IV SA/Wa 1630/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-24

Skład orzekający: Anna Szymańska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ uzgadniający może odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy na terenie parku narodowego ze względu na ochronę przyrody i walorów krajobrazowych?
Ratio decidendi
Organ uzgadniający decyzję o warunkach zabudowy na terenie parku narodowego ma prawo i obowiązek odmówić uzgodnienia projektu, jeśli realizacja inwestycji może negatywnie wpłynąć na wartości przyrodnicze i krajobrazowe parku. Ochrona przyrody i walorów krajobrazowych parku narodowego stanowi ważny interes publiczny, który może ograniczać prawo własności, a odmowa uzgodnienia nie jest arbitralna, gdy jest odpowiednio uzasadniona i oparta na przepisach prawa.
Stan faktyczny
M. W. i M. W. złożyli skargę na postanowienie Ministra Środowiska utrzymujące w mocy odmowę Dyrektora Parku Narodowego dotyczącą uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynków gospodarczych na działce położonej we wsi K., gm. L. Inwestycja miała się znajdować na terenie parku narodowego i obszaru ochrony krajobrazowej. Organ ochrony przyrody odmówił uzgodnienia, wskazując na negatywny wpływ inwestycji na walory przyrodnicze i krajobrazowe oraz na możliwość przekształcenia rolniczego charakteru wsi w kompleks mieszkaniowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. W. i M. W. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010r. Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] kwietnia 2010r. znak [...], odmawiające uzgodnienia przedłożonego przez Wójta Gminy L. projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego jako pierwszego etapu siedliska rolniczego, budynku gospodarczego i wiaty w obrębie siedliska rolniczego, na działce o nr. ew. [...], położonej we wsi K., gm, L. W uzasadnieniu swej odmowy Dyrektor [...] Parku Narodowego (określany dalej jako - Dyrektor [...]PN) stwierdził m. in., że uprzedni wniosek inwestora w tym przedmiocie, zmierzający do zabudowy tego obszaru również spotkał się z odmową, a organ odwoławczy utrzymał to rozstrzygniecie w mocy. Wydanie obecnego postanowienia odmownego poprzedziła wizja lokalna, o czym inwestor został poinformowany i brał w niej udział. Jednocześnie Dyrektor [...]PN wskazał na zapisy obowiązującego Studium dla tego obszaru, w którym przeznaczono go pod działalność rolniczą z uwzględnieniem szeregu uwarunkowań. Stwierdził przy tym, iż ma świadomość, że Studium nie stanowi aktu prawa powszechnie obowiązującego, jednakże wiąże organy gminy przy prowadzeniu prac planistycznych, służąc zachowaniu ładu przestrzennego na tym terenie, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Nadto w myśl art. 72 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska uwarunkowania zawarte w Studium dotyczące możliwości zabudowy stanowią jeden z elementów programu ustaleń racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi i gospodarowania gruntami, jako warunek utrzymania równowagi przyrodniczej. Dyrektor [...]PN zaznaczył, że ten obszar [...] Parku Narodowego jest jednocześnie Obszarem Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 o nazwie "P." (kod obszaru [...]). Nadmienił także, iż w parku narodowym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe. Stwierdził, iż wieś K. oraz sąsiednia wieś L. zajmują obszary wybitnie rolnicze, otoczone terenami leśnymi, a od północy usytuowany jest Obszar Ochrony Ścisłej "R.". Odpowiednio dużą powierzchnię biologicznie czynną, sprzyjającą realizacji celom ochrony Parku gwarantuje właśnie zabudowa siedliskowa na dużym areale. Dyrektor [...]PN wskazał, że wieś K. zyskała status obszaru ochrony krajobrazowej, z uwagi na specyficzne położenie wewnątrz Parku w postaci wsi ulicowej, a tereny znajdujące się na tyłach gospodarstw stanowią mozaikę ekosystemów o różnym sposobie zagospodarowania. Dyrektor [...]PN przytoczył ustalenia przeprowadzonej wizji lokalnej, z której wynika, iż wykorzystywane pod zabudowę siedliskową są jedynie grunty