie przed sądem administracyjnym nie zabrania organowi pierwszej instancji ponownie rozstrzygać sprawę przed zakończeniem sądowo-administracyjnej kontroli decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności przepisy postępowania administracyjnego kształtujące maksymalne terminy załatwiania sprawy administracyjnej ( art. 35 k.p.a.) nie przewidują w takim przypadku żadnych odstępstw od terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Przechodząc do realiów rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że decyzja z dnia 4 maja 2010 r. nr ... wydana została przez organ I instancji przedwcześnie, bowiem sąd administracyjny nie rozpoznał dotychczas sprawy, której przedmiotem jest decyzja kasacyjna uchylająca decyzję pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania. Pozostaje poza sporem w badanej sprawie ,że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu pod sygn. akt IV SA/Wr 352/10 zawisła sprawa ze skargi J. D. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 2010 r. nr ..., którą uchylono orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. z dnia 1 lutego 2010 r. nr .... Jednakże fakt zawisłości przed sądem administracyjnym sprawy, której przedmiotem jest decyzja kasacyjna – wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. – nie uzasadnia w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcia, jakie zapadło w analizowanej sprawie , a mianowicie uchylenia decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i umorzenia postępowanie w sprawie z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przypomnieć w tym miejscu należy ,że na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w świetle przyjętej przez kodeks konstrukcji, umarza się postępowanie będące w toku, które staje się bezprzedmiotowe. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na to, że przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie precyzuje wyraźnie przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania pierwszej instancji. Jednakże wydaje się oczywiste, że umarzając postępowanie organu I instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami - bezprzedmiotowością postępowania. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji, jeżeli postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli istniały podstawy do jego umorzenia przez organ pierwszej instancji. Przepis ten wskazuje na konieczność umorzenia postępowania jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Owa bezprzedmiotowość oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, który skutkuje niemożnością wydania decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Niewątpliwie takie przesłanki w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, bowiem nie można uznać, za bezprzedmiotowe postępowanie, z uwagi na uruchomienie kontroli decyzji kasacyjnej przed sądem administracyjnym. Wręcz przeciwnie stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji miał obowiązek ponownie rozstrzygnąć sprawę, zaś ewentualny negatywny wynik kontroli legalności decyzji kasacyjnej przez sąd administracyjny, w konsekwencji powodowałby konieczność eliminacji decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy za pomocą odpowiednich środków weryfikacji decyzji określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.) do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Powinnością zaś organu odwoławczego będzie ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, rozstrzygniętej decyzją organu I instancji , zgodnie z jedną naczelnych zasad postępowania administracyjnego , a mianowicie zasadą dwuinstancyjności ( art.15 k.p.a.).