położone wzdłuż południowego odgałęzienia drogi, podczas gdy wskazana działka znajduje się po jej północnej stronie, dotychczas niezabudowanej, wykorzystywanej jedynie do celów rolniczych. Po stronie północnej znajdują się pola uprawne i pastwiska podzielone rowami melioracyjnymi. Najbliższa planowanej inwestycji zabudowa istniejąca na tym terenie usytuowana jest w odległości ok. 400 m w kierunku zachodnim, a na wschód od niej zabudowy nie ma. Organ zaznaczył także, iż poza wnioskowaniem o zabudowę tej działki inwestor wystąpił jednocześnie o zabudowę sąsiedniej działki o nr. ew. [...], a obie te działki powstały na skutek przeprowadzonego podziału geodezyjnego, uprzednio istniejącej większej działki o nr. ew. [...], na której zainwestowanie pod siedlisko rolnicze M. W. zgodę uzyskał, lecz zabudowy nie zrealizował. W ocenie Dyrektora [...]PN, realizacja obecnie wnioskowanych inwestycji, w tym zabudowy będącej przedmiotem niniejszej sprawy, diametralnie zmieni oblicze tego rejonu parku narodowego - wsi K., inicjując nową linię zabudowy, wchodząc z zabudową kubaturową w tereny rolnicze, dotychczas wykorzystywane wyłącznie pod uprawy rolne. Dyrektor [...]PN nadmienił także, iż uzgodnił również wcześniej wnioskowane warunki zabudowy siedliskowej temu inwestorowi dla jego działki o nr. ew. [...], położonej także we wsi K., usytuowanej w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego siedliska rolniczego, miejsca zamieszkania inwestora wraz z rodziną. Inwestor jednak na żadnej z działek, dla których otrzymał dotychczas warunki zabudowy nie rozpoczął budowy. Może to wskazywać, jak podkreślił organ, na zamiar tworzenia nowych siedlisk i zwiększania wartości posiadanych nieruchomości. W podziałach wtórnych dużych działek na mniejsze i inicjowaniu procedur uzgodnieniowych pod zabudowę Dyrektor [...]PN upatruje niebezpieczeństwa, prowadzącego do coraz gęstszej zabudowy wzdłuż drogi wiejskiej, co może doprowadzić do powstania gęstej sieci obiektów budowlanych, szczelnie ogrodzonych, niczym nie różniących się od zabudowy miejskiej. Działania takie wywołają migrację zwierząt oraz będą prowadziły do zubożenia bogactwa flory. Jednocześnie organ I instancji zaznaczył, iż teren ten jest zarówno miejscem gnieżdżenia się ptaków, jak również przemieszczania się wielu będących pod ochroną zwierząt, wymienionych w Dyrektywie Rady Europy oraz Załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28.09.2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną, w tym lerka, skowronka, trznadla, potrzeszcza, gąsiorka, jarzębatki, ciemiówki - ptaków, których liczebność drastycznie już teraz zmniejsza się, w wyniku zmian zachodzących w tradycyjnym krajobrazie rolniczym. Dla zachowania żerowisk tego ptactwa i odbywania lęgów konieczne jest, jak podkreślił Dyrektor [...]PN, zachowanie obecnego, ekstensywnego, łąkarskiego lub ornego sposobu gospodarowania tym terenem. Realizacja zamierzonej inwestycji, a w jej następstwie kolejnych zwiększy w konsekwencji ilość miejscowej ludności, natężenie ruchu samochodów, hałasu, spowoduje zanieczyszczenie powietrza oraz penetrację ekosystemów przez mieszkańców wsi oraz przydomowe zwierzęta. Wywoła zatem czynnik zdefiniowany w art. 5 pkt 28 ustawy o ochronie przyrody, a więc naruszy istniejący ekosystem. We wniesionym zażaleniu inwestor zaznaczył, iż wydzielił dwie odrębne działki dla syna i córki, ponieważ występując o kredyt muszą mieć oni odrębne działki. Zaznaczył, iż dla sąsiedniej działki właściciel ma już wydane warunki zabudowy. Stwierdził, że od strony zachodniej usytuowane są dwa budynki w odległości 20 oraz 100 m. Podana w decyzji odległość 400 m jest odległością od gruntów [...]PN-u, a więc błędnie wskazaną. Nadmienił także, iż zamierzona przez niego inwestycja została zaakceptowana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., który dokonał jej oceny z uwagi na położenie w Obszarze Natura 2000. Stwierdził, iż budowa kolejnych domów jest konieczna w sytuacji zamieszkiwania w obecnym domu aż czterech rodzin z małymi dziećmi. Podkreślił, że z budową nowych domów na tym obszarze nie mają problemu ludzie z zewnątrz, a rdzenni rolnicy nie uzyskują wymaganych zgód. Minister Środowiska utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż przedmiotowa działka ma pow. 3000 m2, nie jest ogrodzona i położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie drogi gminnej, w zachodniej części wsi K. i dotychczas użytkowana była jako pastwisko (wg. mapy ewidencyjnej częściowo stanowi łąkę, a częściowo pastwisko V klasy). Sąsiednie działki nie są zabudowane. Uprawnienia do uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy przez Dyrektora Parku Minister Środowiska wywiódł z art, 53 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a podstaw do odmowy uzgodnienia tego projektu przez Dyrektora [...]PN Minister upatrywał w art. 74 ust. 1 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji RP oraz w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16.04.2004 r. (Dz. U. z 2010 r., nr 119, poz. 408). Zaznaczył jednocześnie, że walory krajobrazowe, które Dyrektor [...]PN obowiązany jest chronić, zdefiniowane zostały w art. 5 pkt. 23 cyt. ustawy. Rozpatrując sprawę ponownie w jej całokształcie organ odwoławczy ustalił, że północna odnoga drogi rozwidlającej się na wysokości działki nr [...], wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie prowadzi tylko do sąsiedniego gospodarstwa lecz, jak wskazuje mapa, ciągnie się przez cały obszar wsi K. do drogi [...]. W ocenie organu odwoławczego realizacja zamierzonej inwestycji wpłynie nie tylko na walory krajobrazowe, ale stworzy również zagrożenie dla celów ochrony przyległych obszarów Parku. Zapoczątkowanie nowej linii zabudowy, w ocenie organu odwoławczego, da niewątpliwie impuls do zabudowy działek sąsiednich, w myśl tzw. zasady dobrego sąsiedztwa. Zwiększenie powierzchni zabudowy powoduje, w ocenie organu, zatracanie rolniczego charakteru osady i przekształcanie jej w kompleks mieszkaniowy, zasiedlony przez ludzi nie związanych z rolnictwem. Stan ten implikował będzie zwiększoną antropopresję na otaczające tereny Parku Narodowego. W ocenie organu odwoławczego dokonane przez inwestora podziały jego działek świadczą o odejściu od rolniczego wykorzystania ziemi na rzecz utworzenia maksymalnej ilości siedlisk możliwych do zabudowania. Nadto wszystkie te działki nadal stanowią części tego samego gospodarstwa, które formalnie nie uległo podziałowi. Jak podkreślił organ odwoławczy, wnioskodawca dąży do wydzielenia czterech siedlisk w obrębie jednego gospodarstwa, co nieuchronnie prowadzi do zmniejszenia areału upraw. Ten sposób wydzielenia trzech siedlisk może prowadzić do ich wtórnego podziału przez rotacyjne przyłączanie do właśnie tworzonego siedliska działek rolnych nr [...] oraz nr [...]. Z tego względu, w ocenie organu odwoławczego, obawy Dyrektora [...]PN co do możliwości przekształcenia dotychczas rolniczego krajobrazu wsi K. w osiedle mieszkaniowe są realne. Tworzenie drugiego siedliska przez wnioskodawców nie wynika z powstania nowego gospodarstwa rolnego, bowiem M. W. nadal dysponuje całym gospodarstwem rolnym. Podział gospodarstwa jest więc jedynie wirtualny, a przydział gruntów do poszczególnych siedlisk jedynie umowny. Nowy budynek poprawiający warunki bytowe rodziny W., bez szkody dla ochrony przyrody, może powstać na już zabudowanej działce nr [...], co sugerował w uzasadnieniu swego postanowienia odmownego organ I instancji. Zakwestionowane rozstrzygnięcie nie ograniczało więc wykonywania praw własności ziemi rolnej. Konsekwencjami działań inwestycyjnych wnioskujących stanie się rozdrobnienie areału rolnego, wyłączenie spod produkcji rolnej zabudowanych obszarów i utrudnienie dojazdu do pól. W efekcie, jak podkreślił Minister, objęty ochroną na obszarze wsi K. sposób zagospodarowania terenu polegający na tradycyjnej, ekstensywnej gospodarce rolnej, stanie się jeszcze mniej efektywny i nieopłacalny. Zarzuty sformułowane w zażaleniu przemawiają, w ocenie organu odwoławczego za tym, że członkowie rodziny wnioskodawców utrzymują się z działalności pozarolniczej. Natomiast uprzednio dokonywane przez Dyrektora [...]PN uzgodnienia projektów decyzji o warunkach zabudowy na przedmiotowym obszarze (w tym dla działki nr [...]), tyczyły wniosków składanych przez tego samego inwestora, a więc inwestycji przez niego inicjowanych. Organ odwoławczy stwierdził, że realizacja zabudowy siedliskowej na działce nr [...], wbrew twierdzeniom inwestora, jest dla niego dogodna z uwagi na wielkość tej działki, tylko że nie rozwiązanie problemów mieszkaniowych jest właściwym celem inwestora, bo zmierza on obecnie do podniesienia wartości swych gruntów, mając na uwadze cele komercyjne. Powołując się na orzecznictwo NSA, organ odwoławczy stwierdził, iż nie można rozpatrywać wpływu pojedynczej inwestycji na przyrodę w oderwaniu od całej sytuacji przestrzennej danego obszaru. Odnosząc się do postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...].02.2010 r., w którym odstąpiono od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 "P." Minister stwierdził, że reżimy prawne dotyczące ochrony obszarów Natura 2000 są niższe niż stosowane wobec parku narodowego, będącego najwyższą formą ochrony w Polsce. Obszar Natura 2000 chroni bowiem tylko wybrane elementy środowiska przyrodniczego, do których ochrony został powołany. Nieporównywalnie większa jest więc ilość zagrożeń i problemów ochrony parku narodowego, niż obszaru Natura 2000. W ocenie Ministra, dopuszczenie przedmiotowej zabudowy prowadziłoby do naruszenia chronionego prawem interesu publicznego, który stanowi ochrona zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody na terenie parku narodowego, zgodnie z art. 6 pkt 9b ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.). Z tego też względu kwestionowana odmowa uzgodnienia warunków zabudowy na przedmiotowym obszarze nie narusza art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Minister stwierdził w konkluzji, iż realizacja kwestionowanej zabudowy może być identyfikowana jako zagrożenie zewnętrzne w rozumieniu art. 5 pkt 29 ustawy o ochronie przyrody. Zdaniem Ministra nie zamierza to jednak do uniemożliwienia tworzenia siedlisk we wsi K., lecz stwierdza konieczność przygotowywania dokumentów planistycznych uwzględniających wymagania ochrony środowiska, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, z uwzględnieniem zapisów art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Dla wsparcia swej tezy organ odwoławczy podkreślił, iż konieczność taką dostrzegł także Trybunał Konstytucyjny, czemu dał wyraz w wyroku z dnia 15.05.2006 r., sygn. akt P 32/05, We wniesionej skardze M. W. i M. W. podnieśli, iż od dwóch lat za każdym razem otrzymują negatywne stanowisko Dyrektora [...]PN dla swych planów inwestycyjnych we wsi K. M. W. wyjaśnił, iż chciałby pomóc synowi postawić dom, a w Studium działka ta przewidziana jest pod zabudowę. Ma troje dzieci. Sam prowadzi gospodarstwo nastawione na produkcję mleka. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie I podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżone postanowienie w oparciu o powyższe kryteria Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska jak i poprzedzające je postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie naruszają obowiązującego prawa. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] kwietnia 2010r. którym odmówiono uzgodnienia przedłożonego przez Wójta Gminy L. projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego jako pierwszego etapu siedliska rolniczego, budynku gospodarczego i wiaty w obrębie siedliska rolniczego, na działce o nr. ew. [...], położonej we wsi K., gm, L. Z uwagi na to, że planowana inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w obrębie siedliska rolniczego na działce o nr ew. [...], położonej we wsi K., gm. L., położona jest w granicach [...] Parku Narodowego, w obszarze ochrony krajobrazowej, koniecznym stało się uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji z odpowiednim organem ochrony środowiska. Podstawę dokonania powyższych uzgodnień stanowi art. 53 ust. 4 pkt 7 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 818 ze zm.) zgodnie z którym organem uzgadniającym decyzje o warunkach zabudowy dla inwestycji położonych w granicach parku narodowego i jego otuliny jest dyrektor tego parku. Zatem rolą organów uzgadniających w niniejszej sprawie było jedynie stwierdzenie, czy planowana inwestycja nie będzie sprzeczna z przepisami dotyczącym ochrony przyrody - w tym przypadku dotyczącymi parków narodowych. W kontrolowanej przez Sąd sprawie Dyrektor [...] Parku Narodowego miał dokonać uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przedstawionego przez Wójta Gminy L. w granicach swoich kompetencji wynikających m.in. z przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880, ze zm.). W art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy przyjęto, iż jedną z form ochrony przyrody są parki narodowe. Obecnie jest to najpełniejsza forma konserwatorskiej ochrony przyrody, a podstawę do tworzenia parków narodowych stanowi interes publiczny. W art. 8 ust. 1 cyt. ustawy wskazano, że park narodowy obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe. Należy zwrócić uwagę, że nie tylko sama przyroda podlega ochronie na terenie parku, ale także jego walory krajobrazowe, które należy rozumieć jako wartości ekologiczne, estetyczne lub kulturowe obszaru oraz związane z nim rzeźbę terenu, twory i składniki przyrody, ukształtowane przez siły przyrody lub działalność człowieka (art. 5 pkt 23 powołanej ustawy). Planowane przedsięwzięcie będące przedmiotem uzgodnienia dotyczy działki nr [...] we wsi K., która to działka leży w granicach [...] Parku Narodowego, w strefie ochrony krajobrazowej oraz na terenie Obszaru Specjalnej ochrony ptaków "Puszcza [...]". Zasadnicze znaczenie dla parków narodowych oraz rezerwatów przyrody mają płynące z art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazy dotyczące możliwości inwestowania na terenie parku w tym budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku narodowego albo rezerwatu przyrody. Stanowi on regułę, od której przewidziano nieliczne odstępstwa m.in. określone w art. 15 ust. 2 pkt 5. Stosownie do treści tego przepisu zakazów określonych w ust. 1 nie stosuje się do obszarów objętych ochroną krajobrazową w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania przez jednostki organizacyjne, osoby prawne lub fizyczne oraz wykonywania prawa własności, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Zapis ten nie zmienia jednak faktu, iż mamy do czynienia z terenem prawnie chronionym i organ uzgadniający ma nie tylko prawo, ale i obowiązek oceniać, w jaki sposób projektowana inwestycja wpłynie na wartości przyrodnicze oraz estetyczne (krajobrazowe), dla których wyznaczony został dany teren parku narodowego. Zakwestionowane rozstrzygnięcia organów obu instancji mogłyby zostać wzruszone jedynie w razie uzasadnionego zarzutu o ich dowolności, czy arbitralności. Zarzutu takiego nie można im jednakże postawić. Zostały one obszernie uzasadnione, w sposób przejrzysty i wyczerpujący. Trafnie powołując się na obowiązujące przepisy prawa zarówno Dyrektor [...]PN, jak i rozpoznający ponownie sprawę w jej całokształcie, na skutek wniesionego zażalenia - Minister Środowiska wykazali, iż dopuszczenie realizacji zamierzonej inwestycji na działce o nr. ew. [...] może być identyfikowane jako zagrożenie zewnętrzne w rozumieniu art. 5 pkt 29 ustawy o ochronie przyrody. Zwłaszcza wobec faktu, iż realizacja jej akurat na tym obszarze nie jest konieczna, skoro inwestor posiada już uzgodnione warunki zabudowy dla realizacji takiej zabudowy na już zabudowanej działce nr [...], o co uprzednio wnosił. Potrzeby mieszkaniowe wnioskodawców mogą więc zostać w niezbędnym zakresie, zgodnie z wymogami ochrony przyrody, zaspokojone. Nadto ze zgromadzonych dokumentów i oświadczeń inwestorów należy wnosić, że tworzenie drugiego siedliska przez wnioskodawców nie wynika z powstania nowego gospodarstwa rolnego. Na marginesie należy tylko zaznaczyć, że jakkolwiek działka o numerze ewidencyjnym o nr. ew. [...], istotnie znajduje się na terenie objętym "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L.", wedle którego obszar ten jest przeznaczony pod działalność rolniczą z uwzględnieniem szeregu uwarunkowań, które sprzyjają zachowaniu przestrzeni produkcyjnej dla dużych gospodarstw rolnych, zachowaniu walorów krajobrazowych i przyrodniczych nie ma to jednak decydującego znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Studium nie stanowi bowiem aktu prawa miejscowego i jego ustalenia wiążą jedynie gminę przy opracowywaniu planu, z uwagi na wymóg zgodności planu ze studium. Stąd odwołanie się w postanowieniu do zapisów Studium należy traktować jedynie jako służące ilustracji kierunku, w którym, zdaniem organu, winno zmierzać tworzenie prawa miejscowego. Z akt sprawy bezspornie wynika, iż działka o powierzchni 3000 m2, na której planowana jest realizacja przedmiotowego budynku mieszkalnego dotychczas użytkowana była jako pastwisko (wg. mapy ewidencyjnej częściowo stanowi łąkę, a częściowo pastwisko V klasy). Sąsiednie działki nie są zabudowane. Zatem za uprawnione należy uznać twierdzenie organów, iż realizacja tej inwestycji spowoduje zapoczątkowanie nowej linii zabudowy, da impuls do zabudowy działek sąsiednich z uwagi na tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa. Stopniowe zwiększanie zaś powierzchni zabudowy, kosztem terenów rolniczych jak wskazuje doświadczenie życiowe będzie prowadziło do zatracania rolniczego charakteru osady i przekształcania jej w kompleks mieszkaniowy, zasiedlony przez ludzi nie związanych z rolnictwem. Nadto realizacja tej inwestycji, jak trafnie wskazały organy obu instancji, może godzić nie tylko w ochronę krajobrazu na terenie parku narodowego, a więc zachowanie cech charakterystycznych danego krajobrazu, które w tym przypadku stanowi rozproszona tradycyjna zabudowa wiejska, ale również w ochronę zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody objętych ochroną na terenie tego parku narodowego. Mając na uwadze wskazane argumenty, Sąd nie znalazł podstaw, by negować twierdzenia organów uzgadniających, posiadających wiedzę specjalistyczną, że zagęszczenie zabudowy spowoduje zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej oraz zaburzy jednorodność dotychczasowego charakteru wsi K. Wieś ta, jak wynika z ustaleń organu, wraz z położoną w sąsiedztwie wsią L. stanowią enklawę, wewnątrz obszaru Parku, która ze względu na swe położenie oraz bardzo dobrze zachowany mozaikowy, rolniczy charakter wsi ulicowej, z rozproszoną zabudową zlokalizowaną wzdłuż głównej ulicy, uzyskała status obszaru ochrony krajobrazowej. W tym Parku Narodowym utworzonym m. in. w celu ochrony walorów krajobrazu kulturowego M., wyodrębniono strefy ochrony krajobrazowej. Na terenach tych nie prowadzi się wykupu gruntów, ani nie odtwarza zniszczonych siedlisk przyrodniczych. Wobec tych priorytetów stwierdzić zatem należy, iż działania podejmowane przez Park wypełniają przesłanki art. 5 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody, który stanowi, że przez ochronę krajobrazu należy rozumieć zachowanie cech charakterystycznych danego krajobrazu, które w tym przypadku stanowi rozproszona tradycyjna zabudowa wiejska, w obszarze parku narodowego. Niewątpliwie stanowisko organów uzgadniających może determinować sposób korzystania z nieruchomości i tym samym wykonywania prawa własności. Jednak zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona, tylko w drodze ustawy i w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Jednymi z ustaw, które ograniczają właśnie prawo własności jest ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawa o ochronie przyrody. Oznacza to, że właściciel nieruchomości nie może w sposób dowolny zagospodarować swej działki. Obowiązują go pewne ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów prawa. W przypadku inwestycji położnej na terenie parku narodowego organ winien brać pod uwagę nie tylko słuszny interes strony, ale także interes społeczny. Parki Narodowe powołane zostały w celu zachowania dziedzictwa środowiskowego, kulturowego i krajobrazowego. W ocenie Sądu, ingerencja w substancję Parku powinna być jak najmniej uciążliwa i nie powodująca istotnych zmian, w tym krajobrazowych. Wobec tego organy współdziałające (dyrektorzy parków narodowych) mogą odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, jeśli w ich ocenie, realizacja zamierzonej inwestycji wpłynie w sposób negatywny na walory środowiskowe, architektoniczne, czy krajobrazowe parku narodowego. Działanie to oczywiście musi mieć oparcie w przepisach prawa materialnego jak i procesowego. A w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji stanowiska swe uzasadniły trafnie i wyczerpująco, trafnie powołując podstawę prawną zajętego stanowiska. Organ uzgadniający może wypowiadać się jedynie w kwestii należącej do zakresu jego kompetencji, a więc w niniejszej sprawie w zakresie wpływu planowanej inwestycji na [...] Park Narodowy z punktu widzenia ochrony przyrody w celu oceny, czy możliwe jest przeprowadzenie inwestycji, w sposób zapewniający ochronę walorów przyrodniczych Parku. Bierze przy tym pod uwagę skutki i zagrożenia jakie może wywołać realizacja danej inwestycji dla chronionej w Parku przyrody, z uwzględnieniem skutków zintensyfikowania zabudowy tego obszaru w przyszłości. W tym kontekście bez znaczenia pozostaje fakt wydania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. postanowienia z dnia [...].02.2010 r., w którym odstąpiono od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 "Puszcza K." (kod obszaru [...]). Trafnie stwierdził bowiem organ odwoławczy, odnosząc się do tego zarzutu, iż Obszar Natura 2000 chroni tylko wybrane elementy środowiska przyrodniczego, do których ochrony został powołany. Nieporównywalnie większa jest więc ilość zagrożeń i problemów ochrony parku narodowego niż obszaru Natura 2000. Na marginesie należy jedynie zaznaczyć, iż obowiązek przeprowadzenia "oceny habitatowej" dotyczy każdego przedsięwzięcia, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, a które może na te obszary znacząco oddziaływać. Przesłankami do takiego zakwalifikowania przedsięwzięcia są więc: cel przedsięwzięcia oraz jego charakter, a więc możliwość i istotność oddziaływania. O możliwości zaistnienia takiego oddziaływania przesądzają istniejące prawdopodobieństwo lub ryzyko takiego oddziaływania, a więc gdy na podstawie obiektywnych informacji nie można takiego oddziaływania wykluczyć. Należy przy tym kierować się zasadą przezorności (ostrożności). Istotne oddziaływanie zachodzi natomiast wówczas, gdy planowane działanie niesie ze sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony danego obszaru Natura 2000 (por. wyrok ETS w sprawie C-127/02 Waddenzee pkt 39-45). W tym też aspekcie wskazane postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...].02.2010 r. podlegało będzie kontroli przy okazji wydawania w myśl art. 84 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Jak więc zostało już wykazane i stwierdzone Dyrektor P[...]N zebrał i rozpatrzył w całości zgromadzony materiał dowodowy oraz odniósł się do niego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Uprzednio organ i instancji przeprowadził wizję lokalną, o której skarżący zostali zawiadomieni. Co prawda z akt administracyjnych sprawy nie wynika, czy organ odwoławczy pouczył strony o możliwości wypowiedzenia się co do całości zgromadzonego materiału dowodowego, jednak nawet w razie zaistnienia tego uchybienia nie miało ono, w ocenie Sądu, wpływu na wynik sprawy. Minister Środowiska nie przeprowadził bowiem nowych dowodów, a swoje rozstrzygnięcie oparł na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji. Natomiast materiał dowodowy zebrany przez Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego dawał, w ocenie Sądu, podstawy do przyjęcia, iż planowana inwestycja może wpłynąć negatywnie na chronione walory tego Parku Narodowego. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło